Cả nước hiện đang cùng chung tay ứng phó dịch bệnh COVID-19, đặc biệt là các tỉnh phía Nam thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ gần hai tháng qua.

Điều này đã gây khó khăn cho các doanh nghiệp sản xuất và chế biến các loại nông sản, lâm sản, trong đó có ngành chế biến, xuất khẩu gỗ vì lực lượng lao động không đủ để tham gia sản xuất theo công suất nhà máy, cũng như đáp ứng các đơn đặt hàng.

Tuy nhiên, các doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu gỗ vẫn cố gắng để không đứt gãy chuỗi sản xuất và cung ứng đơn hàng trong thời gian này, cũng như những tháng cuối năm.

* Nỗ lực sản xuất “3 tại chỗ”

Theo đánh giá của Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (VINFOREST), dịch bệnh COVID-19 đã gây ra nhiều khó khăn đối với ngành gỗ, các trung tâm chế biến lớn như Bình Dương, Đồng Nai, Thành phố Hồ Chí Minh, Bình Định bị ảnh hưởng nặng nề.

Nhiều doanh nghiệp cố gắng duy trì sản xuất 3 tại chỗ ở mức 20 - 50% so với trước thời điểm giãn cách, nhằm đáp ứng phần nào yêu cầu của khách hàng và duy trì công việc cho người lao động.

Đại diện Hiệp hội chế biến gỗ Bình Dương chia sẻ, thực hiện làm việc “3 tại chỗ” vừa giúp doanh nghiệp duy trì sản xuất, tạo ra sản phẩm đáp ứng đơn hàng, nhưng cũng gây không ít khó khăn cho doanh nghiệp, bởi hầu hết các doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu gỗ đều có quy mô sản xuất lớn, lực lượng lao động đông.

Do đó, trang bị cho làm việc “3 tại chỗ” mất chi phí không hề nhỏ, thêm vào đó doanh nghiệp còn tăng thêm chi phí để thực hiện test nhanh COVID-19, xét nghiệm PCR để rà soát dịch bệnh trong xưởng sản xuất.

Có thể thấy, duy trì sản xuất, chế biến gỗ, đáp ứng các đơn hàng xuất khẩu trong những tháng cuối năm không dễ dàng đối với doanh nghiệp, nhưng các doanh nghiệp đều phải nỗ lực để tránh đứt gãy đơn hàng khi ứng phó được dịch bệnh, mở giãn cách, trở lại sản xuất, xuất khẩu bình thường.

Để có thể tiếp tục duy trì sản xuất, các doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu gỗ đã nỗ lực để trang bị cho người lao động thực hiện "1 cung đường, 2 điểm đến" và phương án sản xuất 3 tại chỗ.

Theo ông Lê Phước Tân, Giám đốc Công ty TNHH Gỗ Hạnh Phúc (Bình Dương), công ty đã xây dựng 55 nhà tắm cho khoảng 300 công nhân, bình quân 6 người sử dụng 1 nhà tắm và không ai được sử dụng lẫn sang khu vực khác.

Đồng thời, công ty thiết lập 3 lớp hàng rào bảo vệ nhà máy, khu ăn, nghỉ của công nhân với kỷ luật 'nội bất xuất, ngoại bất nhập'. Trước khi đưa công nhân vào sản xuất theo mô hình 3 tại chỗ, công nhân đều test nhanh, xét nghiệm PCR, có người được test tới 5 lần.

Mặc dù khá tốn kém nhưng công ty vẫn duy trì, vì nếu nhà máy đóng cửa thì chuỗi sản xuất, cung ứng sẽ bị đứt gãy, công nhân mất việc, không có thu nhập sẽ để lại nhiều hệ lụy. 

* Tiếp tục cố gắng những tháng cuối năm

Mặc dù ngành chế biến, xuất khẩu gỗ vẫn giữ được giá trị xuất khẩu tốt, nhờ vào kết quả vượt bậc của những tháng đầu năm 2021. Đồng thời, trong thời gian thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 của Thủ tướng Chính phủ, các địa phương phát triển ngành chế biến, xuất khẩu gỗ mạnh như Bình Dương, Đồng Nai, Thành phố Hồ Chí Minh nỗ lực đáp ứng đơn hàng trong quý III/ 2021, nhờ vào tăng ca sản xuất trong những tháng trước đó.

Trong khoảng thời gian thực hiện giãn cách xã hội và tổ chức sản xuất 3 tại chỗ, công suất chế biến gỗ của các doanh nghiệp giảm từ 40% đến 50%. Điều này tất yếu sẽ ảnh hưởng đến số lượng sản phẩm giao hàng trong cuối quý III, đầu quý IV/ 2021.

Qua khảo sát nhanh tại Tp. Hồ Chí Minh, Bình Dương, Đồng Nai đối với 265 doanh nghiệp thành viên của 3 hiệp hội ngành gỗ cho thấy, đến cuối tháng 8/2021, có 142 doanh nghiệp dừng sản xuất, chiếm 54% doanh nghiệp; 123 doanh nghiệp giảm công suất do áp dụng "3 tại chỗ", chiếm 46% doanh nghiệp.

Đại diện Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam chia sẻ, đứt gãy chuỗi cung, suy giảm đơn hàng, cắt giảm lao động, thu hẹp hoặc đóng cửa nhà máy là những biện pháp ứng phó hiện đang được các doanh nghiệp áp dụng.

Nhiều doanh nghiệp cố gắng duy trì sản xuất với công suất chi bằng một nửa so với trước thời điểm giãn cách, là giải pháp đáp ứng phần nào yêu cầu của khách hàng và duy trì công việc cho người lao động.

Trước thực trạng này, các doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu gỗ vẫn tiếp tục nỗ lực duy trì sản xuất 3 tại chỗ, thực hiện các biện pháp phòng ngừa dịch bệnh để người lao động được an toàn, duy trì công suất sản xuất như hiện tại để có thể đáp ứng các đơn hàng nhập khẩu gỗ và đồ gỗ Việt Nam trong những tháng cuối năm.

Theo ông Nguyễn Quốc Khanh, Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP. Hồ Chí Minh (HAWA), dịch COVID-19 khiến chuỗi cung ứng nhân lực bị đứt gãy, hiện nay, chỉ còn trên 50% doanh nghiệp đang duy trì sản xuất, nhưng công suất chế biến cũng đã giảm 50-70%.

Do đó, để tránh xuất hiện các ca F0 trong nhà máy làm lây lan COVID-19, khiến nhà máy phải đóng cửa, thì tổ chức sản xuất phân tán cũng là mô hình phù hợp.

Ông Vũ Hải Bằng, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Woodland cho biết, mô hình phân tán lao động và sử dụng công nhân là người địa phương ở cùng với gia đình không phải thuê trọ, đi làm và về nhà hàng ngày, đang cho thấy là mô hình rất an toàn về dịch bệnh và bền vững về nguồn lực lao động.

Đồng thời, tổ chức sản xuất phân tán sử dụng lao động địa phương gắn với vùng nguyên liệu cũng là một phương án hay. Trong tình hình khó khăn của dịch bệnh như hiện nay, công ty Woodland vẫn tiếp tục đầu tư mở rộng vào các mô hình phân tán.

Bên cạnh đó, cùng với các phương án nỗ lực duy trì sản xuất, giữ được đơn hàng xuất khẩu, các doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu gỗ cũng đẩy mạnh tiêm vaccine cho người lao động để tạo kháng thể tốt cho đội ngũ lao động của doanh nghiệp vì ngành này lực lượng lao động có tay nghề, kĩ thuật không dễ tuyển dụng./.