Cục Quản lý Cạnh tranh (Bộ Công Thương) cho biết, mặc dù số lượng doanh nghiệp bán hàng đa cấp năm 2016 giảm 45% và số lượng người tham gia bán hàng đa cấp cũng giảm 25% nhưng doanh thu toàn ngành chỉ giảm khoảng 200 tỷ đồng.

Điều này cho thấy phản ứng của xã hội đối với các hành vi đa cấp bất chính hầu như không ảnh hưởng tới doanh thu toàn ngành. Thời gian qua, Bộ Công Thương đã chủ động đẩy mạnh công tác giám sát, kiểm tra hoạt động bán hàng đa cấp trên toàn quốc nhằm hạn chế các hoạt động bán hàng đa cấp bất chính, đảm bảo môi trường kinh doanh lành mạnh của ngành.

Ngoài ra, Bộ Công Thương cũng chỉ đạo Cục Quản lý Cạnh tranh phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan tại địa phương để tăng cường công tác giám sát, kiểm tra, xử lý các hoạt động vi phạm pháp luật về bán hàng đa cấp tại các địa phương.

Cùng đó, các cơ quan báo chí, truyền thông cũng đã tích cực đưa tin phản ánh về các vi phạm trong hoạt động bán hàng đa cấp và đã có đóng góp to lớn trong việc nâng cao ý thức cảnh giác và nhận thức của người dân trước các hoạt động bán hàng đa cấp bất chính.

Đến nay, nhiều doanh nghiệp đã bị cơ quan quản lý nhà nước kiểm tra, xử phạt và thu hồi giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp. Do đó, số lượng người tham gia bán hàng đa cấp cũng giảm rõ rệt.

Theo thống kê, giai đoạn đầu năm 2016, có 67 doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp. Nhưng đến cuối tháng 3 năm 2017, số lượng doanh nghiệp bán hàng đa cấp đã giảm 30 doanh nghiệp xuống còn 37 doanh nghiệp, giảm 45% so với cuối năm 2015.

Trong số này, có 15 doanh nghiệp bị thu hồi giấy chứng nhận, 12 doanh nghiệp chủ động chấm dứt hoạt động và 03 doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động. Bên cạnh đó, số liệu báo cáo của 37 doanh nghiệp cũng cho thấy, tổng số lượng người tham gia bán hàng đa cấp tính đến cuối năm 2016 là 637.637 người, giảm 212.363 người (25%) so với cuối năm 2015.

Tổng doanh thu bán hàng đa cấp năm 2016 đạt khoảng 7.800 tỷ đồng, giảm 200 tỷ đồng, tức 2,5%, so với năm 2015. Doanh thu bán hàng đa cấp chủ yếu đến từ thực phẩm chức năng, chiếm 59%, và mỹ phẩm, chiếm 24%. Doanh thu từ đồ gia dụng chiếm 6.6%, doanh thu từ quần áo thời trang chiếm 2%, doanh thu từ thiết bị chiếm 0.5%, còn lại 8.2% là các mặt hàng khác.

Ngoài ra, tổng số hoa hồng và các lợi ích kinh tế mà các doanh nghiệp bán hàng đa cấp đã chi trả cho người tham gia bán hàng đa cấp đạt khoảng 2.400 tỷ đồng, chiếm khoảng 31% tổng doanh thu toàn ngành. Trong đó, giá trị khuyến mại quy đổi thành tiền đạt khoảng 44 tỷ đồng, chiếm khoảng 2% tổng giá trị hoa hồng, tiền thưởng và lợi ích kinh tế.

Tổng số hoa hồng và các lợi ích kinh tế tuy lớn về giá trị tuyệt đối nhưng nếu chia đều cho gần 640.000 người tham gia hệ thống thì thu nhập bình quân của người tham gia bán hàng đa cấp là rất không đáng kể, chỉ khoảng 3,8 triệu đồng/người/năm.

Điều này cho thấy trong số gần 640.000 người tham gia bán hàng đa cấp, chỉ có một tỷ lệ nhỏ là người bán hàng, số còn lại hầu như không tham gia bán hàng. Lợi nhuận sau thuế của ngành chỉ đạt 177 tỷ, tương ứng 2.2% doanh thu.

Trong tổng số 37 doanh nghiệp thực hiện báo cáo, chỉ có 11 doanh nghiệp đạt lợi nhuận dương. Một số doanh nghiệp có doanh thu rất cao nhưng tỷ lệ lợi nhuận trước thuế rất thấp (chỉ đạt từ 0.5% đến 3.8%). Tổng số thuế đã nộp về ngân sách nhà nước trong năm 2016 ước đạt 881 tỷ đồng, chủ yếu đến từ thuế giá trị gia tăng do người tiêu dùng chi trả, không phải từ thuế thu nhập doanh nghiệp.

Không những thế, hoạt động bán hàng đa cấp dựa chủ yếu vào thực phẩm chức năng và mỹ phẩm. Đây là những mặt hàng rất khó xác định giá trị thật và vì vậy, rất dễ xảy ra tình trạng giá bán hoàn toàn thoát ly giá trị cũng như giá trị sử dụng.

Tuy các giao dịch đều được thực hiện trên nguyên tắc "thuận mua, vừa bán", Nhà nước không thể can thiệp. Do đó, người tiêu dùng cần lưu ý, chủ động tìm hiểu giá trị thật của sản phẩm trước khi mua hàng./.

Xem thêm:

>> Chấm dứt hoạt động bán hàng đa cấp với Công ty Tiến Thịnh Phát