Nhằm hạn chế việc nhập khẩu hàng hóa, cam kết quốc tế đều quy định các biện pháp phi thuế quan bao gồm những biện pháp về vệ sinh an toàn thực phẩm; các rào cản kỹ thuật đối với thương mại; các biện pháp phòng vệ thương mại như chống bán phá giá, chống trợ cấp và tự vệ; các biện pháp hạn chế định lượng xuất nhập khẩu….

Đối với Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), TPP không yêu cầu các nước thành viên phải xóa bỏ hoặc hạn chế sử dụng các biện pháp phi thuế quan, thậm chí vẫn ghi nhận quyền của các nước trong việc áp dụng những biện pháp này, trong khuôn khổ cho phép và các nguyên tắc của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO).

Tuy nhiên, so với WTO, TPP quy định ngặt nghèo hơn về việc tăng cường minh bạch hóa thông tin, sử dụng tiêu chuẩn quốc tế, áp dụng công bằng, bình đẳng, đồng thời có cơ chế hợp tác và giải quyết tranh chấp…

Bà Nguyễn Thị Thu Trang, Giám đốc Trung tâm WTO và hội nhập (Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam) cho rằng, trên thực tế, các biện pháp phi thuế quan có thể tạo ra những rào cản lớn hơn nhiều so với hàng rào thuế quan, khi hàng hóa của doanh nghiệp tiếp cận các thị trường xuất khẩu.

Vì thế, không chỉ WTO mà kể cả TPP và các hiệp định thương mại tự do đều hướng tới việc giảm bớt và minh bạch hóa các biện pháp phi thuế quan như đã nêu trên. Qua đó, chống lại tình trạng lạm dụng hoặc áp dụng một cách tinh vi các biện pháp phi thuế quan để ngăn chặn hàng nhập khẩu.

Từ đó, các doanh nghiệp cần chú ý tìm hiểu các hàng rào thuế quan mà nước nhập khẩu đang áp dụng với mình, cũng như các quy định của TPP về loại hàng rào đó, để phân biệt các rào cản phi thuế nào là được phép, rào cản nào bị cấm… Qua đó, doanh nghiệp có thể tự bảo vệ được lợi ích của mình, thông qua các thủ tục khiếu nại, khiếu kiện tại nước nhập khẩu./.