Trước xu hướng dòng vốn tín dụng chảy vào bất động sản vẫn bị siết chặt, thời gian gần đây các doanh nghiệp bất động sản liên tục phát hành trái phiếu nhằm huy động vốn để chuẩn bị cho các phương án sản xuất, kinh doanh trong năm mới.

Theo báo cáo thị trường tài chính tiền tệ Việt Nam tháng 10/2019 do Công ty cổ phần chứng khoán SSI công bố ngày 13/11, tính chung 10 tháng đầu năm 2019, các doanh nghiệp đã phát hành lượng trái phiếu có giá trị 178.732 tỷ đồng. Số liệu này bao gồm cả các lô phát hành ra công chúng, nhưng không bao gồm các đợt phát hành riêng lẻ trong 3 tháng đầu năm do chưa được công bố.

Trong đó, các ngân hàng thương mại vẫn là tổ chức phát hành lớn nhất với tổng lượng phát hành hơn 79.411 tỷ đồng, chiếm 44,4%. Đứng ngay sau đó là các doanh nghiệp bất động sản với 61.269 tỷ đồng, chiếm 34.3%, còn lại là các công ty phát triển hạ tầng, công ty chứng khoán và các doanh nghiệp khác.

Tính riêng tháng 10/2019, có 17.071 tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp được phát hành, nhưng chủ thể phát hành nhiều không phải là các ngân hàng thương mại mà thuộc về các công ty bất động sản với 9.349 tỷ đồng trái phiếu được phát hành; trong đó, chỉ riêng Công ty TNHH Vinametric – chủ sở hữu của khách sạn Saigon Prince Hotel phát hành tổng cộng 3.705 tỷ đồng, kỳ hạn 2 năm, lãi suất thả nổi (kỳ đầu 10,5%/năm, các kỳ sau bằng lãi suất tham chiếu +3,65%/năm), kỳ trả lãi 6 tháng. Toàn bộ đều do Công ty cổ phần Chứng khoán Kỹ Thương làm đầu mối phát hành, lưu ký.

Tiếp theo là Công ty cổ phần Bất động sản Sài Gòn Vina (Land Saigon) đã phát hành 1.850 tỷ đồng trái phiếu kỳ hạn 3 năm, lãi suất cố định 11%/năm và toàn bộ do Công ty cổ phần Chứng khoán HDB thu xếp phát hành, lưu ký. Đáng lưu ý, báo cáo tài chính quý 3/2019, Land Saigon ghi nhận lỗ 14.2 tỷ đồng, hệ số nợ/tổng tài sản lên tới 69%. Dòng tiền hoạt động kinh doanh âm nên việc phát hành thêm lượng lớn trái phiếu được xem là khá rủi ro.

Đối với nhóm ngân hàng, trong tháng 10/2019, các ngân hàng thương mại chỉ phát hành thêm 2.781 tỷ đồng trái phiếu; trong đó, có 1.000 tỷ đồng phát hành dưới hình thức chào bán ra công chúng của Vietinbank, còn lại là các lô phát hành riêng lẻ. Lượng phát hành này thấp hơn nhiều so với lượng phát hành trong các tháng trước đó mà cao điểm là tháng 9/2019. Lãi suất trái phiếu ngân hàng bình quân trong tháng 10 tăng lên 7,6% do gần 60% lượng phát hành là các kỳ hạn từ 5 - 10 năm.

Về lãi suất bình quân các trái phiếu phát hành trong tháng 10/2019 là 10,5%, tăng tới 2,7% so với mức bình quân tháng 9/2019. Lãi suất tăng chủ yếu là do các ngân hàng thương mại giảm phát hành trong tháng 10, trong khi nhóm này có mức lãi suất bình quân thấp nhất. Cũng trong tháng 10/2019, trái phiếu của nhóm doanh nghiệp bất động sản có mức lãi suất bình quân là 10,5%, cao hơn nhiều so với mức 9,6% của tháng trước đó.

Đặc biệt, có lô phát hành hơn 1.400 tỷ đồng trái phiếu 5 năm của Công ty cổ phần Đầu tư Thương mại Hồng Hoàng với mức lãi suất “khủng” lên tới 20%/năm do Công ty TNHH Chứng khoán ACB thu xếp phát hành.

Về cơ cấu nhà đầu tư, nhà đầu tư nước ngoài mua khoảng 7,6% tổng lượng phát hành, còn lại là các nhà đầu tư trong nước; trong đó, có nhiều lô phát hành không có thông tin cụ thể mà chỉ chung chung là nhà đầu tư tổ chức trong nước. Với những lô có thông tin cụ thể, công ty chứng khoán là bên mua lớn nhất với tổng lượng mua trong 10 tháng đầu năm là 31.427 tỷ đồng, chiếm 18% lượng phát hành, trong đó hơn 80% là trái phiếu của các ngân hàng thương mại phát hành. Các ngân hàng thương mại mua 12.000 tỷ đồng, hầu hết mua trái phiếu là của các doanh nghiệp bất động sản và phát triển hạ tầng./.