Đảm bảo chủ quyền dữ liệu, tối ưu lợi ích của doanh nghiệp, cơ quan quản lý nhà nước khi cùng triển khai một hệ thống truy vết hiệu quả trong phòng chống rửa tiền là những yêu cầu cần thiết của một hạ tầng blockchain an toàn mà Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam đang hướng tới.

Đây là nội dung được chia sẻ hội thảo “Định hình hệ sinh thái blockchain Việt Nam từ hạ tầng số an toàn” do Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam và các đối tác tổ chức tại Hà Nội ngày 9/12. Hội thảo quy tụ đông đảo các chuyên gia công nghệ - tài chính - dữ liệu, chia sẻ bức tranh chung về hạ tầng blockchain trong bối cảnh rủi ro tài sản số gia tăng trên phạm vi toàn cầu. Qua đó nâng cao năng lực vận hành hạ tầng an toàn, khả năng mở rộng và các chuẩn quốc tế về bảo mật nhằm xây dựng hạ tầng an toàn cho hệ sinh thái blockchain Việt Nam.

* Ba trụ cột của hạ tầng blockchain an toàn

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Phan Đức Trung, Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam nhấn mạnh, blockchain được xác định là một trong những công nghệ chiến lược quốc gia, đóng góp trực tiếp vào việc thực hiện mục tiêu đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị.

Theo ông Phan Đức Trung, việc phát triển hạ tầng blockchain cần cân bằng giữa đảm bảo chủ quyền quốc gia thông qua việc lưu trữ các dữ liệu có yêu cầu bảo mật cao tại các trung tâm dữ liệu được cấp phép trong nước; đồng thời tối ưu hiệu năng và khả năng mở rộng thông qua các dịch vụ đám mây nước ngoài. Bên cạnh đó, việc triển khai một hệ thống truy vết hiệu quả, đáp ứng các yêu cầu phòng chống rửa tiền, chống tài trợ khủng bố (AML/CFT) là những yêu cầu bắt buộc của một hạ tầng blockchain an toàn.

Chia sẻ về hạ tầng vật lý dữ liệu, yếu tố đầu tiên trong tổng thể hạ tầng blockchain, ông Nguyễn Đình Hùng, Giám đốc Điều hành True IDC Việt Nam cho biết nhu cầu sử dụng hạ tầng đám mây tăng mạnh khi dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và blockchain được triển khai rộng rãi. Quy mô thị trường đám mây công cộng tại châu Á dự kiến đạt hơn 200 tỷ USD vào năm 2025, với mức tăng trưởng hằng năm 19,32% giai đoạn 2025-2029. Tại Việt Nam, thị trường này được dự báo tăng trưởng trung bình 25,24%/năm. Khoảng 70-80% nút mạng (node) của các blockchain lớn đang chạy trên thị trường đám mây công cộng. Hoạt động on-chain (các dữ liệu của blockchain) tại khu vực Châu Á - Thái Bình Dương đến tháng 6/2025 đã tăng 69% so với cùng kỳ khiến đám mây trở thành nền tảng mặc định cho mô hình blockchain hiện đại. True IDC cam kết hỗ trợ doanh nghiệp kiểm tra hiệu năng, độ ổn định, bảo mật và khả năng mở rộng trước khi triển khai chính thức, đồng thời tư vấn thiết kế, tối ưu chi phí - quy trình vận hành, giám sát trong suốt vòng đời sử dụng đám mây.

Ở góc độ kỹ thuật, ông Nguyễn Trung Kiên, kiến trúc sư giải pháp, True IDC Việt Nam đưa ra phân tích về khả năng bảo mật đám mây: hơn 850 loại máy chủ ảo, 38 khu vực, 120 vùng sẵn sàng, cùng hệ thống hơn 300 dịch vụ bảo mật và tuân thủ. Đặc biệt, hai công nghệ Nitro và Nitro Enclaves cho phép cô lập hoàn toàn các quy trình xử lý dữ liệu, ngăn chặn mọi truy cập trái phép và tạo ra bằng chứng bảo mật không thể giả mạo nhờ mã hóa mật mã. Với doanh nghiệp blockchain, những tính năng này tạo ra lớp phòng vệ cần thiết cho node, ví, hợp đồng thông minh và dữ liệu nhạy cảm.

Để giải quyết bài toán hạ tầng, Mạng dịch vụ đa chuỗi blockchain Việt Nam được thiết kế với kiến trúc 5 tầng, tối ưu khả năng mở rộng, bảo mật và liên thông. Mạng này đáp ứng nhu cầu số hóa dài hạn, cho phép doanh nghiệp phát triển ứng dụng mà không phải đầu tư lại hạ tầng, đồng thời tăng khả năng quản lý, giám sát minh bạch cho cơ quan quản lý nhà nước.

Một điểm đáng chú ý là VBSN cho phép triển khai nhiều Layer 1 độc lập, tùy chỉnh thuật toán đồng thuận và tốc độ xử lý theo nhu cầu từng nhóm ứng dụng. Cấu trúc đa chuỗi này giúp phân tách tải, giảm nghẽn mạng và duy trì ổn định khi xử lý khối lượng giao dịch lớn.

* Truy vết on-chain góp phần định hình hạ tầng số an toàn

Phiên thảo luận “Tái định hình hệ sinh thái blockchain Việt Nam từ hạ tầng số an toàn” tại hội thảo đã làm rõ hơn những thách thức và giải pháp trong quá trình xây dựng hệ sinh thái blockchain Việt Nam.

Các đại biểu tập trung phân tích cách cân bằng chủ quyền dữ liệu với yêu cầu hiệu năng trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh triển khai hạ tầng đám mây quy mô lớn; vai trò của các chứng nhận quốc tế trong thiết lập môi trường vận hành node blockchain an toàn; khả năng chuyển hóa blockchain thành giá trị kinh tế thực cho doanh nghiệp thông qua các tầng dịch vụ tiêu chuẩn hóa. Các diễn giả cũng thảo luận về triển vọng ứng dụng blockchain vào dịch vụ công, đặc biệt trong các lĩnh vực cần xác thực nguồn gốc dữ liệu và giám sát on-chain các giao dịch theo thời gian thực, góp phần tích cực vào sự phát triển của nền kinh tế số.

Theo ông Maksym Dragunov, Giám đốc Chính sách và Tư vấn, Crystal Intelligence (Công ty phân tích dữ liệu Web3) toàn cầu, hệ thống của công ty đang theo dõi hơn 105.000 địa chỉ ví được gán định danh, ghi nhận hơn 11 triệu giao dịch rủi ro và giám sát hơn 3.800 loại tài sản số.

Các hình thức gian lận như address poisoning - thủ đoạn tạo ra địa chỉ ví giả có ký tự đầu hoặc cuối giống hệt địa chỉ thật để đánh lừa người dùng hay lợi dụng địa chỉ ví tùy chỉnh để gây nhầm lẫn, đang tạo ra thách thức lớn cho cơ quan chức năng. Những kẻ gian còn lạm dụng các cầu nối chuyển tài sản giữa các blockchain và dịch vụ đổi tiền nhanh để xóa dấu vết, khiến việc truy vết trở nên khó khăn. Ông khuyến cáo doanh nghiệp và cá nhân cần lập danh sách địa chỉ ví an toàn, kiểm tra kỹ từng ký tự trước khi chuyển tiền và sử dụng các công cụ cảnh báo rủi ro tự động để bảo vệ tài sản.

Từ kinh nghiệm hoạt động quốc tế, ông Navin Gupta, Giám đốc điều hành Crystal Intelligence nhấn mạnh, để thúc đẩy thị trường blockchain, cần ba điều kiện. Đó là tạo điều kiện để đưa các công ty, dự án và ý tưởng ở nước ngoài về và triển khai tại Việt Nam. Thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp cho giới trẻ để họ học hỏi những bài học từ thế giới, áp dụng trong nước cùng với tuân thủ khuôn khổ cấp phép để các sản phẩm, dịch vụ không chỉ phù hợp với nội địa mà với cả sân chơi nước ngoài; cuối cùng là hợp tác công – tư để tăng nguồn lực đầu tư trong nước, thúc đẩy kinh tế số.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc xây dựng và triển khai một hệ thống truy vết on-chain toàn diện. Hệ thống này không chỉ hỗ trợ giám sát giao dịch mà còn đóng vai trò then chốt trong việc phát hiện, ngăn chặn và giảm thiểu các hoạt động rửa tiền, tài trợ khủng bố hay các hành vi lạm dụng tài sản mã hoá ngày càng tinh vi. Từ đó giúp cơ quan quản lý chủ động kiểm soát rủi ro, tạo môi trường an toàn hơn cho nhà đầu tư trong lĩnh vực Web3.