Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026: Việt Nam chủ động thúc đẩy không gian đối thoại khu vực

Sau hai kỳ tổ chức vào các năm 2024 và 2025, Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) từng bước khẳng định vai trò là diễn đàn mở, hướng tới tương lai và nhận được sự quan tâm, ủng hộ rộng rãi từ các nước thuộc Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) cũng như cộng đồng quốc tế. Nhiều nội dung và sáng kiến được thảo luận tại Diễn đàn đã được đưa vào văn kiện của các Hội nghị cấp cao ASEAN cùng năm.

Nhân dịp AFF lần thứ 3, diễn ra trong hai ngày 9-10/6 tại Hà Nội, phóng viên TTXVN tại Nga có cuộc trò chuyện với Giám đốc Trung tâm ASEAN thuộc Đại học quan hệ quốc tế quốc gia Moskva (MGIMO), Bộ Ngoại giao Nga, Phó Giáo sư Ekaterina Koldunova về ý nghĩa của diễn đàn cũng như đánh giá về vai trò của Việt Nam trong hoạt động của ASEAN.

Phó Giáo sư Ekaterina Koldunova chỉ ra rằng Diễn đàn Tương lai ASEAN mà Việt Nam tổ chức có tính chất nổi bật. Đây là lần thứ ba một hội nghị cấp cao, mang tính đại diện như vậy được triệu tập để thảo luận về những vấn đề cấp bách, quan trọng và có liên quan nhất đến các nước châu Á. Các vấn đề này được xem xét trong bối cảnh địa chính trị và quốc tế rộng lớn hơn.

Bà Ekaterina Koldunova đánh giá chương trình của diễn đàn rất toàn diện, bao gồm một số lượng lớn các chủ đề sẽ được thảo luận trong hơn hai ngày. Trong đó, các vấn đề trọng tâm hiện nay là an ninh năng lượng và phát triển công nghệ. Trí tuệ nhân tạo cũng được nhấn mạnh trong một phiên thảo luận riêng. Theo bà, chương trình nghị sự còn đề cập các nội dung quan trọng như thanh toán tài chính, phát triển hệ thống thanh toán xuyên biên giới, xây dựng thành phố thông minh, triển vọng hợp tác trong các lĩnh vực này, quan hệ với các cường quốc cũng như khả năng ứng phó của các cơ chế hợp tác khu vực trước những thách thức ngày càng gia tăng.

Chuyên gia Nga đặc biệt lưu ý nội dung an ninh năng lượng, cho rằng việc đưa chủ đề này vào chương trình nghị sự thể hiện trách nhiệm của ASEAN và tính kịp thời của diễn đàn trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với nhiều thách thức về năng lượng.

Theo bà Ekaterina Koldunova, giá trị quan trọng của Diễn đàn không nằm ở việc thông qua các nghị quyết mà ở các cuộc trao đổi giữa giới chuyên gia, quan chức và các nhà hoạch định chính sách. Bà cho rằng những ý tưởng và sáng kiến được thảo luận tại đây có thể được các cơ quan hữu quan tiếp thu và triển khai trong thực tiễn.

Đánh giá về về vai trò của Việt Nam, Phó Giáo sư Ekaterina Koldunova cho rằng việc đăng cai Diễn đàn Tương lai ASEAN cho thấy Việt Nam đang đảm nhận một vai trò rất quan trọng trong việc thúc đẩy các cuộc thảo luận về định hướng phát triển của ASEAN. Theo bà, thông qua Diễn đàn, Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế là quốc gia chủ động tham gia xây dựng chương trình nghị sự phát triển của ASEAN, không chỉ bằng các sáng kiến cụ thể mà còn thông qua việc tạo không gian đối thoại, trao đổi quan điểm và đề xuất các cách tiếp cận mới đối với những vấn đề khu vực và quốc tế.

Bà Ekaterina Koldunova cho rằng cộng đồng quốc tế hiện nhìn nhận Việt Nam là quốc gia theo đuổi những mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội đầy tham vọng, đặc biệt trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số như Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam đã xác định.

Theo chuyên gia Nga, việc chủ động tham gia định hình chương trình nghị sự của ASEAN thông qua các cơ chế như Diễn đàn Tương lai ASEAN sẽ giúp cộng đồng quốc tế hiểu rõ hơn về các sáng kiến, vai trò và đóng góp của Việt Nam đối với sự phát triển của hiệp hội nói riêng cũng như đối với các hoạt động hợp tác quốc tế nói chung.

Bà nhận định việc duy trì các nỗ lực này một cách liên tục cho thấy Việt Nam đang theo đuổi cách tiếp cận chủ động và có trách nhiệm trong việc thúc đẩy chương trình nghị sự phát triển của ASEAN, kể cả trong những năm không đảm nhiệm cương vị Chủ tịch ASEAN.

Phó Giáo sư Ekaterina Koldunova cũng lưu ý rằng chỉ ít ngày sau Diễn đàn Tương lai ASEAN tại Hà Nội, Diễn đàn Nga - ASEAN nhân kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại sẽ diễn ra tại Kazan (Liên bang Nga). Nhiều đại biểu dự Diễn đàn tại Hà Nội cũng sẽ dự Diễn đàn tại Kazan.

Như vậy bà cho rằng các cuộc thảo luận tại Hà Nội có thể được tiếp nối tại Kazan, qua đó tạo thêm xung lực mới cho hợp tác giữa ASEAN và Nga cũng như cho các sáng kiến phát triển trong khu vực.