Chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững giai đoạn 2011-2020  đặc biệt ưu tiên đối tượng hộ nghèo mà chủ hộ là phụ nữ, hộ nghèo dân tộc thiểu số.

Sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, Chính phủ đến vấn đề giới trong công tác giảm nghèo bền vững càng rõ rệt hơn trong hoạt động của Ngân hàng Chính sách Xã hội với việc ưu tiên hỗ trợ phụ nữ trong việc tiếp cận vốn phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập, trở thành một trụ cột tạo lập kinh tế gia đình, từ đó nâng cao vị thế của người phụ nữ trong gia đình cũng như xã hội.

Tạo điều kiện thuận lợi để phụ nữ được vay vốn chính sách. Ảnh: Hải Việt

Giám đốc Ngân hàng Chính sách Xã hội tỉnh Đồng Tháp Lại Văn Bé Chín cho biết, trong những năm qua, bên cạnh việc tuyên truyền vận động đưa chính sách tín dụng đến các chủ hộ vay vốn là nữ, Ngân hàng Chính sách Xã hội còn ưu tiên đưa vốn vào các mô hình sản xuất Tổ hợp tác, Hợp tác xã, làng nghề có tính lan tỏa rộng đối với khu vực lao động nữ, ví như Hợp tác xã thủ công mỹ nghệ 20-10 ở xã Bình Thạnh, huyện Cao Lãnh.

Hợp tác xã thủ công mỹ nghệ 20-10 ở xã Bình Thạnh, huyện Cao Lãnh  là thành quả của sự khuyến khích, động viên từ Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện vận động thành lập tạo việc làm cho phụ nữ nghèo. Tuy nhiên, với vốn góp 1,5 đến 3 triệu đồng và 12 thành viên ban đầu, việc phát triển Hợp tác xã rất khó khăn. Vì vậy, nguồn vốn 100 triệu đồng cho 5 hộ nghèo vay trở thành nguồn vốn quan trọng giúp Hợp tác xã đầu tư 2 máy dệt chiếu và mua nguyên vật liệu dệt chiếu và đan.

Phó Giám đốc Hợp tác xã Nguyễn Công Nghiệp cho biết, đến nay Hợp tác xã đã có 8 máy dệt, nguồn vốn hình thành tài sản cũng với phương thức từ nguồn vay hộ nghèo của các thành viên góp vốn vào Hợp tác xã.

 “Cũng phải qua nhiều vòng vay trả và tích lũy chúng tôi mới có tài sản như bây giờ. Cuối năm 2017, Hợp tác xã có thêm sự góp vốn 70 triệu đồng của 4 thành viên cùng nguồn vốn vay chương trình hộ nghèo của Ngân hàng Chính sách Xã hội đầu tư thêm máy dệt. 50% vốn đầu tư máy móc của Hợp tác xã là từ nguồn vốn ưu đãi giúp Hợp tác xã có đủ máy mới có đủ hàng để giao cho khách, nhu cầu của khách hàng theo hợp đồng nâng cao năng lực cạnh tranh”, Phó Giám đốc Nguyễn Công Nghiệp cho biết.

Qua nhiều năm hoạt động, HTX 20-10 thu hút chị em phụ nữ tham gia. Ảnh: Hải Việt

Hợp tác xã 20-10 không chỉ góp phần giải quyết việc làm cho 27 thành viên mà còn là nơi địa chỉ hội tụ của các mẹ các chị cùng nhau làm việc, tạo thu nhập thoát nghèo và phát triển kinh tế gia đình. Ngoài dệt chiếu, Hợp tác xã có 4 tổ đan lục bình hội tụ những phụ nữ nghèo của xã làm thêm những buổi nông nhàn, nhưng thực tế có khoảng 200 người là thành viên gia đình của họ cùng tham gia với thu nhập bình quân trả theo sản phẩm 3,5 triệu đồng/tháng.

 “Nếu không có việc làm thì chị em làm thuê, làm mướn ở ngoài bấp bênh, bữa có bữa không. Thu nhập mỗi tháng không đến 1,5 triệu đồng. Từ khi làm ở Hợp tác xã thì đồng lương của chị em ổn định hơn, chị em yên tâm làm hơn”, ông Nghiệp nói.

Còn với những chị em nghèo xã An Hải, huyện Bình Phước (Ninh Thuận), nguồn vốn chính sách giúp họ trở thành một trụ cột chính làm kinh tế cho gia đình thoát nghèo.

Chị Châu Thị Ân ở xã An Hải, huyện Bình Phước từ năm 2008 đến cuối năm 2016 đã 2 lần vay vốn hộ nghèo của Ngân hàng Chính sách Xã hội. Chị Ân đã bước qua ngưỡng nghèo nhờ chăm chỉ từ việc chăn nuôi bò. 

Cánh cửa thoát nghèo bền vững thêm mở rộng khi chị Ân tiếp tục vay vốn Ngân hàng Chính sách Xã hội tham gia Hợp tác xã Tuấn Tú chuyển đổi trồng măng tây năm 2016. Với 3 xào đất đầu tư măng tây, gia đình chị mỗi năm có 8 tháng thu hoạch với thu nhập bình quân 1,5 triệu đồng/ngày, trừ chi phí đầu tư lãi ròng bình quân 1 triệu đồng/ngày.

Nguồn vốn chính sách giúp chị em tạo dựng sinh kế, từng bước thoát nghèo bền vững, từ đó đã góp phần nâng cao vị thế người phụ nữ trong gia đình và xã hội. Nhiều chị em không chỉ vươn lên thoát nghèo, ổn định đời sống, mà còn tạo được hiệu ứng tích cực tới cộng đồng, tạo thêm việc làm hay đào tạo nghề giúp các chị em phụ nữ khác tại địa phương có cơ hội phát triển kinh tế, thoát nghèo bền vững. 

 Gia đinh chị Hán Thị Trung ở khu phố Mỹ Nghiệp, thị trấn Phước Dân, huyện Ninh Phước nhờ vay 8 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách Xã hội đầu tư khung dệt, đến nay gia đình đã thoát nghèo và có ý định mở rộng sản xuất. Chị tiếp tục vay nguồn vốn dự án hỗ trợ người dân phát triển nghề dệt truyền thống mà Sở Công Thương ủy thác qua Ngân hàng Chính sách Xã hội thành lập xưởng dệt, đến nay đã tạo việc làm ổn định cho 10 lao động nữ tại địa phương. 

Kết quả hoạt động tín dụng của Ngân hàng Chính sách Xã hội đang cho thấy những hỗ trợ tín dụng cho phụ nữ ngày càng tăng cả về lượng và chất. Báo cáo kết quả hoạt động của Ngân hàng Chính sách Xã hội  đến cuối tháng 1/2020 cho thấy riêng hoạt động cho vay ủy thác qua Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam có trên 2,522 triệu thành viên tham gia với số dư hơn 80.435 tỷ đồng đứng đầu cả về số thành viên và dư nợ trong 4 tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác cho vay của Ngân hàng Chính sách Xã hội. Trong đó riêng tháng 1/2020 doanh số cho vay đạt 1.560 tỷ đồng. 

Tỷ lệ nợ quá hạn luôn đạt thấp nhất, chỉ chiếm 0,22% tổng dư nợ, cho thấy ý thức hoàn trả nợ và hiệu quả sử dụng vốn vay của phụ nữ luôn cao hơn, cũng như ý thức vượt khó vươn lên làm kinh tế của người phụ nữ. Số dư tiền gửi tiết kiệm đạt 4.636 tỷ đồng, chiếm tỷ lệ tiền gửi cao nhất trong 4 tổ chức chính trị - xã hội, điều đó cho thấy chị em đã có nguồn tích lũy phục vụ cho nhu cầu tài chính gia đình cũng như tái đầu tư phát triển kinh tế.

Những thành quả giảm nghèo đặc biệt cho phụ nữ từ các chương trình tín dụng chính sách của Ngân hàng Chính sách Xã hội đã góp phần quan trọng trong hoạt động bình đẳng giới, như Ngân hàng Thế giới (WB) đánh giá: “Việt Nam là một quốc gia đạt được sự thay đổi nhanh chóng nhất về xóa bỏ khoảng cách giới trong 20 năm qua ở khu vực Đông Á”.