Nhận định trên được đưa ra trong báo cáo “Nâng cao sức khoẻ tài chính người Việt Nam” do công ty tài chính số Home Credit và công ty nghiên cứu thị trường Decision Lab phối hợp thực hiện.

Báo cáo chỉ ra rằng thu nhập của hầu hết người Việt đều không tăng trong năm 2023. Khoảng 36% trong số đó thậm chí kiếm được ít hơn so với năm 2022; khoảng 21% số người được khảo sát đang vật lộn để trang trải chi tiêu hàng tháng.

Vì vậy, đa số mọi người muốn tiết kiệm nhiều hơn cho các trường hợp khẩn cấp. Tuy nhiên, chỉ 1/3 số người được khảo sát làm được điều đó trong năm 2023 và gần một nửa tiết kiệm chỉ đủ để trang trải các chi phí thiết yếu trong tối đa ba tháng. Những người có mức thu nhập dưới 5 triệu đồng/tháng có tình hình tài chính chưa ổn định nhất.

Vì những vấn đề trên, nhu cầu cho các sản phẩm tín dụng tiêu dùng và tài chính cá nhân ngày một tăng. Nhưng không phải ai cũng có thể tiếp cận nguồn vốn từ các ngân hàng. Ví dụ, những người thu nhập thấp thường không có đủ điều kiện thế chấp. Khoảng 1/3 trong số này không có hoặc không cảm thấy thoải mái khi cung cấp hợp đồng lao động hoặc bảng lương khi vay.

Việc thiếu khả năng tiếp cận các khoản vay này đang làm tăng sức hấp dẫn của thẻ tín dụng và các gói mua trước trả sau (BNPL). Gần một nửa người Việt đã sử dụng thẻ tín dụng trong 12 tháng qua. Trong khi đó, mô hình BNPL đã chiếm được 16% thị phần tín dụng tiêu dùng, mặc dù vừa mới xuất hiện ở Việt Nam.

Dù vậy, khoảng 40% trong số những người có khoản vay hoặc nợ thẻ tín dụng trong 12 tháng qua gặp khó khăn trong việc trả nợ hàng tháng đúng hạn do chưa đủ hiểu biết về tài chính và không nhận thức được hậu quả của việc trả nợ quá hạn. 

Theo ông Thue Quist Thomasen, CEO của Decision Lab, báo cáo chỉ ra một nhóm lớn người tiêu dùng Việt Nam – những người có thu nhập thấp hoặc thiếu giấy tờ cần thiết – chưa được phục vụ đủ trong lĩnh vực tài chính và vay mượn. Đây là cơ hội cho các công ty tín dụng tiêu dùng cung cấp sản phẩm tài chính sáng tạo, với quy trình được đơn giản hoá và số hoá.

Các công ty tài chính tiêu dùng đang đóng vai trò quan trọng trong việc mở rộng quyền tiếp cận tín dụng và cải thiện kiến thức tài chính. Khác với ngân hàng, họ giúp mọi người vay vốn dễ dàng hơn thông qua quy trình đăng ký đơn giản, thủ tục phê duyệt nhanh chóng và hệ thống hiện đại, tiện lợi.

Đồng thời, họ có thể giúp khách hàng nâng cao kiến thức tài chính, giúp họ quản lý tiền hiệu quả, vay mượn có trách nhiệm và đạt được mục tiêu tài chính dài hạn.

Báo cáo “Nâng cao sức khoẻ tài chính của người Việt” là khảo sát trực tuyến nhằm để khám phá nhận thức và hành vi của người tiêu dùng. Khảo sát được thực hiện trên 1.200 người từ 18 tuổi trở lên. Người tham gia khảo sát được tuyển chọn bằng cách lấy mẫu trực tuyến ngẫu nhiên. Thời gian lấy mẫu từ ngày 1 đến ngày 7/12/2023.