Nhân viên y tế chăm sóc em bé sơ sinh tại bệnh viện ở tỉnh An Huy, Trung Quốc. Ảnh: AFP/TTXVN

Đất nước đông dân nhất thế giới đang phải vật lộn với cuộc khủng hoảng nhân khẩu học khi lực lượng lao động già đi nhanh chóng, nền kinh tế tăng trưởng chậm lại và tốc độ tăng dân số thấp nhất trong nhiều thập kỷ. Mặc dù Trung Quốc đã nới lỏng "chính sách một con" và cho phép các cặp vợ chồng sinh 3 con vào năm 2021, nhưng tỷ lệ sinh vẫn ở mức thấp kỷ lục.

Ngày 1/8, khi đề cập đến giai đoạn từ năm 2021-2025, Ủy ban Y tế quốc gia Trung Quốc (NHC) nhận định tốc độ tăng tổng dân số đã chậm lại đáng kể và sẽ bước vào giai đoạn tăng trưởng âm trong giai đoạn Kế hoạch 5 năm lần thứ 14.

Đầu năm nay, nhà chức trách Trung Quốc còn dự báo dân số nước này sẽ không tăng trưởng "hoặc thậm chí tăng trưởng âm trong gian đoạn này.

NHC cho rằng hệ thống chính sách hỗ trợ sinh con của Trung Quốc hiện chưa hoàn hảo và có khoảng cách lớn giữa sự phát triển dân số và kỳ vọng của người dân. Bên cạnh đó, tổng tỷ lệ sinh đã giảm xuống dưới 1,3 trong những năm gần đây, trong khi dân số cả nước dự kiến sẽ bước vào giai đoạn già hóa nghiêm trọng vào khoảng năm 2035, với hơn 30% dân số trên 60 tuổi.

Theo NHC, quy mô các gia đình cũng ngày càng thu hẹp, khiến các chức năng của lương hưu và chế độ chăm sóc trẻ em dần mất đi hiệu quả. NHC kêu gọi chính phủ cải thiện hỗ trợ nuôi dạy trẻ và các chính sách về nhà ở, giáo dục, thuế để giúp giảm gánh nặng cho các hộ gia đình.

Chính quyền một số địa phương của Trung Quốc đã đưa ra các chính sách khuyên khích các cặp vợ chồng sinh con nhằm ngăn chặn tình trạng giảm tỷ lệ sinh. Ngày 1/8, thành phố Hàng Châu (miền Đông) thông báo các gia đình có 3 con sẽ có thể vay nhiều hơn 20% hạn mức tối đa ở lần đầu đăng ký vay tiền từ quỹ hỗ trợ nhà ở.

Các thành phố khác như Nam Xương (tỉnh Giang Tô) và Trường Sa (tỉnh Hồ Nam) cũng đã đưa ra các chính sách hỗ trợ.

Chi phí sinh hoạt cao hơn và sự thay đổi văn hóa (mọi người ngày càng quen với các gia đình có quy mô nhỏ hơn) được cho là những lý do đằng sau thực trạng tỷ lệ sinh ngày càng thấp.

"Chính sách một con" được Trung Quốc đưa ra vào năm 1980 nhằm kiềm chế sự gia tăng dân số và thúc đẩy phát triển kinh tế, với một số ngoại lệ dành cho các gia đình nông thôn và người dân tộc thiểu số.

Theo dự báo của Liên hợp quốc, dân số toàn cầu dự kiến sẽ đạt 8 tỷ người vào tháng 11/2022 và Ấn Độ sẽ vượt qua Trung Quốc để trở thành quốc gia đông dân nhất thế giới vào năm 2023./.