Đặc sắc văn hóa lễ hội Then Kin Pang

Qua hơn hai thập niên, Lễ hội Then Kin Pang ngày càng khẳng định được giá trị văn hóa, chiều sâu tâm linh và sức lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng. Năm 2026, Lễ hội tiếp tục được tổ chức theo quy mô cấp tỉnh với sự tham gia của hơn 300 diễn viên, nghệ nhân, vận động viên đến từ các xã, phường trong và ngoài tỉnh, Đoàn huyện Kim Bình (tỉnh Vân Nam, Trung Quốc).

Phần lễ được tổ chức trang nghiêm với các nghi thức truyền thống tại nhà Then, lễ cúng Then khai hội, dâng hương cầu phúc thể hiện đời sống tâm linh và tín ngưỡng lâu đời của người dân địa phương.

Phần hội diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao và trò chơi dân gian phong phú. Nổi bật có các nội dung thi đấu như đẩy gậy, bắn nỏ, tung còn, đi vòng tròn dấu đá, chèo bè tre, bơi suối...

Người dân và du khách còn có cơ hội thưởng thức các hoạt động độc đáo như: Trình diễn “Áp hô Pang” (nghi thức gội đầu), tái hiện đời sống sông nước và màn té nước cầu may, góp phần tạo nên không khí lễ hội sôi động, giàu bản sắc; không gian văn trưng bày, giới thiệu văn hóa dân tộc Thái, các sản phẩm OCOP và nông sản đặc trưng của xã Khổng Lào...

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lai Châu Tống Thanh Hải, Trưởng Ban Tổ chức Lễ hội cho biết, những năm qua, với sự quan tâm sát sao của Đảng, Nhà nước và nỗ lực của cả hệ thống chính trị, đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân các dân tộc tỉnh Lai Châu đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ.

Đặc biệt, việc thực hiện Nghị quyết số 08-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Lai Châu về phát triển du lịch giai đoạn 2026 - 2030 đã và đang tạo ra những động lực mới, biến tiềm năng văn hóa thành nguồn lực nội sinh để phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Trong dòng chảy văn hóa đa dạng của 20 dân tộc anh em, dân tộc Thái chiếm vị trí quan trọng với kho tàng di sản phong phú. Trong đó, Lễ hội Then Kin Pang chính là viên ngọc quý, là nét văn hóa tâm linh tiêu biểu nhất. Từ khi được phục dựng vào năm 2000, qua hơn hai thập niên, Lễ hội này đã không ngừng được duy trì và phát triển. Sự kiện không chỉ là cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, mà còn là minh chứng cho sức sống mãnh liệt của di sản trong dòng chảy phát triển.

Ông Tống Thanh Hải mong rằng mỗi người dân - những chủ thể văn hóa sẽ tiếp tục nâng cao ý thức trách nhiệm, cùng nhau gìn giữ và trao truyền những giá trị tốt đẹp này cho các thế hệ mai sau. Đây cũng là cơ hội để tôn vinh hai di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại đã được UNESCO ghi danh là Nghệ thuật Xòe Thái và Thực hành Then.

Dân tộc Thái ở Lai Châu, trong đó có xã Khổng Lào có một kho tàng văn hóa, văn nghệ phong phú, đa dạng, giàu bản sắc. Lễ hội “Then Kin Pang” là nét văn hóa đặc sắc, là hình thức diễn xướng dân gian độc đáo.

Truyền thuyết dân tộc Thái kể lại rằng: Then là người đại diện để cầu nguyện các vị thần linh trên trời, tạo phúc cho dân, ban cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, bản mường yên vui, no ấm. Để tưởng nhớ và cảm tạ công ơn của Then, hàng năm cứ vào dịp đầu xuân, người Thái lại tổ chức Lễ hội mừng Then. Trải qua nhiều thăng trầm của lịch sử, từ năm 2000, Lễ hội Then Kin Pang đã được phục dựng và duy trì tổ chức thường xuyên.