Cựu Tổng thống CHDC Congo Joseph Kabila. Ảnh: AFP/ TTXVN

Chính phủ CHDC Congo đã quyết định mở cuộc điều tra tư pháp đối với cựu Tổng thống Joseph Kabila sau những tiết lộ của phương tiện truyền thông cáo buộc ông Kabila và gia đình bòn rút 138 triệu USD từ công quỹ, dựa trên thông tin có được từ hàng triệu trang tài liệu bị rò rỉ.

Theo phóng viên TTXVN tại Bắc Phi, phát ngôn viên của chính phủ CHDC Congo Patrick Muyaya cho biết Bộ trưởng Tư pháp nước này đã viết thư cho công tố viên vào ngày 20/11 cũng như ban hành lệnh điều tra và truy tố đối với cựu tổng thống Kabila.

Trong khi đó, một nguồn tin từ Văn phòng công tố của Tòa giám đốc thẩm, cơ quan tư pháp tối cao của CHDC Congo, ngày 24/11 cũng khẳng định một cuộc điều tra tư pháp đã được mở theo yêu cầu của Bộ trưởng Tư pháp.

Cuộc điều tra được đưa ra sau khi cơ quan truyền thông điều tra của Pháp Mediapart và Diễn đàn Bảo vệ Người tố cáo ở châu Phi, truy cập được vào 3,5 triệu tài liệu bị rò rỉ từ Ngân hàng Quốc tế Gabon và Pháp (BGFI).

19 hãng truyền thông và 5 tổ chức phi chính phủ do Cơ quan Hợp tác Điều tra Châu Âu (EIC) điều phối đã dành 6 tháng để sàng lọc các tài liệu trên.

Theo Mediapart, với sự đồng lõa của BGFI, các tài liệu cho thấy cựu tổng thống Kabila, gia đình và người thân của ông đã nhận được ít nhất 138 triệu USD từ Kho bạc Nhà nước trong giai đoạn từ năm 2013 đến năm 2018. Các khoản tiền này đã được bòn rút thông qua một công ty "vỏ bọc".

Trong một tuyên bố, văn phòng truyền thông của ông Kabila đã bác bỏ và cho rằng những cáo buộc trên là sai trái và là "sự quấy rối vô cớ từ một số quyền lực núp sau các phương tiện truyền thông".

Về phần mình, trong một tuyên bố từ trụ sở chính tại thủ đô Libreville của Gabon, Ngân hàng BGFI ngày 24/11 cho biết rằng tổ chức này lên án các hành vi trái với luật pháp và đạo đức có thể đã được thực hiện trong quá khứ bởi BGFIBank RDC SA, một chi nhánh của ngân hàng này tại Congo.

BGFI nói thêm rằng, kể từ năm 2018, ngân hàng này đã "thực hiện các biện pháp tái tổ chức cần thiết" bao gồm nộp đơn khiếu nại lên văn phòng công tố.

Tuy nhiên, ngân hàng này cho rằng chỉ có cơ quan tư pháp mới có thẩm quyền xác định tội danh. BGFI còn nhấn mạnh ngân hàng này có quyền khởi kiện bất kỳ ai tham gia vào việc phổ biến, sao chép thông tin sai lệch, tiết lộ thông tin bí mật, riêng tư trên các phương tiện truyền thông hoặc trên mạng xã hội.

Ông Joseph Kabila trở thành tổng thống CHDC Congo khi mới 29 tuổi vào năm 2001, sau khi người cha cầm quyền lâu năm Laurent-Desire Kabila của ông bị ám sát.

Ông đã không tham gia tranh cử trong cuộc bầu cử vào tháng 12/2018, với chiến thắng sau đó thuộc về nhân vật đối lập lâu năm Felix Tshisekedi, người đã vận động tranh cử với cam kết loại bỏ tận gốc tham nhũng.

Đây là quá trình chuyển đổi chính trị hòa bình đầu tiên của CHDC Congo kể từ khi độc lập khỏi Bỉ vào năm 1960./.