Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, xuất khẩu cá cảnh của Việt Nam nói riêng và thủy sản nói chung hiện đang gặp một số khó khăn như các nước nhập khẩu yêu cầu thủy sản sống (bao gồm cả cá cảnh) phải xuất phát từ cơ sở, vùng hoặc quốc gia an toàn dịch bệnh theo quy định của Tổ chức Thú y thế giới (OIE).

Cụ thể, đối với các loài cá cảnh thuộc họ cá chép phải không có mầm bệnh là virus gây bệnh xuất huyết mùa xuân (Spring viraemia of carp virus - SVC) và mầm bệnh là virus Koi Herpes (KHV).

Các nước nhập khẩu như châu Âu, Mỹ và nhiều nước khác đều yêu cầu cá cảnh của Việt Nam phải được xuất phát từ cơ sở an toàn dịch bệnh; bao gồm cả việc triển khai giám sát chủ động trong vòng ít nhất 2 năm và bảo đảm không có các loại mầm bệnh SVC và KHV lưu hành tại cơ sở.

Do đó, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã chỉ đạo các cơ quan chuyên môn ở Trung ương (Cục Thú y) và địa phương hướng dẫn các doanh nghiệp xây dựng và triển khai thực hiện “Chương trình xây dựng cơ sở, nhóm cơ sở an toàn dịch bệnh SVC và KHV trên các loài cá” để phục vụ xuất khẩu.

Thực hiện chỉ đạo của Đồng chí Đinh La Thăng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh về việc giải quyết thủ tục xuất khẩu cá cảnh cho Công ty cổ phần Sài Gòn Cá kiểng, sau khi kiểm tra ngày 24/5, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã có báo cáo về tình hình xuất khẩu cá cảnh của các doanh nghiệp đóng trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.

Theo đó, từ năm 2008, các doanh nghiệp, gồm Công ty cổ phần Sài Gòn Cá kiểng (huyện Củ Chi), Cơ sở cá cảnh Võ Văn Sanh – còn gọi là Ba Sanh (Quận 9) và Cơ sở cá cảnh Châu Tống (huyện Củ Chi), Cơ sở cá cảnh Hải Thanh (huyện Củ Chi) đã tham gia thực hiện Chương trình xây dựng cơ sở an toàn dịch bệnh và đã được Cơ quan Kiểm dịch động thực vật Mỹ (APHIS) công nhận đạt điều kiện để xuất khẩu cá cảnh vào thị trường Mỹ.

Đối với Công ty cổ phần Sài Gòn Cá kiểng (huyện Củ Chi), hiện Công ty chưa xuất khẩu được cá cảnh sang châu Âu là do năm 2014, cá cảnh của Công ty chưa đảm bảo an toàn dịch bệnh KHV. Năm 2015, kết quả đảm bảo yêu cầu.

Năm 2016, Chi cục Thú y Thành phố Hồ Chí Minh đang thực hiện kế hoạch lấy mẫu giám sát tiếp 2 đợt nữa. Nếu kết quả âm tính, Chi cục Thú y Thành phố Hồ Chí Minh sẽ hướng dẫn Công ty cổ phần Sài Gòn Cá kiểng làm hồ sơ đề nghị Cục Thú y thẩm định và cấp Giấy chứng nhận an toàn dịch bệnh KHV.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết, từ năm 2005 cho đến nay chưa có cơ sở sản xuất, kinh doanh cá cảnh trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh (kể cả Công ty cổ phần Sài Gòn Cá Kiểng) hoàn thành chương trình giám sát bệnh KHV và cũng chưa có cơ sở nào gửi hồ sơ đề nghị Cục Thú y thẩm định và cấp Giấy chứng nhận an toàn dịch bệnh KHV.

Thành phố Hồ Chí Minh có khoảng 300 cơ sở sản xuất cá cảnh có quy mô khác nhau tập trung ở các quận, huyện: Quận 9, 12, huyện Bình Chánh và huyện Củ Chi. Các cơ sở đã tạo ra nhiều sản phẩm phong phú, đa dạng về chủng loại (với hơn 60 loài cá cảnh được sản xuất, trữ dưỡng), tạo lượng hàng hóa lớn cung cấp cho thị trường trong nước và xuất khẩu.

Thị trường xuất khẩu cá cảnh của Việt Nam là các quốc gia châu Âu, châu Mỹ, châu Phi và một số nước châu Á. Kim ngạch xuất khẩu cá cảnh tăng lên qua các năm. Năm 2013 xuất khẩu đạt hơn 8 triệu USD; năm 2014 đạt hơn 10 triệu USD, tăng 3% so với năm 2013; năm 2015 đạt hơn 12 triệu USD, tăng 12%./.