Bốc xếp xi măng tại Công ty cổ phần xi măng La Hiên VVMI. Ảnh minh họa: Hoàng Thảo Nguyên/TTXVN

Bộ Xây dựng cho biết, đến thời điểm này, căn cứ theo mục tiêu trong Chiến lược phát triển vật liệu xây dựng Việt Nam thời kỳ 2021-2030, định hướng đến năm 2050 thì tổng công suất đầu tư một số các loại sản phẩm vật liệu xây dựng đã tiệm cận mục tiêu năm 2025.

Qua khảo sát cung – cầu thực tế của thị trường và tình hình đầu tư phát triển sản xuất, Bộ Xây dựng khẳng định, sản lượng sản xuất một số loại vật liệu xây dựng hiện chỉ đạt từ 80-85% công suất thiết kế và sản lượng tiêu thụ đang thấp hơn so với sản lượng sản xuất.

Cụ thể, về lĩnh vực xi măng, tính đến 31/12/2020, cả nước có tổng số 85 dây chuyền đã đầu tư với tổng công suất hơn 104 triệu tấn xi măng/năm. Trong số này, có 24 dây chuyền đã được Thủ tướng Chính phủ cho phép đầu tư đến năm 2030 với tổng công suất 36,31 triệu tấn. Như vậy, dự kiến đến năm 2030, cả nước có 109 dây chuyền sản xuất xi măng với tổng công suất 140,35 triệu tấn/năm.

Tổng sản lượng clanker và xi măng sản xuất năm 2020 khoảng 104 triệu tấn và tổng mức tiêu thụ 100 triệu tấn; trong đó, tiêu thụ trong nước khoảng 62 triệu tấn; xuất khẩu 38 triệu tấn.

Với sản phẩm gạch ốp lát, tính mốc kết thúc năm 2020, cả nước đã có 83 nhà máy sản xuất gạch ốp lát được đầu tư với tổng công suất khoảng 826 triệu m2/năm. Trong số này gồm: 57 nhà máy sản xuất gạch ceramic đạt tổng công suất 608 triệu m2/năm; 21 nhà máy sản xuất gạch granite với công suất 182 triệu m2/năm; 5 nhà máy sản xuất gạch cotto có tổng công suất 31 triệu m2/năm.

Tổng sản lượng gạch ốp lát sản xuất năm 2020 khoảng 560 triệu m2; trong đó, gạch ceramic khoảng 420 triệu m2, granite 120 triệu m2  và cotto 20 triệu m2. Mức tiêu thụ nội địa khoảng 465 triệu m2; trong đó, gạch ceramic 340 triệu m2, granite 100 triệu m2 và cotto 25 triệu m2. Giá trị xuất khẩu gạch ốp lát đạt khoảng 180 triệu USD.

Cùng đó, tổng công suất thiết kế các nhà máy sản xuất kính xây dựng của cả nước đạt khoảng 5.120 tấn/ngày - tương đương 355 triệu m2 quy tiêu chuẩn/năm; trong đó, kính nổi 3.370 tấn/ngày – khoảng 235 triệu m2 quy tiêu chuẩn/năm và kính cán 700 tấn/ngày - tương đương 48 triệu m2 quy tiêu chuẩn/năm, kính siêu trắng 1.050 tấn/ngày – ước khoảng 72 triệu m2 quy tiêu chuẩn/năm.

Đáng chú ý, sản lượng sản xuất kính xây dựng năm 2020 đạt khoảng 280 triệu m2, thấp hơn nhiều so với tổng công suất thiết kế là 355 triệu m2. Trong khi đó, sản lượng tiêu thụ cũng chỉ đạt khoảng 200 triệu m2. Hiện tại, một số đơn vị sản xuất kính đã phải tạm dừng sản xuất trên một số dây chuyền.

Từ thực tế này, Bộ Xây dựng đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố khi xem xét, quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư các dự án sản xuất một số sản phẩm vật liệu xây dựng này cần cân nhắc để tránh việc đầu tư tràn lan, dẫn đến cung vượt cầu, gây lãng phí nguồn lực xã hội.

Riêng đối với lĩnh vực xi măng, Bộ Xây dựng cho rằng, các địa phương, bộ ngành liên quan cần thực hiện theo đúng Chỉ thị số 38/CT-TTg ngày 29/9/2020 của Thủ tướng Chính phủ về việc tiếp tục tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với các hoạt động thăm dò, khai thác, chế biến, sử dụng và xuất khẩu khoáng sản. Theo đó, hạn chế việc đầu tư mở rộng, nâng công suất các dự án xi măng tại các thành phố lớn, khu vực tập trung dân cư, các khu vực cảnh quan, môi trường thiên nhiên cần được bảo vệ./.