Ngày 16/8, tại thành phố Thái Nguyên, Viện Khoa học nông nghiệp Việt Nam, Cục Bảo vệ thực vật và tập đoàn Bayer đã tổ chức buổi hội thảo quốc tế “Sâu keo mùa thu và giải pháp quản lý bền vững” và thăm quan mô hình tại xã Dân Tiến, huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên.

Chương trình thu hút sự quan tâm và tham gia của nhiều chuyên gia quốc tế đến từ Pakistan, Ấn Độ, Indonesia, Thái Lan và Philippines.

Hội thảo quốc tế sâu keo mùa thu và giải pháp quản lý bền vững thu hút được sự quan tâm của nhiều chuyên gia. Ảnh: Hoàng Tùng/BNEWS/TTXVN

Theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp của Liên Hợp quốc, sâu keo mùa thu (Spodoptera frugiperda) là loại sâu hại có nguồn gốc từ châu Mỹ, thức ăn ưa thích của sâu keo mùa thu là cây ngô. Tuy nhiên, loại sâu hại này có thể lây lan sang 80 loại cây trồng khác với mức độ gây hại lớn. Tại châu Phi, sâu keo mùa thu đã gây thiệt hại kinh tế ước khoảng 1 – 3 tỷ đô la Mỹ.

Sâu keo mùa thu chính thức xuất hiện tại châu Á từ giữa năm 2018. Mặc dù lúa gạo là cây trồng chủ yếu tại châu Á, ngô cũng là một cây lương thực quan trọng, nguồn cung chính cho ngành sản xuất thức ăn chăn nuôi gia súc và gia cầm. Đây cũng là lý do mà các chuyên gia trong lĩnh vực nông nghiệp từ các quốc gia châu Á nhóm họp tại Việt Nam để cùng trao đổi thông tin và chiến lược theo dõi và kiểm soát sự gây hại từ loài sâu này.

Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Quý Dương, Phó Cục trưởng Cục Bảo vệ thực vật cho biết, sâu keo mùa thu chính thức xuất hiện tại Việt Nam từ đầu năm 2019 và gây hại nặng nề trên cây ngô.

Theo số liệu từ Cục Bảo vệ Thực vật, tính đến đầu tháng 8  có hơn 18.000 ha ngô trên toàn quốc đã bị sâu keo mùa thu xâm hại. Việc phòng trừ hết sức khó khăn và tốn kém do tốc độ sâu sinh sản nhanh, vòng đời dài, tập quán canh tác nhỏ lẻ, mỗi nơi lại có một thời điểm gieo trồng và cơ cấu mùa vụ khác nhau.

Sâu keo mùa thu gây hại trên ngô tại xã Dân Tiến, huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên. Ảnh: Hoàng Tùng/BNEWS/TTXVN

Trước tình hình dịch hại nguy hiểm xâm nhập, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã đưa ra nhiều quyết sách và chương trình hành động để phòng chống dịch hại này. Cục Bảo vệ thực vật đã chỉ đạo các đơn vị trong hệ thống tập trung theo dõi, giám sát và thực hiện nhiều hoạt động để ứng phó với sâu keo mùa thu; liên tục tổ chức các buổi hội thảo chỉ đạo phòng trừ và chia sẻ các giải pháp hiệu quả cao trên khắp cả nước.

Ông Nguyễn Văn Liêm, Viện trưởng Viện Bảo vệ thực vật, Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam cho biết, qua kết quả điều tra và giám định sâu keo mùa thu thời gian qua, hiện nay Viện cũng đã dự đoán được thời gian sâu non nở rộ để áp dụng các biện pháp phòng trừ, kết hợp với sử dụng bẫy bả chua ngọt bắt và diệt trưởng thành sâu keo mùa thu.

Ông Liêm bày tỏ mong muốn các tổ chức quốc tế hỗ trợ Việt Nam các trang thiết bị, sử dụng phần mềm để có thể dự tính dự báo chính xác hơn.

Theo chia sẻ của GS.TS. Andi Trisyono, Bộ môn Bảo vệ thực vật, Khoa Nông học, Đại học Gadjah Mada, Indonesia, loài sâu này có sức tàn phá rất lớn, ban đầu từ loài ngoại lai “xâm lấn” trở thành “bản địa” và người dân Indonesia cũng chấp nhận thực tế này và coi phòng trừ dịch hại sâu keo mùa thu là việc phải đối phó hàng ngày.

Để phòng trừ hiệu quả, ông Andi Trisyono cho rằng, cần áp dụng phòng trừ quy mô lớn để quản lý bền vững; nỗ lực hợp tác giữa nông dân và các cấp chính quyền từ trung ương đến địa phương. Trước tiên phải giảm nhanh quần thể thì các biện pháp về hệ thống sinh thái mới có hiệu quả lâu dài.

Tại Việt Nam, về giải pháp giống, nông dân đã được tiếp cận với hai sản phẩm giống ngô kháng sâu DK 6919S và DK 9955S với sự có mặt của 2 protein Bt kháng sâu, đồng thời áp dụng mô hình quản lý tính kháng bằng vùng trú ẩn 5% nhằm cung cấp giải pháp phòng trừ sâu hiệu quả và bền vững.

Thăm mô hình trình diễn giống ngô kháng sâu tại xã Dân Tiến, huyện Võ Nhai, Thái Nguyên. Ảnh: Hoàng Tùng/BNEWS/TTXVN

Qua khảo nghiệm mô hình trồng ngô thực tế tại xã Dân Tiến, huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên cho thấy hai sản phẩm giống ngô kháng sâu DK 6919S và DK 9955S giúp tiết kiệm chi phí nhân công, không phải phun thuốc trừ sâu và cho thu nhập cao hơn 10 triệu đồng/ha so với giống ngô lai thông thường.

Ông Andre Kraide, Giám đốc khu vực Đông Nam Á và Pakistan, Bayer Crop Science chia sẻ, cần có giải pháp phòng trừ tổng hợp, công nghệ giống kháng sâu giúp nông dân phòng trừ các loại sâu hại hại bộ cánh vảy bao gồm sâu keo mùa thu, sâu đục thân, sâu đục bắp và sâu khoang hiệu quả.

Về giải pháp thuốc bảo vệ thực vật, Cục Bảo vệ thực vật đã công bố tên một số hoạt chất sử dụng tạm thời có hiệu quả như: Abamectin, Emamectin, Nereistoxin…, đồng thời tiếp tục chỉ đạo các địa phương báo cáo, cập nhật các loại thuốc hiệu quả để đưa vào danh mục khuyến cáo cho bà con, sử dụng thuốc phun khi đa số sâu non tuổi từ 1 – 3 (giai đoạn ngô 2-5 lá).../.