Cử tri bỏ phiếu trong cuộc bầu cử Thượng viện tại Tokyo, Nhật Bản ngày 10/7/2022. Ảnh: AFP/TTXVN

Theo phóng viên TTXVN tại Tokyo, sáng 10/7, các cử tri Nhật Bản đã đi bỏ phiếu để chọn ra các gương mặt mới cho Thượng viện. Mục tiêu của Thủ tướng Kishida Fumio, người đang giữ chức Chủ tịch đảng Dân chủ Tự do (LDP), trong cuộc bầu cử này là giúp liên minh cầm quyền duy trì thế đa số ở Thượng viện.

Điều này đồng nghĩa với việc ngoài 70 ghế ở Thượng viện chưa tới thời điểm phải bầu lại, liên minh cầm quyền cần phải giành thêm 55 ghế trong cuộc bầu cử này. Giới phân tích cho rằng đây là mục tiêu khá khiêm tốn và liên minh cầm quyền có thể dễ dàng hoàn thành mục tiêu này.

Trao đổi với các phóng viên, ông Yu Uchiyama, Giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Tokyo, cho biết chính quyền của Thủ tướng Kishida hiện có tỷ lệ ủng hộ tương đối cao. Trong khi đó, các đảng đối lập chỉ đạt được đồng thuận về việc giới thiệu các ứng cử viên duy nhất ở 11 khu vực bầu cử một ghế.

Ngay cả trong các cuộc bầu cử Thượng viện năm 2016 và 2019, các đảng đối lập đã nhất trí giới thiệu ứng cử viên duy nhất ở hầu hết trong tổng số 32 khu vực bầu cử một ghế, nhưng họ vẫn thất bại. Đảng đối lập lớn nhất hiện nay là đảng Dân chủ Lập hiến Nhật Bản (CDPJ). Tuy nhiên, tỷ lệ ủng hộ đối với đảng này hiện khá thấp…

Trong bối cảnh đó, liên minh cầm quyền "gần như chắc chắn sẽ giành đa số ghế tại Thượng viện" sau cuộc bầu cử này. Thậm chí, có khả năng họ còn giành được hơn 50% trong số 125 ghế được bầu lại lần này. Về phía phe đối lập, CDPJ có thể sẽ hứng chịu thất bại và mất một số ghế ở Thượng viện, trong khi Đảng Duy tân Nhật Bản (JIP) có thể giành thêm một số ghế trong cuộc bầu cử này.

Với việc liên minh cầm quyền có thể dễ dàng duy trì thế đa số ở Thượng viện, vấn đề mà nhiều người quan tâm trong cuộc bầu cử lần này là liệu phe ủng hộ việc sửa đổi Hiến pháp có thể giành được thế đa số 2/3 (tức là ít nhất 166 ghế trong tổng số 248 ghế) ở Thượng viện sau cuộc bầu cử này hay không. Đây là điều kiện tiên quyết để

Thủ tướng Kishida khởi động tiến trình sửa đổi Hiến pháp ở Quốc hội sau khi phe ủng hộ sửa đổi Hiến pháp đã giành thế đa số 2/3 ở Hạ viện trong cuộc bầu cử năm ngoái.

Cử tri nhận lá phiếu tại điểm bầu cử Thượng viện ở Tokyo, Nhật Bản ngày 10/7/2022. Ảnh: AFP/TTXVN

Trong số 123 ghế ở Thượng viện chưa tới thời điểm bầu lại, có 84 ghế do các nghị sĩ thuộc phe ủng hộ sửa đổi Hiến pháp thuộc 4 đảng, gồm LDP, đảng Công minh, JIP và đảng Dân chủ vì Nhân dân (DPFP) cùng với nghị sĩ độc lập Seiko Hashimoto. Vì vậy, để có được thế đa số 2/3 ở Thượng viện, phe ủng hộ sửa đổi Hiến pháp cần giành được ít nhất 82 ghế trong cuộc bầu cử này.

Liên quan tới vấn đề trên, Giáo sư Uchiyama nêu rõ, sau cuộc bầu cử Hạ viện năm ngoái, phe ủng hộ sửa đổi Hiến pháp đã giành được thế đa số 2/3 ở cơ quan lập pháp này.

Nếu giành được 82 ghế trong cuộc bầu cử năm nay, khi kết hợp với 84 ghế ở Thượng viện chưa tới thời điểm bầu lại, phe ủng hộ sửa đổi Hiến pháp sẽ tiếp tục giành được thế đa số 2/3 ở Thượng viện.

Theo các phương tiện truyền thông và nhiều dự báo khác, nhiều khả năng phe ủng hộ sửa đổi Hiến pháp có thể giành được thế đa số này. Trong bối cảnh đó, Tổng Thư ký LDP Toshimitsu Motegi gần đây đã có phát biểu về việc xây dựng lịch trình cho việc sửa đổi Hiến pháp.

Về tương lai của chính quyền của Thủ tướng Kishida sau cuộc bầu cử Thượng viện, Giáo sư Uchiyama nhận định rằng nếu liên minh cầm quyền giành thắng lợi trong cuộc bầu cử này, nhiều khả năng Thủ tướng Kishida sẽ tái đắc cử chức Chủ tịch LDP vào năm tới. Điều đó đồng nghĩa sẽ có một chính quyền tương đối ổn định ở Nhật Bản trong vòng 3 năm tới.

Cũng theo Giáo sư Uchiyama, trong thời gian tới, có vẻ như chính quyền của Thủ tướng Kishida sẽ trở nên ổn định và vì vậy, sẽ có tỷ lệ ủng hộ tương đối cao. Trong lịch sử, đây là chính quyền thứ 3 duy trì được tỷ lệ ủng hộ tương đối cao sau khi nhậm chức sau các chính quyền của các thủ tướng Koizumi Junichiro và Abe Shinzo.

Nếu theo tiền lệ đó, nhiều khả năng chính quyền của Thủ tướng Kishida sẽ tồn tại trong thời gian dài.

Nhận định về phe đối lập, Giáo sư Uchiyama cho rằng nếu không có tiến bộ trong hợp tác giữa các đảng đối lập, họ không thể thay thế chính quyền hiện nay. Đó là bởi chừng nào còn có quá nhiều đảng đối lập vốn đang chia rẽ và bất đồng quan điểm thì họ không thể đánh bại được LDP.

Vì vậy, để thay thế chính quyền hiện nay đòi hỏi phải có một đảng hoặc các đảng đối lập mạnh. Theo Giáo sư Uchiyama, trong số các đảng đối lập hiện nay, JIP đang tăng cường ảnh hưởng của mình, trong khi DPFP đang có xu hướng xích lại gần liên minh cầm quyền.

Điều đó đồng nghĩa với việc sự hợp tác giữa các đảng đối lập đang suy yếu. Ông dự báo rằng thế áp đảo của LDP vẫn sẽ được duy trì trong tương lai./.