Nhận định này được các chuyên gia chia sẻ với phóng viên TTXVN tại Brussels bên lề Hội thảo Hợp tác Khoa học – Công nghệ – Thương mại Việt Nam – Liên minh châu Âu (EU) vừa diễn ra tại thủ đô Brussels của Bỉ. 

Giáo sư Geert Angenon, Đại học Vrije Universiteit Brussel (VUB) trả lời phỏng vấn TTXVN tại Brussels (Bỉ). Ảnh : Duy Tùng - PV TTXVN tại Bỉ

Trao đổi với phóng viên, Giáo sư Geert Angenon thuộc Đại học Vrije Universiteit Brussel (VUB) đánh giá cao việc tổ chức hội thảo, coi đây là cơ hội thuận lợi để các nhà khoa học châu Âu và Việt Nam tăng cường kết nối. 

Là chuyên gia trong lĩnh vực công nghệ sinh học thực vật, Giáo sư Angenon cho rằng ngành này đang có nhiều bước tiến đáng chú ý, đặc biệt trong công nghệ chỉnh sửa bộ gene. Nhóm nghiên cứu của ông hiện tập trung vào các phương pháp chỉnh sửa gene có độ chính xác cao nhằm tạo ra những giống cây trồng được cải tiến. 

Theo ông, dù Bỉ cũng rất quan tâm đến công nghệ này, nhưng tiềm năng ứng dụng tại Việt Nam thậm chí còn lớn hơn do nhu cầu thực tiễn trong nông nghiệp. Những công nghệ mới như chỉnh sửa gien, đặc biệt là hệ thống CRISPR-Cas – một công nghệ cho phép các nhà khoa học “cắt” và chỉnh sửa chính xác những đoạn gien cụ thể trong bộ gien của sinh vật, đang mở ra nhiều khả năng cải thiện các loại cây trồng như đậu tương, lúa gạo, cây ăn quả và nhiều loại cây nông nghiệp khác. 

Giáo sư Angenon nhấn mạnh trí tuệ nhân tạo đang giữ vai trò ngày càng quan trọng trong lĩnh vực này. AI giúp các nhà khoa học xác định chính xác những gen hoặc tổ hợp gen cần tác động trước khi tiến hành chỉnh sửa. 

“AI giúp chúng tôi hiểu rõ hơn cách các gene hoạt động, cách các mạng lưới gene vận hành cũng như sự tương tác giữa các protein quyết định những đặc tính nông nghiệp quan trọng của cây trồng. Trước khi chỉnh sửa bộ gene, cần xác định chính xác mục tiêu cần thay đổi, và AI chính là công cụ hỗ trợ hiệu quả để tìm ra mục tiêu đó”, ông nói. 

Giáo sư Sarah Baatout, Phó Viện trưởng Viện Ứng dụng Y học Hạt nhân của Bỉ (SKC CEN) trả lời phỏng vấn TTXVN tại Brussels (Bỉ). Ảnh : Duy Tùng - PV TTXVN tại Bỉ

Trong lĩnh vực y tế, Giáo sư Sarah Baatout, Phó Viện trưởng Viện Ứng dụng Y học Hạt nhân của Bỉ (SKC CEN), cho biết bà nhận thấy Việt Nam đang có những bước tiến đáng kể, đặc biệt trong lĩnh vực y học hạt nhân. 

Trước thềm hội thảo, bà cùng các đồng nghiệp châu Âu đã trao đổi với đại diện nhiều bệnh viện tại Việt Nam. Qua các cuộc thảo luận, bà nhận thấy rõ sự quan tâm cũng như tiềm năng hợp tác giữa hai bên. 

Theo Giáo sư Baatout, AI đã bắt đầu được ứng dụng trong y học, tuy nhiên đây mới chỉ là giai đoạn khởi đầu và dư địa phát triển vẫn còn rất lớn. Công nghệ này đang tiến bộ nhanh chóng, mang lại nhiều lợi ích nhưng cũng đặt ra không ít thách thức. 

Bà đánh giá cao việc Việt Nam đã ban hành các quy định pháp lý liên quan đến AI, coi đây là bước tiến quan trọng nhằm thúc đẩy ứng dụng công nghệ mới một cách có trách nhiệm.

Ở cấp độ châu Âu, EU cũng đã ban hành Đạo luật Trí tuệ nhân tạo (AI Act). Theo Giáo sư Baatout, sự tương đồng trong định hướng chính sách giữa Việt Nam và EU tạo nền tảng thuận lợi để hai bên tăng cường hợp tác.

“Tôi tin rằng chúng ta đang đi cùng một hướng. Tiềm năng hợp tác giữa Việt Nam và EU trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và khoa học công nghệ là rất lớn”, Giáo sư Sarah Baatout nhấn mạnh. 

Ở góc độ ứng dụng công nghệ trong nông nghiệp, ông Jacco van der Maas, chủ trang trại Van der Maas tại Hà Lan, cho biết ông đặc biệt quan tâm đến việc chia sẻ kinh nghiệm và công nghệ với các quốc gia khác, trong đó có Việt Nam. 

Trang trại của ông hiện sử dụng hệ thống robot vắt sữa tự động, cho phép bò được vắt sữa khoảng ba lần mỗi ngày, đồng thời giảm đáng kể nhu cầu lao động thủ công. 

Không chỉ vậy, hệ thống robot còn thu thập lượng lớn dữ liệu về tình trạng sức khỏe của đàn bò, khả năng sinh sản cũng như chất lượng sữa. Những dữ liệu này có thể được phân tích bằng các công nghệ số và AI để tối ưu hóa quy trình chăn nuôi và nâng cao hiệu quả sản xuất. 

Ông bày tỏ hy vọng thông qua các hoạt động kết nối, các đối tác Hà Lan và Việt Nam có thể xây dựng những dự án hợp tác cụ thể, đưa các giải pháp công nghệ hiện đại vào thực tiễn sản xuất nông nghiệp. 

Các chuyên gia cho rằng với nhu cầu ứng dụng công nghệ ngày càng tăng và môi trường hợp tác quốc tế ngày càng mở rộng, Việt Nam có nhiều cơ hội thúc đẩy hợp tác với châu Âu trong các lĩnh vực như nông nghiệp công nghệ cao, y tế, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo.

Những hoạt động kết nối như hội thảo lần này được kỳ vọng sẽ góp phần tạo thêm động lực cho các dự án hợp tác cụ thể giữa Việt Nam và EU trong thời gian tới.