Một hội đồng chuyên gia của Bộ Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Thủy sản đã công bố một báo cáo tóm tắt tạm thời nhằm sửa đổi Luật Cơ bản về Lương thực, Nông nghiệp và Nông thôn - chính sách nông nghiệp cơ bản của đất nước. Bản tóm tắt nhấn mạnh rằng một hệ thống an ninh lương thực nên được thiết lập trong thời gian bình thường. Chính phủ dự định đệ trình dự luật sửa đổi luật vào phiên họp thường kỳ của Quốc hội trong năm tới.

Luật hiện hành, được ban hành vào năm 1999, phản ánh nhận thức thấp về các vấn đề an ninh lương thực vì trong giai đoạn đó, luật có thể được hình thành dựa trên giả định rằng Nhật Bản có thể nhập khẩu lượng lương thực cần thiết dựa trên sức mạnh kinh tế của nước này vào thời điểm đó.

Tuy nhiên, trong những năm gần đây, tình trạng mất mùa ngày càng gia tăng do hạn hán, hậu quả của tình trạng biến đổi khí hậu. Ngoài ra, sức mua của Nhật Bản đã giảm. Đại dịch COVID-19 và xung đột Nga-Ukraine càng làm trầm trọng thêm tình hình.

Có thể nói, việc thu mua lương thực đang ở một bước ngoặt. Mặc dù luật hiện hành có đặt việc cải thiện khả năng tự cung tự cấp lương thực vào trung tâm của chính sách nông nghiệp nhưng ngoài thực phẩm, Nhật Bản phụ thuộc rất nhiều vào nhập khẩu nguyên liệu thô để sản xuất phân bón, chẳng hạn như ure và axit photphoric, rất cần thiết cho nông nghiệp. Cuộc khủng hoảng Nga-Ukraine đã dẫn đến tình trạng thiếu phân bón. Mặc dù điều này không ảnh hưởng đến khả năng tự cung tự cấp lương thực, nhưng nó đã cản trở các khía cạnh của sản xuất nông nghiệp.

Sau khi sửa đổi luật, chính phủ cũng dự định đặt mục tiêu cho ngành sản xuất phân bón. Bùn từ nước thải đã qua xử lý có chứa nguyên liệu thô để sản xuất phân bón. Đây được xem là một biện pháp rất hiệu quả nếu tận dụng nguồn tài nguyên này để mở rộng sản xuất phân bón trong nước.

Nhật Bản cũng phụ thuộc nhiều vào một số quốc gia, trong đó có Trung Quốc, đối với phần lớn hoạt động mua sắm phân bón. Do đó, Nhật Bản cần phải tìm cách đa dạng hóa nguồn cung.

Bản tóm tắt cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đảm bảo an toàn cho lao động nông nghiệp. Nông dân đang già đi và dựa trên cấu trúc tuổi hiện tại, số người có công việc chính là làm nông dự kiến sẽ giảm từ khoảng 1,2 triệu người vào năm 2022 xuống còn khoảng 300.000 người trong 20 năm tới.

Điều cần thiết là thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm sức lao động thông qua việc sử dụng công nghệ thông tin và người máy (robot). Giới chuyên gia bày tỏ hy vọng rằng chính phủ, viện nghiên cứu, công ty công nghệ thông tin và các tổ chức khác sẽ phối hợp để đẩy nhanh đổi mới công nghệ cho mục đích đó.

Điều quan trọng nữa là làm cho nông nghiệp trở thành một ngành có lợi nhuận hấp dẫn người lao động. Để đạt được mục tiêu này cần phải nâng cao giá trị gắn với nông sản và chính phủ phải hỗ trợ xuất khẩu./.