Phát triển kết cấu hạ tầng, đặc biệt hạ tầng phục vụ chuyển đổi số, chuyển đổi xanh là một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Bộ Xây dựng đặt ra trong năm 2026 nhằm hướng tới việc nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước ngành xây dựng. Việc chuyển đổi tạo nền tảng để kết nối, chia sẻ dữ liệu với các bộ, ngành, địa phương, thúc đẩy phát triển Chính phủ số, kinh tế số và đô thị thông minh.

Mới đây, nhằm thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước về đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia tại Nghị quyết số 57/NQ-TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 71/NQ-CP ngày 01/4/2025 của Chính phủ, các chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Bộ Xây dựng đã chính thức vận hành cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng và các hệ thống, nền tảng số trọng điểm của ngành.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Việt Hùng nhận định: “Việc hình thành cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng đánh dấu bước chuyển quan trọng trong quản lý ngành, tạo nền tảng dữ liệu thống nhất, phục vụ hiệu quả công tác chỉ đạo, điều hành, đồng thời cung cấp thông tin chính thống, minh bạch cho người dân và doanh nghiệp”.

Ông Lê Thanh Tùng, Giám đốc Trung tâm Công nghệ thông tin (Bộ Xây dựng) thông tin, cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng và 9 cơ sở dữ liệu chuyên ngành, gồm: kết cấu hạ tầng giao thông đường sắt; kết cấu hạ tầng đường bộ; kết cấu hạ tầng giao thông đường hàng không; năng lực hành nghề hoạt động xây dựng; tàu biển, thuyền viên lĩnh vực hàng hải; đăng kiểm phương tiện; cấp nước sạch và thoát nước đô thị; nhà ở và thị trường bất động sản; phát triển đô thị.

Đối với hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực xây dựng và giao thông vận tải tại địa phương được tập trung triển khai theo mô hình tập trung, thống nhất trên phạm vi toàn quốc.

Việc đưa vào vận hành đồng bộ các cơ sở dữ liệu và hệ thống thông tin này hình thành hạ tầng dữ liệu số thống nhất, đồng bộ, liên thông từ Trung ương đến địa phương, làm nền tảng cho quản lý hiện đại, minh bạch và dựa trên dữ liệu; nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính, giảm thời gian, chi phí cho người dân, doanh nghiệp.

Các cơ sở dữ liệu và hệ thống thông tin này còn giúp tăng cường giám sát, theo dõi và đánh giá chất lượng phục vụ của cơ quan Nhà nước; hỗ trợ chỉ đạo, điều hành, dự báo, xây dựng chính sách trong lĩnh vực xây dựng, phát triển đô thị, hạ tầng kỹ thuật; tạo nền tảng để kết nối, chia sẻ dữ liệu với các bộ, ngành, địa phương, thúc đẩy phát triển Chính phủ số, kinh tế số và đô thị thông minh.

Về phía đối tượng thụ hưởng như ông Đồng Minh Tiến, đại diện doanh nghiệp vận tải Đồng Tiến (tỉnh Nghệ An) cho hay, với việc đưa vào các dữ liệu dùng chung này, thông tin người dân, doanh nghiệp được số hóa, lưu trữ, không phải cung cấp lại, thuận tiện và tiết kiệm thời gian khi giao dịch hành chính giữa các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp.

Tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Bộ Xây dựng, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cũng đã nhấn mạnh một trong những đột phá của ngành xây dựng hướng tới là phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, trọng tâm là giao thông xanh và đô thị thông minh.

“Năm 2026 là năm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng - năm đầu tổ chức triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030; trong đó, xác định rõ 1 trong 3 đột phá chiến lược là phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại nhất là kết cấu hạ tầng giao thông đa phương thức, hạ tầng công nghệ, hạ tầng phục vụ chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng và thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số”, Thủ tướng Chính phủ nói.

Năm 2026, Bộ Xây dựng tiếp tục mục tiêu thúc đẩy công tác đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và xây dựng Chính phủ điện tử, theo tinh thần tại Nghị quyết số 57/NQ-TW ngày 22/12/2024; Nghị quyết số 71/NQ-CP ngày 01/4/2025 bảo đảm dữ  liệu “đúng - đủ - sạch - sống”.

Trọng tâm mà Bộ Xây dựng hướng tới triển khai đề án thành lập Trung tâm đổi mới sáng tạo để thực hiện các nhiệm vụ trong giai đoạn mới gắn với chuyển đổi số. Song song, triển khai Đề án Hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia về đường sắt  điện khí hóa (đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị) và hạ tầng thông minh nhằm nghiên cứu, tiếp nhận, giải mã, làm chủ công nghệ triển khai các dự án đường sắt trọng điểm quốc gia.

“Xác lập mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính, gắn với bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Thúc đẩy phát triển lực lượng sản xuất và phương thức sản xuất mới, trọng tâm phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, xây dựng xã hội số, thân thiện với môi trường sinh thái” cũng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm được ghi nhận tại Dự thảo Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIII tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Trước đó, theo thống kê trên hệ thống theo dõi của Chính phủ, Bộ Xây dựng đã hoàn thành 100% nhiệm vụ được giao trong năm 2025 về xây dựng Chính phủ điện tử và chuyển đổi số, với mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp khi thực hiện dịch vụ công tại Bộ Xây dựng là 93,3%.