Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn: Công tác đại biểu phải thực chất hơn, chuyên nghiệp hơn

Chủ trì cuộc làm việc với Thường trực Ủy ban Công tác đại biểu về nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 và nhiệm kỳ 2026 - 2031 diễn ra chiều 20/5, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị Ủy ban quán triệt phương châm: Tham mưu sớm hơn, sâu hơn, chắc hơn; quy trình rõ hơn, gọn hơn, trách nhiệm hơn; công tác cán bộ chặt chẽ hơn, minh bạch hơn; công tác đại biểu thực chất hơn, chuyên nghiệp hơn; chuyển đổi số đi vào nghiệp vụ lõi, phục vụ quản lý, tham mưu, giám sát và ra quyết định.

Từ khi thành lập đến nay, Ủy ban Công tác đại biểu đã nhanh chóng ổn định tổ chức, kiện toàn bộ máy, tham mưu kịp thời nhiều nội dung lớn, có ý nghĩa chính trị, pháp lý và thực tiễn sâu sắc, nhất là Đề án sắp xếp, đổi mới tổ chức bộ máy; Đề án phương hướng bầu cử; sửa đổi Luật Bầu cử; thành lập Hội đồng Bầu cử quốc gia; tham mưu Bộ Chính trị, Ban Bí thư ban hành văn bản lãnh đạo, chỉ đạo bầu cử; phục vụ công tác nhân sự tại Kỳ họp thứ Nhất; hướng dẫn hoạt động Hội đồng nhân dân sau sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Các kết quả đạt được thể hiện tinh thần đổi mới, chủ động, sáng tạo, trách nhiệm của Thường trực Ủy ban, các thành viên Ủy ban, Vụ Công tác đại biểu; đồng thời khẳng định vị trí, vai trò ngày càng rõ nét của Ủy ban Công tác đại biểu trong cơ cấu tổ chức và hoạt động của Quốc hội.

Phát biểu tại cuộc làm việc, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn biểu dương những kết quả mà Ủy ban Công tác đại biểu đạt được trong năm 2025 và 5 tháng đầu năm 2026; nhấn mạnh trong bối cảnh triển khai nhiều nhiệm vụ lớn, khó, phức tạp, yêu cầu chính trị, pháp lý và nghiệp vụ rất cao nhưng Thường trực Ủy ban, Vụ Công tác đại biểu và đội ngũ cán bộ, công chức đã nỗ lực, cố gắng hoàn thành nhiệm vụ mà Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Đảng ủy Quốc hội giao.

Về nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới, Chủ tịch Quốc hội đề nghị chuyển mạnh từ tham mưu thủ tục sang tham mưu chiến lược. Ủy ban phải chuyển từ tư duy “làm đúng quy trình” sang tư duy thiết kế chính sách, chuẩn hóa quy trình, kiểm soát chất lượng và dự báo vấn đề.

Các báo cáo, tờ trình của Ủy ban cần giảm mô tả, tăng phân tích, tăng kiến nghị; có số liệu, có so sánh, có đánh giá tác động, có phương án xử lý và địa chỉ trách nhiệm rõ ràng. Chủ tịch Quốc hội yêu cầu thực hiện theo đúng tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, đó là: bộ máy phải “tinh - gọn - mạnh - hiệu năng - hiệu lực - hiệu quả”.

Lưu ý việc hoàn thiện tổ chức bộ máy, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban phối hợp chặt chẽ với các cơ quan hữu quan hoàn thiện Đề án rà soát, sắp xếp tổ chức bộ máy bên trong Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, Văn phòng Quốc hội, Kiểm toán Nhà nước.

Tinh thần là không chồng chéo, không giao thoa, không bỏ trống nhiệm vụ; không sắp xếp hình thức; sau sắp xếp bộ máy phải vận hành tốt hơn, trách nhiệm rõ hơn, hiệu quả cao hơn. Trước mắt, Ủy ban tham mưu kiện toàn các thiết chế phục vụ đại biểu Quốc hội khóa XVI bảo đảm thiết thực, có nội dung, có sản phẩm, có đóng góp cụ thể; tránh lập ra nhưng hoạt động mờ nhạt, không hiệu quả.

Nêu rõ đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát trách nhiệm, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, những việc thuộc thẩm quyền của Thường trực Ủy ban, Đảng ủy Ủy ban Công tác đại biểu, Vụ Công tác đại biểu thì phải chủ động xử lý; không đẩy việc lên cấp trên khi cấp mình có đủ thẩm quyền, đủ căn cứ. Cấp trên không làm thay cấp dưới; cơ quan phối hợp không thay cơ quan chủ trì; người đứng đầu chịu trách nhiệm đến cùng về tiến độ, chất lượng, tính chính xác và tính hợp pháp của tham mưu.

Về hoàn thiện thể chế thuộc lĩnh vực Ủy ban phụ trách, Chủ tịch Quốc hội đề nghị khẩn trương tham mưu sửa đổi, bổ sung Quy chế làm việc mẫu của Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội; nghiên cứu xây dựng Nghị quyết về quản lý công chức và vị trí việc làm công chức thuộc các cơ quan của Quốc hội; chuẩn bị kỹ việc sửa đổi, bổ sung Nghị quyết của Quốc hội về lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm.

Đồng thời, Ủy ban tiếp tục tổng rà soát văn bản thuộc lĩnh vực phụ trách; quy định nào mâu thuẫn, chồng chéo, không còn phù hợp thì phải kịp thời đề xuất sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới.

Liên quan đến chuyển đổi số, cơ sở dữ liệu dùng chung và cải cách thủ tục hành chính, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Ủy ban phối hợp chặt chẽ với Văn phòng Quốc hội và các cơ quan liên quan xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung về đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân, cán bộ thuộc thẩm quyền quản lý của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, nhân sự Đoàn đại biểu Quốc hội, Thường trực Hội đồng nhân dân, công tác bồi dưỡng, khen thưởng, chế độ chính sách.

Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ, chuyển đổi số phải phục vụ trực tiếp quản lý, tham mưu, giám sát, dự báo và ra quyết định; gắn với cải cách thủ tục hành chính, giảm tầng nấc trung gian, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ. Không làm phần mềm hình thức, không số hóa quy trình bất hợp lý, phải chuẩn hóa quy trình trước, chuẩn hóa dữ liệu sau, rồi mới số hóa, kết nối và khai thác.

Cùng với đó, Ủy ban tham mưu thật tốt việc sơ kết mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và hoạt động của Hội đồng nhân dân; nâng cao chất lượng công tác đại biểu, quy hoạch, bồi dưỡng, xây dựng Đảng, xây dựng cơ quan và đội ngũ cán bộ tham mưu; xử lý dứt điểm phân định nhiệm vụ với Ban Tổ chức Đảng ủy Quốc hội.