Để nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm buôn lậu trên tuyến giao thông đường thủy, Ngô Thanh Tuấn, Cục Điều tra chống buôn lậu - Tổng cục Hải quan đề xuất lực lượng kiểm soát Hải quan cần thực hiện đồng bộ một số giải pháp.

Thứ nhất, lực lượng kiểm soát Hải quan cần tham mưu cho Tổng cục Hải quan, tham mưu Bộ Tài chính trình Chính phủ và tham mưu, kiến nghị đối với các cấp, Bộ, ngành nhanh chóng ban hành, sửa đổi, hoàn thiện hệ thống pháp luật có liên quan tới công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm buôn lậu nói chung và buôn lậu trên tuyến giao thông đường thủy nói riêng trong tình hình mới.

Cụ thể, đối với quy định về việc miễn thuế nhập khẩu hàng tiêu dùng cho cư dân biên giới, cần quy định chặt chẽ về mặt hàng cư dân biên giới được mua; có thể ban hành hóa đơn, chứng từ quản lý hàng hóa này theo mẫu riêng hoặc có chế độ quản lý riêng biệt đối với những hóa đơn này cũng như quy định nếu cư dân mua hàng rồi bán lại thì phải kê khai nộp thuế như hàng mua thông thường.

Đối với Thông tư liên tịch số 64/2015/TTLT-BTC-BCT-BCA-BQP ngày 8/05/2015 hướng dẫn chế độ hóa đơn chứng từ đối với hàng hóa nhập khẩu lưu thông trên thị trường, cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, quản lý, giám sát chặt chẽ việc xuất hóa đơn, chứng từ khống nhằm hợp thức hóa hàng vận chuyển trái phép qua biên giới vào thị trường nội địa.

Hoàn thiện các văn bản pháp luật về quy chế phối hợp giữa lực lượng kiểm soát Hải quan với các lực lượng khác trong đấu tranh phòng, chống tội phạm này theo hướng xác định rõ trách nhiệm của từng lực lượng tại các địa bàn cụ thể để xảy ra tội phạm buôn lậu.

Đóng góp ý kiến, Thiếu tướng Ngô Kiên, Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về buôn lậu đề xuất, sửa đổi, bổ sung Thông tư số 139/2013/TT-BTC quy định thủ tục hải quan đối với xăng dầu nhập khẩu, tạm nhập - tái xuất chuyển khẩu theo hướng các doanh nghiệp nhập khẩu xăng dầu phải có hệ thống kết nối dữ liệu vợi cơ quan Hải quan để kiểm soát lượng xăng dầu nhập khẩu và tiêu thụ.

Đồng thời kiến nghị Bộ Công Thương đề nghị Chính phủ sửa đổi, bổ sung Nghị định số 83/2014/NĐ-CP về kinh doanh xăng dầu để quản lý chặt chẽ số lượng xăng dầu nhập khẩu và bán phải có kết nối dữ liệu với các cơ quan quản lý để phục vụ công tác quản lý.

Xây dựng, ban hành Thông tư liên tịch về hướng dẫn chế độ hóa đơn, chúng từ đối với hàng hóa nhập khẩu xăng dầu để thay thế cho Thông tư số  "48/2016/TT-BTC ngày 17/3/2016 của Bộ Tài chính, Công văn 189/BTC-QLG ngày 18/3/2016 nhằm tránh những kẽ hở mà các đối tượng buôn lậu xăng dầu hay lợi dụng như về biểu thuế xuất nhập khẩu, biểu thuế ưu đãi với các thị trường khác nhau nên phát sinh cạnh tranh không công bằng, các doanh nghiệp chạy đua nhập ở thị trường có thuế thấp nhưng lại bán ra theo giá thuế nhập khẩu chung đã ảnh hưởng lớn đến quyền lợi của người tiêu dùng.

Sửa đổi Nghị định số 97/2.013/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xăng dầu bổ sung đối tượng điều chỉnh “thương nhân phân phối xăng dầu” trong các điều khoản có liên quan.

Kiện toàn các quy định của pháp luật về hoạt động tạm nhập tái xuất, đặc biệt là đối với hàng hóa là rượu và thuốc lá ngoại. Hiện nay hoạt động buôn lậu một số mặt hàng rượu, thuốc lá chủ yếu theo đường tạm nhập tái xuất quay đầu bán tại nội địa.

Để đấu tranh, phòng chống buôn lậu rượu, thuốc lá đề nghị Chính phủ, Bộ Tài chính sửa đổi các quy định theo hướng không cho phép tạm nhập tái xuất rượu, thuốc lá.

Bên cạnh đó càn hoàn thiện, bổ sung quy định về xuất khẩu, nhập khẩu đối với các loại hàng hóa là tài nguyên khoáng sản. Đối với tài nguyên, khoáng sản các đối tượng buôn lậu chủ yếu sử dụng hình thức họp lý hóa chứng từ, quay vòng hóa đơn.

Để chống buôn lậu tài nguyên, khoáng sản đề nghị Chính phủ, Bộ Tài chính bổ sung các quy định truy xuất nguồn gốc khoáng sản nhằm đảm bảo khoáng sản được đưa vào chế biến, sản xuất, vận chuyển, kinh doanh phải có nguồn gốc hợp pháp để phân biệt với khoáng sản khai thác trái phép (không giấy phép, vượt sản lượng nộp thuế) để đưa ra xuất khẩu, vận chuyển, buôn bán không được kiểm soát.

Để nâng cao hiệu quả hoạt động phòng chống tội phạm buôn lậu trên đường thủy ở nước ta cần phải tiến hành đồng bộ nhiều biện pháp khác nhau và việc kiện toàn các quy định của pháp luật là một trong những giải pháp có vai trò quyết định.

Thực hiện tốt công tác này sẽ tạo căn cứ pháp lý cụ thể, hoàn thiện để làm cơ sở cho hoạt động đấu tranh với tội phạm buôn lậu trên đường thủy góp phần bảo đảm trật tự an toàn xã hội trên đường thủy nói riêng, trên toàn quốc nói chung.

>>> Chống buôn lậu đường thủy: Bài 3 - Đối mặt khó khăn

>>> Buôn lậu đường thủy: Bài 2 – Thủ đoạn tinh vi

>>> Chống buôn lậu đường thủy: Bài 1 - Phối hợp liên ngành