Nhà báo Hà Văn Bảy, thành viên Ban tổ chức công bố việc vận động đấu giá tranh ủng hộ giải Dế Mèn. Ảnh: Thanh Tùng - TTXVN

Đây là sáng kiến có ý nghĩa nhân văn tiếp theo của Báo Thể thao và Văn hóa sau khi tổ chức thành công nhiều giải thưởng cơ uy tín như Giải Âm nhạc Cống hiến, Giải Bùi Xuân Phái – Vì tình yêu Hà Nội, Giải Biếm họa báo chí Việt Nam – cúp Rồng tre...

Phát biểu tại lễ phát động, Phó Tổng Giám đốc Thông tấn xã Việt Nam Lê Quốc Minh đánh giá cao sáng kiến của Báo Thể thao và Văn hóa nhằm mang lại một sân chơi bổ ích cho thiếu nhi và vì thiếu nhi nước nhà. Hình ảnh của chú Dế Mèn và câu chuyện "Dế Mèn phiêu lưu kí" đã gắn liền với tuổi thơ nhiều thế hệ người Việt Nam...

Thông tấn xã Việt Nam từ lâu được coi là một cơ quan báo chí chính thống và luôn dành sự quan tâm cho thệ hệ trẻ bằng các sản phẩm dành cho nhiều lứa tuổi.

Sáng kiến, ý tưởng của Báo Thể thao và Văn hóa cùng sự đồng hành của Ban Giám khảo gồm nhiều gương mặt nổi tiếng, là hoạt động tích cực nhằm mang lại sân chơi nghệ thuật có ý nghĩa cho thiếu nhi.

Nhất là trong bối cảnh hiện nay phần lớn các em bị "cuốn" theo công nghệ với Ipad, game, các phần mềm trên điện thoại thông minh cùng nhiều chương trình du nhập từ nước ngoài...

Tổng Biên tập Báo Thể thao và Văn hóa Lê Xuân Thành, Trưởng Ban tổ chức giải thưởng chia sẻ: Do ảnh hưởng bởi dịch COVID-19 nên năm học này kéo dài hơn trong khi kỳ nghỉ hè thì ngắn lại.

Thêm vào đó, trong thời đại công nghệ  phát triển như hiện nay, các hoạt động văn học nghệ thuật, giải trí, hướng tới chân thiện mỹ, nuôi dưỡng tâm hồn của các em nhỏ đang là nỗi trăn trở trong xã hội.

Đầu tư sáng tác văn học nghệ thuật, chương trình cho thiếu nhi là đầu tư cho tương lai của đất nước, là đầu tư từ gốc để xây dựng văn hóa đọc, phát triển sinh hoạt giải trí lành mạnh khác.

Đây cũng là cơ hội phát triển văn học nghệ thuật, giải trí có sức tiêu thụ lớn cho đối tượng thiếu nhi mà lâu nay hầu như vẫn để văn hóa phẩm nước ngoài lấn át...

Giải mang tên "Dế Mèn" nhằm khích lệ các sáng tác, trình diễn nghệ thuật của thiếu nhi hoặc vì thiếu nhi. Đây là những lĩnh vực còn thiếu vắng các giải thưởng uy tín, đáp ứng nhu cầu phát triển thế hệ tương lai của đất nước.

Giải thưởng được trao hằng năm cho các sáng tác, trình diễn nghệ thuật xuất sắc vì thiếu nhi và của thiếu nhi, hướng đến các sáng tác có sự mới mẻ cả về nội dung, hình thức, loại hình và được thiếu nhi ưa thích.

Phó Tổng Giám đốc Thông tấn xã Việt Nam Lê Quốc Minh phát biểu tại lễ phát động. Ảnh: Thanh Tùng - TTXVN

Các tác phẩm tham dự có thể thuộc các lĩnh vực văn học nghệ thuật, giải trí như văn học, điện ảnh, âm nhạc, mỹ thuật, sân khấu, nhiếp ảnh, truyện tranh, trò chơi truyền thống hoặc điện tử...

Hội đồng giám khảo gồm 7 văn nghệ sĩ uy tín, gắn bó với nghệ thuật thiếu nhi trên các lĩnh vực: Nhà thơ Trần Đăng Khoa, Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam; nhà văn Nguyễn Quang Thiều, Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam; nhà thơ, nhạc sĩ Nguyễn Thụy Kha; họa sĩ Thành Chương; đạo diễn Nguyễn Phi Phi Anh; họa sĩ Lê Linh và nhà báo Lê Xuân Thành, Tổng Biên tập Báo Thể thao và Văn hóa- Trưởng Ban tổ chức.

Hội đồng Giám khảo sẽ chấm chọn để trao giải hằng năm, trong đó có 1 Giải thưởng Lớn mang tên "Hiệp sĩ Dế Mèn" (trị giá 30 triệu đồng) và một số tặng thưởng (trị giá 10 triệu đồng/giải) mang tên "Khát vọng Dế Mèn".

Trong khuôn khổ lễ trao giải diễn ra vào dịp 1/6 hàng năm còn có phần triển lãm hoặc trình diễn các tác phẩm xuất sắc được tôn vinh. Năm nay do ảnh hưởng dịch COVID -19 nên lễ trao giải sẽ diễn ra vào tháng 9, dịp Tết Trung thu.

Nhà văn Nguyễn Quang Thiều, Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam cho biết ông đã từng đi rất nhiều nước trên thế giới, đến những khu vực dành cho sách thiếu nhi và đặc biệt là ở những hội chợ sách quốc tế.

Mới đây, ông đến Hội chợ sách quốc tế tại Cuba (Việt Nam là một khách mời danh dự) và thấy rằng sách thiếu nhi ở Việt Nam quá ít ỏi. Chúng ta có thể dịch sách thiếu nhi nước ngoài.

Nhưng nếu không cẩn trọng, để một đứa trẻ đọc quá nhiều sách dịch thì ở bên trong chúng, mặc dù vẫn tạo dựng được những vẻ đẹp tâm hồn, nhưng vẻ đẹp ấy bắt đầu rời xa chính nơi mà chúng sinh ra và lớn lên. Đó là mảnh đất Việt Nam, văn hóa, con người, thiên nhiên Việt Nam và những giấc mơ khác của người Việt.

Tổng Biên tập báo Thể thao và Văn hóa Lê Xuân Thành công bố quy chế, thể lệ giải. Ảnh: Thanh Tùng - TTXVN

Ông cho rằng sự khan hiếm của văn học thiếu nhi là một cảnh báo. Ngay ở Hội Nhà văn Việt Nam, lâu nay cũng hầu như không có giải thưởng cho văn học thiếu nhi. Số lượng sách viết cho thiếu nhi còn ít và chất lượng chưa cao.

Việc xây dựng giải thưởng "Dế Mèn" bắt nguồn từ ý thức mang lại một đời sống tinh thần sâu thẳm nhất, trong sáng nhất cho những đứa trẻ. Đây không chỉ là một giải thưởng mà còn là ý thức, thái độ, hành động đối với tương lai...

Để tạo nguồn kinh phí cho giải, tại lễ phát động, Báo Thể thao và Văn hóa kêu gọi các nghệ sĩ sáng tác mỹ thuật (tranh, tượng) để tiến hành đấu giá vào dịp lễ trao giải cuối tháng 9, đầu tháng 10/2020 cùng các hoạt động xã hội hóa khác nhằm duy trì và phát triển giải thưởng.

Ngoài ra, còn có các hoạt động hỗ trợ, thúc đẩy các sáng tác, trình diễn nghệ thuật của thiếu nhi hoặc vì thiếu nhi; tổ chức các hoạt động mang tính xã hội và nhân văn như trao quà, học bổng, xây dựng trường cho thiếu nhi ở vùng khó khăn./.