Xe ô tô chờ xuất khẩu tại cảng Yên Đài, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc. Ảnh: THX/TTXVN

Ngày 3/4, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc, ông Quách Gia Khôn cho biết các mức thuế quan mà Mỹ mới công bố đã vi phạm nghiêm trọng các quy tắc của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) và gây tổn hại đến hệ thống thương mại đa phương dựa trên luật lệ.

Trước đó ngày 2/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký một sắc lệnh hành pháp áp dụng mức thuế cơ bản 10% đối với tất cả hàng nhập khẩu vào Mỹ từ ngày 5/4, trong khi các mức thuế cao hơn đối với các quốc gia mà Mỹ có thâm hụt thương mại lớn nhất sẽ có hiệu lực vào ngày 9/4.

Phát biểu với báo giới, ông Quách Gia Khôn khẳng định việc Mỹ áp thuế đối với các sản phẩm xuất khẩu từ nhiều quốc gia, bao gồm cả Trung Quốc, "vi phạm nghiêm trọng các quy tắc của WTO và gây tổn hại nghiêm trọng đến hệ thống thương mại đa phương dựa trên luật lệ". Trung Quốc kêu gọi Mỹ “ngay lập tức sửa chữa sai lầm” và giải quyết tranh chấp với các nước khác trên cơ sở bình đẳng.

Cùng ngày, người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc, ông Hà Á Đông cho biết nước này phản đối mạnh mẽ mức thuế mới của Mỹ đối với ô tô nhập khẩu. Ông nhấn mạnh cơ quan giải quyết tranh chấp của WTO từ lâu đã thừa nhận rằng các biện pháp như vậy vi phạm các quy tắc thương mại đa phương.

Về phần mình, Ngoại trưởng Vương Nghị cũng cho rằng việc Mỹ tăng thuế đối với hàng hóa xuất khẩu từ Trung Quốc là “vô căn cứ, gây tổn hại đến thị trường toàn cầu và danh tiếng của Washington”. Ông cảnh báo Bắc Kinh sẽ đáp trả mạnh nhất có thể.

Cùng ngày, Thủ tướng Nhật Bản Shigeru Ishiba bày tỏ "quan ngại nghiêm trọng", cho rằng động thái áp thuế quan của Mỹ có thể đi ngược lại các quy tắc thương mại toàn cầu, đồng thời kêu gọi đồng minh thân cận nhất của mình hủy bỏ biện pháp này.

Phát biểu với báo giới, ông Ishiba nêu rõ: "Chúng tôi thực sự lo ngại về việc liệu biện pháp thuế quan này có phù hợp với các quy tắc của WTO và thỏa thuận thương mại Nhật - Mỹ hay không". Ông cảnh báo các bước hạn chế thương mại trên diện rộng của Mỹ sẽ "tác động tiêu cực lớn đến quan hệ kinh tế song phương, nền kinh tế toàn cầu và hệ thống thương mại đa phương". Ông cũng cho biết sẽ hối thúc Tổng thống Trump xem xét lại các biện pháp này.

Để ứng phó với mức thuế mới 24%, cho đến nay các quan chức Chính phủ Nhật Bản vẫn để ngỏ khả năng thực hiện các biện pháp đáp trả. Bộ trưởng Kinh tế, thương mại và công nghiệp Yoji Muto cho biết chính phủ sẽ xem xét nhiều lựa chọn khác nhau và chọn phương án tốt nhất để bảo vệ lợi ích quốc gia.

Chính phủ Nhật Bản đã quyết định thành lập khoảng 1.000 trung tâm tư vấn để đánh giá hậu quả đối với các doanh nghiệp và đảm bảo rằng các công ty vừa và nhỏ đang gặp khó khăn có đủ nguồn tài trợ đáp ứng nhu cầu. Thủ tướng Ishiba cam kết trước thềm cuộc bầu cử quốc hội: "Chính phủ và các đảng cầm quyền sẽ làm hết sức mình để bảo vệ sinh kế của người dân, các ngành công nghiệp trong nước và việc làm bằng mọi giá".

Cùng ngày, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Thương mại Singapore, ông Gan Kim Yong cũng bày tỏ "thất vọng" khi bị Mỹ áp thuế 10% dù hai bên đã có ký hiệp định thương mại tự do (FTA) và Singapore đang thâm hụt thương mại song phương với Mỹ.

Theo Bộ trưởng Yong cho biết Singapore có thể thực hiện các biện pháp đáp trả theo FTA có hiệu lực từ năm 2004, nhưng đã chọn không làm như vậy. Ông nói: "Trả đũa thuế sẽ chỉ làm tăng thêm chi phí nhập khẩu của chúng tôi". Ông cũng cho biết Singapore sẽ cố gắng tiếp cận Mỹ để hiểu các vấn đề mà Tổng thống Trump quan tâm và xem liệu có thể giải quyết được hay không.