Cuộc tổng tuyển cử sớm (dự kiến diễn ra ngày 8/2 tới) tại Nhật Bản đã đưa chính sách lúa gạo trở thành tâm điểm sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi đảo ngược nỗ lực mở rộng sản xuất và xuất khẩu của người tiền nhiệm. Bà Takaichi quyết định quay lại chiến lược điều tiết sản lượng dựa trên nhu cầu trong bối cảnh giá gạo duy trì ở mức cao gây áp lực lên người tiêu dùng.

Giá gạo bán lẻ hiện dao động trung bình trên 4.000 yen (26 USD)/5 kg trên toàn quốc. Trong những năm gần đây, sự tăng giá mạnh mẽ đến mức hiện tượng này được gọi là "khủng hoảng gạo Reiwa". Chính quyền của cựu Thủ tướng Shigeru Ishiba từng nỗ lực kìm hãm giá gạo bằng cách xả kho dự trữ quốc gia. Giá gạo khi đó đã giảm tạm thời xuống mức hơn 3.000 yen/5 kg, nhưng đà sụt giảm không kéo dài. Ông Ishiba cũng từng đề xuất chấm dứt các biện pháp kiểm soát sản lượng thực tế (vốn được thiết kế để hỗ trợ nông dân bằng cách giới hạn nguồn cung) nhằm hướng tới sản lượng cao hơn và xuất khẩu lớn hơn. Tuy nhiên, chính quyền của bà Takaichi đã hủy bỏ kế hoạch này.

Lãnh đạo tại một công ty bán buôn gạo lớn lưu ý ngay cả khi tính đến chi phí sản xuất tăng, giá gạo hiện tại vẫn ở mức "cao bất thường". Ngược lại, một số quan chức Bộ Nông nghiệp và các tổ chức nông nghiệp phản bác rằng việc tăng sản lượng mà không đảm bảo được đầu ra là hành động thiếu trách nhiệm, dù việc này có thể giúp hạ giá thành.

Đảng Dân chủ Tự do (LDP) của bà Takaichi cam kết theo đuổi việc sản xuất và bán hàng phù hợp với nhu cầu. Để ngăn chặn tình trạng giá tăng vọt tái diễn, LDP cho biết sẽ giám sát chặt chẽ khâu phân phối và tìm kiếm các điều kiện thị trường có thể được cả người sản xuất và người tiêu dùng chấp nhận./.