Chính quyền địa phương 2 cấp xây “ngân hàng cán bộ”

Xác định nhân lực là đòn bẩy then chốt thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, các địa phương vùng Đồng bằng vùng sông Cửu Long đang từng bước triển khai nhiều giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Các bên liên quan tiếp tục kiện toàn bộ máy, bố trí, sắp xếp cán bộ đúng chủ trương, sát thực tiễn, đảm bảo vận hành thông suốt.

Nhiều địa phương thiếu hụt nhân sự chuyên môn

Tại tỉnh Vĩnh Long, sau hơn một tháng thực hiện, chính quyền 2 cấp vận hành cơ bản ổn định, phục vụ tốt nhân dân. Công tác kiện toàn nhân sự lãnh đạo, quản lý cấp phòng các sở, ban, ngành và xã cơ bản hoàn thành, góp phần phục vụ tốt công tác tham mưu quản lý, điều hành hoạt động của cơ quan, đơn vị và địa phương trong tỉnh. Vĩnh Long đã điều chuyển 240 cán bộ, công chức, viên chức từ tỉnh về xã/phường, bố trí giữ các chức danh chủ chốt. Cấp xã cơ bản bố trí đầy đủ các chức danh lãnh đạo, quản lý và công chức chuyên môn.

Tuy nhiên, theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Nguyễn Trúc Sơn, một số địa phương cấp xã vẫn còn thiếu cán bộ do chưa có nhân sự phù hợp hoặc cán bộ, công chức nghỉ chưa kịp có người thay thế. Lãnh đạo tỉnh Vĩnh Long cũng nhìn nhận, nhân sự của cấp xã chủ yếu sắp xếp cơ học, số lượng dôi dư, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu vị trí việc làm; trình độ chưa đồng đều, còn tình trạng thừa thiếu cục bộ giữa các địa phương. Hiện Vĩnh Long đang thiếu hụt nghiêm trọng về nhân sự chuyên môn, cụ thể còn thiếu 427 chức danh cấp xã trên các lĩnh vực trọng yếu, như: Đầu tư, nông nghiệp - môi trường, tài chính - kế toán, công thương, giao thông - xây dựng - đô thị và công nghệ thông tin... Trong khi đó, các hệ thống phần mềm quản lý của các lĩnh vực tư pháp, địa chính, tài chính,... vận hành chưa ổn định, còn chậm, lỗi, một số hệ thống chưa liên thông ảnh hưởng tới công việc.

Lãnh đạo tỉnh Vĩnh Long đề nghị Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương cho phép bổ sung chỉ tiêu biên chế chuyên môn đang có nhu cầu "nóng”. Tỉnh cũng kiến nghị Bộ Nội vụ sớm hướng dẫn các vấn đề liên quan đến tổ chức bộ máy, vị trí việc làm và chế độ, chính sách cho cán bộ sau hợp nhất.

Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Phạm Thành Ngại cho biết, tỉnh đã điều chỉnh, sắp xếp lại đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Hơn 60 cán bộ cấp tỉnh đã được tăng cường về cấp xã để nâng cao năng lực cho bộ máy địa phương.

Về giải pháp bổ sung cán bộ cho cấp xã, ông Phạm Thành Ngại cho biết, tỉnh chủ động bố trí cán bộ, xây dựng “ngân hàng cán bộ” cấp xã, sẵn sàng đưa về khi có nhu cầu, không để trống vị trí. Tỉnh thành lập tổ rà soát, đánh giá tình hình, nhu cầu cán bộ, công chức, viên chức. Cà Mau cũng kiến nghị các bộ, ngành sớm có hướng dẫn chi tiết hơn về phương thức rà soát, xác định lại dân số thực tế sau sáp nhập; cơ chế điều động, biệt phái và bổ sung cán bộ, chính sách tuyển dụng công chức cấp xã... để bảo đảm đủ nguồn lực vận hành chính quyền cơ sở.

Tại tỉnh An Giang, cán bộ phải thay đổi nơi làm sau hợp nhất được tỉnh hỗ trợ 5 triệu đồng/người/tháng. Tỉnh bố trí 350 nhà công vụ và hiện đang kêu gọi doanh nghiệp đầu tư khoảng 2.000 chỗ ở cho cán bộ, công chức khó khăn về nơi ở, dự kiến đến tháng 10/2026 sẽ cơ bản đáp ứng đủ nhu cầu. Về nhân sự cấp xã, An Giang có 39 xã thiếu 282 biên chế, trong khi 55 đơn vị hành chính cấp xã dư 704 biên chế. Tỉnh đã giao Ban Tổ chức Tỉnh ủy và Sở Nội vụ thống kê đầy đủ và đề xuất phương án luân chuyển về cấp xã.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp Huỳnh Minh Tuấn cho biết, hiện tỉnh còn thiếu 523 biên chế công chức, viên chức thuộc các lĩnh vực tài chính, đất đai, công nghệ thông tin, hành chính... Để giải quyết tình trạng vừa thừa, vừa thiếu cục bộ cán bộ, công chức ở các vị trí chuyên môn, địa phương đã triển khai các lớp tập huấn ngắn hạn để bồi dưỡng, cập nhật kiến thức và kỹ năng cần thiết cho đội ngũ cán bộ cấp xã; linh động điều chuyển từ nơi thừa sang nơi thiếu; tận dụng nguồn lực hiện có, trong đó có lực lượng bán chuyên trách để giải quyết công việc cấp xã,...

Đẩy mạnh liên kết chuyên môn theo cụm

Tại buổi làm việc với các tỉnh Vĩnh Long, An Giang, Đồng Tháp và Cà Mau mới đây, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà cho rằng, thực tế hiện nay, việc bố trí cán bộ cấp xã còn tương đối cơ học, đủ về số lượng nhưng chưa đáp ứng yêu cầu trình độ, năng lực, đặc biệt trong lĩnh vực đầu tư, xây dựng, đất đai, tài chính - kế toán. Trong khi số hồ sơ chuyển từ cấp huyện cũ về xã không nhỏ, Ban chỉ đạo cấp tỉnh cần phân công cán bộ chuyên môn xuống xã hỗ trợ địa phương.

Phó Thủ tướng đề nghị các tỉnh rà soát tổng thể “ngân hàng cán bộ”, đánh giá nhu cầu theo từng lĩnh vực, từng địa bàn. Đồng thời, yêu cầu Bộ Nội vụ sớm có hướng dẫn tiêu chí về chức danh, vị trí việc làm để bố trí cán bộ. Khi có tiêu chí, các địa phương xác định biên chế cho từng nơi, điều động từ nơi thừa sang nơi thiếu, có các chương trình đào tạo cụ thể, chuyên sâu bám sát thực tiễn cho cán bộ cấp xã.

Ngoài ra, Phó Thủ tướng cho rằng cần có cơ chế đặc thù cho các địa phương vùng sâu, vùng xa, hải đảo, nơi gặp nhiều khó khăn về nhân lực, hạ tầng và đời sống. Bên cạnh đó, cần xem xét chính sách hỗ trợ nhà ở, điều kiện đi lại, phụ cấp công tác xa để giữ chân và thu hút nhân lực.

Phó Thủ tướng gợi mở các địa phương nghiên cứu hình thành mô hình liên kết chuyên môn theo cụm, liên xã trong các lĩnh vực đặc thù như phòng chống thiên tai, dịch bệnh, y tế dự phòng, thú y, bảo vệ thực vật… Trong thời điểm mỗi xã chưa thể bố trí đầy đủ cán bộ chuyên môn cho từng lĩnh vực, có thể thiết lập các tổ chức chuyên môn liên kết vùng dưới sự quản lý của các cơ quan cấp tỉnh, vừa đảm bảo hiệu quả, vừa tiết kiệm nguồn lực. Phó Thủ tướng lưu ý các địa phương đánh giá lại cơ sở vật chất, rà soát lại hệ thống phần mềm, đảm bảo hạ tầng liên thông, thông suốt.