Hoạt động vận chuyển quặng của tập đoàn khai khoáng Rio Tinto tại cảng Dampier ở khu vực Pilbara, miền tây Australia. Ảnh: AFP/TTXVN

Ngày 22/5, Chính phủ Chile và Tập đoàn khai khoáng Anh-Australia Rio Tinto chính thức đạt được thỏa thuận hợp tác thứ hai về khai thác và chế biến lithium, kim loại chiến lược trong quá trình chuyển đổi năng lượng toàn cầu.

Theo thỏa thuận đạt được giữa Công ty khai thác khoáng sản quốc gia Enami của Chile và Rio Tinto, tập đoàn khai khoáng lớn thứ hai thế giới, sẽ đầu tư khoảng 3,425 tỷ USD để khai thác các mỏ muối Aguilar, La Isla và Grande, ở vùng Atacama thuộc dãy Andes. Rio Tinto sẽ kiểm soát 51% cổ phần của dự án và 49% cổ phần còn lại thuộc Enami.

Tổng giám đốc điều hành Rio Tinto, Jakob Stausholm, khẳng định sản lượng khai thác của dự án có tiềm năng đứng hàng đầu thế giới. Đây là dự án thứ hai mà Rio Tinto sẽ phát triển tại Chile để khai thác lithium, kim loại quan trọng trong quá trình chuyển đổi năng lượng.

Bộ trưởng Năng lượng và khai khoáng Chile, Diego Pardow, cho biết thỏa thuận này thể hiện mô hình hợp tác công – tư hiện đại, cho phép tận dụng công nghệ và vốn đầu tư quốc tế trong khi vẫn giữ quyền kiểm soát tài nguyên quốc gia trong tay người dân Chile.Đây là bước đi tiếp theo trong chiến lược của Chile nhằm tăng cường vai trò nhà nước trong khai thác tài nguyên và bảo đảm lợi ích lâu dài từ nguồn khoáng sản thiết yếu cho công nghệ pin và xe điện.

Chỉ ít ngày trước đó, hôm 19/5, Rio Tinto và Tập đoàn khoáng sản nhà nước Codelco của Chile đã đạt được thỏa thuận khai thác lithium lần đầu tiên tại một mỏ muối thuộc mỏ Maricunga, cũng thuộc vùng Atacama. Theo thỏa thuận, Rio Tinto sẽ đầu tư 900 triệu USD để sở hữu 49,99% cổ phần trong dự án, trong khi Codelco giữ 50,01%, phù hợp với chiến lược của chính phủ Chile nhằm tăng cường kiểm soát nhà nước trong các lĩnh vực chiến lược như lithium.

Thỏa thuận này đánh dấu lần đầu tiên Rio Tinto tham gia vào lĩnh vực khai thác lithium tại Chile, mở rộng sự hiện diện của công ty trong ngành công nghiệp lithium đang phát triển nhanh chóng.

Năm 2023, Tổng thống Chile Gabriel Boric đã khởi động một kế hoạch nhằm gia tăng sản lượng lithium thông qua phát triển các hình thức hợp tác công-tư để khai thác thêm những mỏ mới. Chính phủ Chile đề ra mục tiêu nâng sản lượng lithium toàn quốc lên gấp đôi vào năm 2030, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng từ thị trường xe điện toàn cầu, đồng thời thúc đẩy phát triển công nghiệp chế biến trong nước.

Các tổ chức môi trường và cộng đồng địa phương cũng sẽ được tham vấn thường xuyên trong suốt quá trình khai thác nhằm bảo đảm tính bền vững và tôn trọng quyền lợi của người dân bản địa. Thỏa thuận lần này được đánh giá là một bước tiến tích cực trong nỗ lực cân bằng giữa phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và công bằng xã hội tại Chile.

Cơ quan Khảo sát địa chất Mỹ (USGS) cho biết, Argentina, Bolivia và Chile cùng tạo thành “Tam giác lithium”, khu vực sở hữu 60% trữ lượng lithium toàn cầu. Chile hiện là quốc gia sản xuất lithium lớn thứ hai thế giới, chỉ sau Australia. Tất cả sản lượng lithium của Chile hiện nay đều đến từ cánh đồng muối Atacama.

Tập đoàn đa quốc gia Rio Tinto, có mặt tại 35 quốc gia, là tập đoàn khai thác khoáng sản lớn thứ hai thế giới sau BHP của Australia. Rio Tinto hiện cũng có cổ phần trong các dự án lithium tại Argentina.