Vàng được nhóm các nhà khoa học tại Đại học Flinders (Australia) chiết xuất bền vững từ rác thải điện tử. Ảnh: flinders.edu.au

Giữa thời đại công nghệ số bùng nổ, thế giới đang đối mặt với "núi" rác thải điện tử khổng lồ lên tới 62 triệu tấn chỉ trong năm 2022. Thách thức này không chỉ gây ô nhiễm môi trường mà còn lãng phí vô số kim loại quý, đặc biệt là vàng. Trong bối cảnh đó, một nhóm nhà khoa học tại Đại học Flinders (Nam Australia) mới đây đã công bố phương pháp mới chiết xuất vàng từ quặng và rác thải điện tử mà không cần đến những hóa chất độc hại như xyanua hay thủy ngân.

Theo báo cáo nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature Sustainability, cốt lõi của công nghệ này là quy trình gồm 2 giai đoạn. Đầu tiên, các nhà nghiên cứu sử dụng hóa chất phổ biến trong tẩy rửa là axit trichloroisocyanuric, đã được kích hoạt bằng nước muối, để hòa tan vàng từ các hỗn hợp phức tạp như rác thải điện tử.

Đây là bước tiến lớn vì axit này vừa rẻ, dễ kiếm, lại không tạo ra những sản phẩm phụ độc hại như các chất truyền thống. Sau đó, vàng được thu hồi nhờ một loại polymer tổng hợp giàu lưu huỳnh, được tạo ra bằng tia UV. Polymer này có khả năng “nhận diện” và liên kết chọn lọc với vàng, loại bỏ những tạp chất khác. Khi đun nóng, polymer giải phóng vàng nguyên chất và có thể được tái chế để sử dụng cho lần sau, tạo nên một quy trình tuần hoàn đầy hiệu quả.

Theo giới chuyên môn, phương pháp này không chỉ an toàn hơn cho môi trường và sức khỏe cộng đồng, mà còn đặc biệt hữu ích đối với các thợ đào vàng thủ công, những người thường phải dùng thủy ngân trong điều kiện thiếu an toàn. Nhóm nghiên cứu cho biết họ đã kiểm nghiệm thành công quy trình trên các mẫu quặng từ nhiều đối tác quốc tế và đang hướng tới việc triển khai vào thực tiễn để hỗ trợ các cộng đồng khai thác nhỏ lẻ chuyển sang công nghệ sạch hơn.

Tiến sĩ Lynn Lisboa, đồng tác giả nghiên cứu, khẳng định: “Với nhu cầu ngày càng tăng về vàng trong xã hội và công nghệ, việc phát triển các phương pháp chiết xuất an toàn và linh hoạt từ nhiều nguồn khác nhau trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết”.