Ngay đầu năm 2025, kinh tế thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường, nhất là căng thẳng thương mại giữa các nền kinh tế lớn có thể tác động tiêu cực đến kinh doanh của doanh nghiệp cũng như xuất khẩu hàng hóa. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng, đây cũng là thời điểm để doanh nghiệp đưa ra chiến lược kinh doanh linh hoạt, thích ứng trước trở ngại thị trường.

Đặc biệt, để tạo đà cho giai đoạn bứt phá tiếp theo, Quốc hội đã quyết định điều chỉnh mục tiêu tăng ngân sách quốc nội (GDP) năm nay từ 8% trở lên. Những thông điệp mạnh mẽ của lãnh đạo Đảng và Nhà nước đang thắp lên ngọn lửa nhiệt huyết cho cộng đồng doanh nghiệp quyết tâm vượt những rào cản thị trường, để khu vực xuất khẩu đóng góp cho mục tiêu tăng trưởng 8% trở lên.

Theo các chuyên gia thương mại, bên cạnh cuộc chiến thuế quan giữa các quốc gia trên thế giới, rủi ro chính sách thương mại toàn cầu sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump chính thức cầm quyền... thì bảo hộ thương mại được dự báo tăng 3 lần so với năm 2019 và điều tra bán phá giá sẽ là công cụ khá phổ biến. Bên cạnh đó, kinh tế toàn cầu đang bước vào giai đoạn tăng trưởng chậm lại, dự báo sẽ làm khó các mục tiêu tăng cao hơn của Việt Nam, nhất là tăng trưởng xuất khẩu, đầu tư trong năm 2025...

Đại diện Công ty cổ phần Lâm đặc sản xuất khẩu Quảng Nam (Forexco) cho biết, khách hàng chủ lực của Công ty tập trung tại EU và Hoa Kỳ. Năm 2024 vừa qua tăng trưởng kinh tế của các khu vực này chậm lại, lạm phát cao khiến người dân thắt chặt chi tiêu, sức mua kém. Ngoài ra, các nhà bán hàng chịu lãi suất vay quá cao, không đủ nguồn vốn để mua hàng tích trữ dài hạn.

Tương tự, ông Thân Đức Việt, Tổng giám đốc Tổng công ty May 10 chia sẻ, thị trường Hoa Kỳ đang chiếm tỷ trọng lớn trong tổng kim ngạch xuất khẩu của doanh nghiệp. Vì vậy, việc Hoa Kỳ tăng thuế lên hàng hóa từ Trung Quốc cũng tạp điều kiện ngành dệt may Việt Nam để có thể tăng trưởng xuất khẩu vào Hoa Kỳ. Tuy nhiên, kim ngạch xuất khẩu dệt may từ Việt Nam vào Hoa Kỳ là xuất siêu và không loại trừ thời gian tới sẽ bị áp thuế. Do đó, May 10 đang nỗ lực mở rộng thị trường xuất khẩu.

Theo Luật sư Nguyễn Thanh Hà – Chủ tịch Công ty Luật SB LAW, dù đối diện nhiều thách thức nhưng đây cũng là cơ hội để doanh nghiệp tái cơ cấu sản xuất, tập trung vào ngành hàng có giá trị gia tăng cao và đạt tiêu chuẩn quốc tế. Việc tận dụng hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký kết sẽ giúp doanh nghiệp vượt qua trở ngại và duy trì khả năng cạnh tranh. Hơn nữa, nhập khẩu số lượng lớn hàng hóa sẽ tránh chi phí tăng cao do thuế nhập khẩu mới áp đặt và tận dụng nguồn cung với giá thấp hơn trong ngắn hạn.

Đồng quan điểm này, ông Trần Thanh Hải- Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho hay, các thị trường lớn thường có khả năng thay đổi chính sách hoặc dễ bị ảnh hưởng bởi biến động kinh tế đòi hỏi doanh nghiệp phải có chiến lược đa dạng hóa thị trường để duy trì kim ngạch cao.

Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 1/2025, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh: Trung ương đã đặt mục tiêu tăng trưởng GDP ít nhất 8% trong năm 2025. Trước tình hình thế giới và khu vực đang diễn biến rất khó lường, tác động trực tiếp tới Việt Nam, Thủ tướng đề nghị cần dự báo, phân tích thật sát vấn đề nổi lên như khả năng xảy ra chiến tranh thương mại trên thế giới nếu có sẽ làm đứt gãy các chuỗi cung ứng, thu hẹp thị trường xuất khẩu…

Ông Trần Đình Long, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Tập đoàn Hòa Phát cho biết: Mỗi doanh nghiệp là một tế bào của nền kinh tế, Hòa Phát cũng đưa ra mục tiêu trong giai đoạn 5 năm tới, doanh nghiệp sẽ tăng trưởng không dưới 15% để đóng góp cho tăng trưởng của đất nước.

Theo ông Tô Hoài Nam, Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, mục tiêu tăng trưởng từ 8% trở lên trong năm 2025 là rất khả thi bởi dư địa cho tăng trưởng của nước ta còn rất nhiều. Nếu chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa phù hợp, khu vực này sẽ đóng góp rất quan trọng vào tăng trưởng của nền kinh tế. Đặc biệt, việc hoàn thiện thể chế được Chính phủ xác định “đột phá của đột phá” là rất đúng và trúng. Tuy vậy, cần có những chính sách về thuế, tiếp cận đất đai và tài chính cho doanh nghiệp.

Đồng tình với quan điểm này, nhiều ý kiến cho rằng: Trong bối cảnh thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường, việc chủ động tăng năng lực nội sinh để thúc đẩy tăng trưởng là yêu cầu cấp thiết. Mục tiêu tăng trưởng đạt 8% trở lên trong năm nay là khá thách thức nhưng với giải pháp triển khai quyết liệt, khó khăn, vướng mắc cho sản xuất - kinh doanh của Chính phủ sẽ dần được tháo gỡ cho doanh nghiệp.

Hơn nữa, khi niềm tin vào một Chính phủ kiến tạo, Chính phủ hành động được củng cố, cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân sẽ nỗ lực để gánh vác việc lớn, việc khó đang đặt ra cho sự phát triển của đất nước qua đó trở thành lực lượng quan trọng tìm lời giải cho bài toán tăng trưởng 2 con số của nền kinh tế trong kỷ nguyên mới.

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công Thương đã xây dựng kịch bản và phương án ứng xử khi căng thẳng thương mại leo thang. Giải pháp trọng tâm được xác định vẫn là đa dạng hoá thị trường xuất khẩu, ngành hàng và sản phẩm. Đặc biệt, Việt Nam có thể tận dụng ưu thế từ 17 FTA đã ký kết và gần 70 cơ chế hợp tác song phương với các nước, ngoài thị trường trọng điểm, truyền thống có thể tiếp cận thêm thị trường nhỏ, thị trường ngách.

Bộ Công Thương đang nghiên cứu, dự báo, cảnh báo với hàng hóa xuất khẩu để nắm bắt vấn đề ảnh hưởng đến xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam. Mặt khác, phối hợp với địa phương thúc đẩy thương mại biên giới chuyển dần sang thương mại chính ngạch; hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua rào cản thương mại mới.

Thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ kiến nghị Chính phủ cho phép thiết lập mới, tăng cường sự hiện diện Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài tại thị trường tiềm năng. Các đơn vị trong Bộ sẽ phối hợp với cơ quan chức năng và Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài đưa ra cảnh báo với doanh nghiệp; tham mưu cho Chính phủ cũng như nâng cao năng lực doanh nghiệp nhằm đảm bảo sự thích nghi với thị trường và xu hướng phát triển.