Theo trang theafricareport.com, đồng rand (ZAR) Nam Phi từ lâu đã đóng vai trò là một “hệ thống cảnh báo sớm” cho các nhà đầu tư để đánh giá tác động của các tin tức kinh tế Trung Quốc đối với châu Phi. Ngày 18/10 vừa qua, “báo động” đã vang lên khi giá trị đồng nội tệ của Nam Phi đã giảm 1,1% trước dữ liệu quý III/2021 yếu kém hơn dự kiến của kinh tế Trung. 

Cục Thống kê quốc gia Trung Quốc cho hay, nền kinh tế nước này chỉ tăng trưởng 4,9% trong quý III/2021, giảm mạnh so với mức tăng trưởng gần 8% trong quý II/2021. Sản xuất công nghiệp của Trung Quốc, một chỉ số dữ liệu quan trọng đối với các nước châu Phi xuất khẩu hàng hóa, không đổi với mức tăng trưởng chỉ 0,1%. 

Mặc dù trong suốt thời kỳ đại dịch, nền kinh tế Trung Quốc hoạt động tốt hơn nhiều so với các nền kinh tế lớn khác ở châu Á, châu Âu và Mỹ, nhưng điều đó có thể không còn đúng bởi một loạt sự kiện đã hội tụ trong những tháng gần đây, dẫn đến việc Chính phủ Trung Quốc hiện đang phải đối mặt thách thức kinh tế nghiêm trọng nhất trong nhiều năm, nếu không muốn nói là trong nhiều thập kỷ. 

Các mức nợ trong nước gia tăng, đặc biệt là trong lĩnh vực bất động sản, cuộc khủng hoảng năng lượng đang diễn ra dẫn đến tình trạng thiếu điện ở ít nhất 9 tỉnh, cũng như một loạt cải cách kinh tế đã làm gia tăng lo ngại về sức sống của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới này. 

Các dữ liệu kinh tế mới nhất hiện nay chắc chắn đang được các Bộ Tài chính trên khắp châu Phi nghiên cứu kỹ lưỡng để đánh giá tác động đối với một khu vực vốn phụ thuộc lớn vào nhu cầu mạnh mẽ về dầu mỏ, gỗ và khoáng sản của Trung Quốc. 

Các chuyên gia đánh giá rằng nền kinh tế đang chậm lại của Trung Quốc sẽ tác động đến châu Phi theo ba khía cạnh.

Thứ nhất, về tài chính phát triển. Nguồn tài chính cho phát triển ở nước ngoài của Trung Quốc, đặc biệt là từ hai ngân hàng chính sách lớn nhất của nước này, đã chậm lại trong nhiều năm và có thể sẽ không sớm trở lại do Trung Quốc sẽ ưu tiên phục hồi kinh tế trong nước hơn phát triển quốc tế. 

Thứ hai, sự sụt giảm nhu cầu. Mặc dù sản lượng công nghiệp của Trung Quốc vẫn tăng mạnh trong mùa Hè vừa qua, nhưng sự kết hợp của tình trạng thiếu hụt điện khiến các nhà máy đóng cửa, gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu và nỗi lo gia tăng của người tiêu dùng Trung Quốc rằng khoản tiết kiệm của họ gặp rủi ro trên thị trường bất động sản có thể sẽ góp phần làm giảm nhu cầu đối với hàng hóa từ các nước châu Phi và các điểm khác dọc theo sáng kiến "Vành đai và Con đường" (BRI). 

Thứ ba, tăng trợ cấp. Giống như các nền kinh tế lớn khác, Trung Quốc sẽ chuyển sang trợ cấp để hỗ trợ các ngành công nghiệp của nước này trong thời kỳ kinh tế khó khăn. Điều này đặc biệt khó khăn đối với những nước châu Phi đang tìm cách gia tăng giá trị cho nguyên liệu thô bằng cách chế biến trước khi xuất khẩu.

Tuy nhiên, nếu Chính phủ Trung Quốc tăng cường các khoản trợ cấp vốn đã hào phóng của nhà nước cho các doanh nghiệp nước này chuyên về chế biến cobalt, mangan và uranium (trong số những doanh nghiệp khác) thì các công ty châu Phi về cơ bản sẽ không thể cạnh tranh được. 

Trong khi các quan chức Trung Quốc chắc chắn sẽ dành rất nhiều sự chú ý cho châu Phi trong những tháng tới, do Hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn Hợp tác Trung Quốc-châu Phi (FOCAC) - dự kiến diễn ra vào cuối tháng 11 tới - rất có thể sự tập trung sẽ nhanh chóng giảm sút trong năm mới./.