Hình ảnh từ vệ tinh Terra của NASA về eo biển Hormuz (trái). Ảnh: The Gulf News/TTXVN

Một dự án hạ tầng kết nối châu Phi-châu Âu đang thu hút sự chú ý, khi Maroc và Tây Ban Nha thúc đẩy kế hoạch xây dựng đường hầm đường sắt ngầm dưới eo biển Gibraltar, mở ra cơ hội tái định hình dòng chảy thương mại giữa hai châu lục và cung cấp lối đi chiến lược thay thế cho các tuyến huyết mạch toàn cầu như Eo biển Hormuz. 

Dự án ước tính có chi phí 15-20 tỷ euro, trong đó riêng phần của Tây Ban Nha khoảng 8,5 tỷ euro. Nếu các thỏa thuận tài chính được đảm bảo, xây dựng có thể bắt đầu sau năm 2035. Đường hầm dự kiến gồm hai ống cho hành khách và hàng hóa, rút ngắn thời gian di chuyển giữa châu Phi và châu Âu chỉ còn khoảng 30 phút. 

Khu vực Bắc Phi có thể trở thành trung tâm logistics quan trọng, giảm phụ thuộc vào các tuyến vận tải biển dễ bị gián đoạn, đồng thời nâng cao vai trò của châu Phi trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Dự án cũng phù hợp với các nỗ lực thúc đẩy thương mại trong khuôn khổ Khu vực Thương mại Tự do châu Phi.

Tuyến đường ngầm nối Maroc và Tây Ban Nha được đề xuất từ năm 1979, nhưng tiến độ không đồng đều. Nghiên cứu do công ty kỹ thuật Đức Herrenknecht thực hiện cho thấy dự án khả thi về mặt kỹ thuật. Hiện, công ty tư vấn Tây Ban Nha Ineco đang hoàn thiện bản thiết kế chi tiết, với khả năng phê duyệt vào năm 2027. Tuyến đường dài khoảng 42 km, trong đó 27 km đi dưới biển, nối Punta Paloma (Cadiz) với Mũi Malabata gần Tangier.

Dù có tiềm năng chiến lược, dự án đối mặt thách thức kỹ thuật lớn với điều kiện địa chất phức tạp, áp lực nước cao và nguy cơ địa chấn liên quan đến đứt gãy Azores–Gibraltar. Kết quả hoàn thiện dự kiến không chỉ rút ngắn thời gian vận chuyển mà còn củng cố vị thế của châu Phi trong chuỗi cung ứng toàn cầu.