Giám đốc điều hành ngân hàng đầu tư công Bpifrance của Pháp, ông Nicolas Dufourcq cảnh báo châu Âu đang đứng trước nguy cơ rơi vào “chế độ bảo hộ kép”: phụ thuộc Mỹ trong lĩnh vực số và phụ thuộc Trung Quốc trong công nghiệp. Theo ông, nếu không tạm thời đóng cửa để tái thiết năng lực công nghiệp, châu Âu sẽ trở thành nạn nhân của một mô hình thống trị “mang tính khai thác”.

Ông Dufourcq nêu ví dụ tại Triển lãm Equip Auto về dịch vụ hậu mãi ô tô diễn ra cách đây hai tuần ở Paris, nơi số gian hàng Trung Quốc “bùng nổ”, chiếm phần lớn không gian. Trong lĩnh vực bán dẫn, ông nhận thấy Trung Quốc đặt mục tiêu chiếm tới 40% thị phần toàn cầu ở mọi phân khúc – tham vọng càng được thúc đẩy mạnh hơn sau khi Mỹ áp đặt các lệnh cấm xuất khẩu linh kiện.

Hiện 16% tổng kim ngạch xuất khẩu của Trung Quốc hướng sang châu Âu, so với mức 10% sang Mỹ – tỷ lệ đảo ngược so với vài năm trước. Ông cảnh báo: “Đã có sự chuyển hướng dòng hàng, và nếu không tạm thời đóng cửa để tái công nghiệp hóa, làn sóng này sẽ cuốn trôi toàn bộ các doanh nghiệp nhỏ từ Ba Lan tới Bretagne (Pháp)”.

Trong lĩnh vực kỹ thuật số, ông Dufourcq cho rằng “sự chiếm lĩnh của Mỹ vẫn tiếp diễn” với việc chi phí bản quyền phần mềm tăng mạnh, làm thâm hụt cán cân thanh toán của châu Âu với Mỹ. “Các khoản chi khổng lồ cho điện toán đám mây và phần mềm Mỹ sẽ tiếp tục phình to cùng với sự phát triển của trí tuệ nhân tạo,” ông nhận định.

Tại một diễn đàn hồi giữa tháng 10, Giám đốc Mistral AI cũng cảnh báo về nguy cơ châu Âu trở thành nạn nhân của mô hình thống trị “mang tính khai thác”, trong đó chất xám của châu Âu bị bên ngoài khai thác rồi bán ngược lại với giá cao. “Châu Âu có tiềm năng lớn, với hệ thống đại học khoa học hàng đầu, kỹ sư giỏi và doanh nhân năng động, nhưng thiếu ý chí quyền lực, thiếu tinh thần cạnh tranh,” ông Dufourcq bày tỏ.

Theo ông, các tập đoàn công nghệ Mỹ tiếp tục theo đuổi chiến lược thống trị toàn cầu, còn Trung Quốc đang trên đà chiếm 50% thị phần công nghiệp thế giới trong 15 năm tới – mức tương đương quyền lực của Anh thời Cách mạng Công nghiệp. Nếu xu thế này tiếp diễn, châu Âu sẽ chỉ còn vai trò “người sử dụng” trong lĩnh vực công nghệ cao.