Chương trình Sinh kế Cộng đồng là sáng kiến của Central Retail nhằm hưởng ứng Chương trình mục tiêu quốc gia Giảm nghèo bền vững giai đoạn 2016-2020 theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Sau 3 năm triển khai dự án Sinh kế Cộng đồng tại Huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La, cách thức sản xuất của 39 hộ đồng bào dân tộc thiểu số (Mường, Thái, H’Mông) tham gia dự án đã thay đổi theo hướng tích cực. Cụ thể, các hộ đồng bào đã biết sản xuất theo nhu cầu thị trường; canh tác tập trung, có sự hợp tác giữa các hộ nông dân, các hợp tác xã với nhau và với doanh nghiệp; biết cách xây dựng bao bì, nhãn hiệu logo “Rau an toàn Vân Hồ” và đặc biệt là hình thành phương thức đóng gói hàng chuyên nghiệp cũng như ứng dụng kỹ thuật trồng cây theo phương pháp rau an toàn và VietGAP.

Anh Vàng A Sa (35 tuổi, ở Bản Bó Nhàng 2, Huyện Vân Hồ), Chủ nhiệm Hợp tác xã Vàng A Sa – Trưởng nhóm của dự án Vân Hồ cho biết, mấy năm trước, gia đình anh vốn mưu sinh bằng nghề trồng các loại rau truyền thống trên khoảng đất 1.000 m2, thu nhập bấp bênh không đủ trang trải cuộc sống. Mặt khác, canh tác trước đây chủ yếu là trồng đậu, bí… ít chủng loại, sản lượng thấp, chất lượng kém do cách thức canh tác lạc hậu, dựa theo kinh nghiệm là chính.

Hệ quả là, đầu ra sản phẩm không ổn định, do chỉ bán cho thương lái, thường xuyên bị ép giá; không tiếp cận được thị trường. Không có sự liên kết giữa nông dân với nhau, giữa nông dân với Hợp tác xã, doanh nghiệp; chưa có chuỗi giá trị và không có bất kỳ sản phẩm nào được tiêu chuẩn hóa, nhãn hiệu, bao bì…

Nhưng, từ khi tham gia dự án, anh Vàng A Sa đã được cán bộ phụ trách chương trình sinh kế của Central Retail và cán bộ khoa học từ tổ chức Phi chính phủ ACIAR (Úc) hỗ trợ tập huấn về sản phẩm; được tư vấn kiến thức về thị trường, định hướng sản xuất; và được hướng dẫn trồng đa dạng các loại cây, đặc biệt là cây trái vụ cho sản lượng cao, giá thành tốt, phù hợp với khí hậu của huyện Vân Hồ.

Đánh giá về hiệu quả của dự án, bà Nguyễn Thị Phương, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Central Retail cho biết: Dự án sinh kế cộng đồng tại Vân Hồ đã giúp cải thiện cuộc sống của gần 40 hộ nông dân đồng bào dân tộc thiểu số khi tham gia dự án, thu nhập của họ đã tăng 200% nhờ giá trị sản xuất tăng gấp đôi. Từ chỗ trước đây mỗi năm chỉ sản xuất 1 vụ đạt 25 – 30 triệu đồng/ha, thì nay thu nhập của bà con đã tăng lên 50 – 60 triệu đồng/ha, nhờ sản xuất thêm rau trái vụ.

Thành công của dự án Sinh kế Cộng đồng tại Vân Hồ cho thấy, khi người nông dân được định hướng sản xuất theo nhu cầu của thị trường có thể tránh rơi vào cảnh "được mùa rớt giá". Như vậy, Chương trình Sinh kế Cộng đồng đã thực sự phát huy tác dụng, mở ra cơ hội thị trường và mang lại nhiều sự đổi thay cho cuộc sống của người nông dân nghèo, vùng sâu vùng xa.

Đến nay, Chương trình Sinh kế Cộng đồng đã triển khai thành công 7 dự án tại: huyện Sơn Hà (Quảng Ngãi), huyện Vân Hồ (Sơn La), Bình Định (Bình Định), huyện A Lưới (Thừa Thiên Huế), Sa Pa (Lào Cai), huyện Mường Khương (Lào Cai), Bắc Kạn (Bắc Kạn); qua đó tiêu thụ hơn 400 tấn hàng hóa nông sản, tạo sinh kế bền vững cho trên 500 hộ gia đình, phần lớn là đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu vùng xa./.