Kết quả điều tra do Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC) phối hợp với các nhà khoa học Gambia tiến hành và công bố mới đây cho thấy siro ho và paracetamol nhập khẩu vào Gambia gần như chắc chắn là nguyên nhân dẫn đến 66 ca trẻ em tử vong do tổn thương thận cấp tính tại nước này.

Báo cáo đã được đăng trên tạp chí Y học New England ngày 2/3. Các nhà khoa học đã đưa ra kết luận trên sau khi xem xét dữ liệu y tế của các bệnh nhân, thông tin phỏng vấn với phụ huynh và người chăm sóc trẻ. Họ cũng đánh giá những bằng chứng khác như kết quả kiểm tra thuốc, mức độ phổ biến của các trường hợp tại các khu vực và việc căn bệnh đã không lây sang người trưởng thành. Tất cả đều chỉ ra rằng đây là hậu quả của ngộ độc thay vì một tác nhân lây nhiễm nào khác.

Mối liên hệ giữa các ca tử vong ở trẻ em và thuốc lần đầu tiên được công bố vào tháng 10/2022, khi Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cảnh báo 4 thuốc ho dạng siro do công ty Maiden Pharmaceuticals (Ấn Độ) sản xuất có chứa lượng lớn diethylene và ethylene glycol và cần thu hồi. Đây là 2 hợp chất được dùng như loại chất chống đông trong các sản phẩm công nghiệp. Điều tra của CDC Mỹ cho thấy những thuốc nhập khẩu vào Gambia chứa các chất này là nguyên nhân gây tổn thương thận cấp tính ở 78 trẻ em, trong đó phần lớn là dưới 2 tuổi. Có 66 trẻ đã tử vong trong giai đoạn từ tháng 6-9/2022.

Gần đây, có thêm 4 trẻ tử vong, nâng tổng số nạn nhân chính thức lên 70 em. Maiden Pharmaceuticals đã bác bỏ cáo buộc liên quan đến các ca tử vong tại Gambia, trong khi Chính phủ Ấn Độ khẳng định kết quả kiểm tra cho thấy các siro trên không chứa diethylene và ethylene glycol. Nhà máy của Maiden đã ngừng sản xuất vào tháng 10/2022 song công ty này đang tìm cách nối lại hoạt động.

Trước đó, từng có một số trường hợp ngộ độc liên quan đến diethylene và ethylene glycol tại các nước như  Haiti và Nigeria. Tuy nhiên, đây là trường hợp đầu tiên ngộ độc do thuốc nhập khẩu thay vì thuốc sản xuất trong nước. Báo cáo nhấn mạnh điều này cho thấy nguy cơ tiềm ẩn đối với sức khỏe do quản lý chất lượng thuốc xuất khẩu còn lỏng lẻo.

Kể từ sau các ca tử vong tại Gambia, có 201 trẻ tử vong tại Indonesia và 19 trẻ tại Uzbekistan liên quan đến thuốc ho dạng siro của các nhà sản xuất khác nhau./.