Cảng container ở Tsawwassen, British Columbia, Canada. Ảnh: AFP/TTXVN

Theo phóng viên TTXVN tại Ottawa, giới quan sát nhận định Chính phủ Canada đang áp dụng chính sách công nghiệp "phòng thủ" khi đề xuất 2 khoản miễn giảm thuế trong lĩnh vực năng lượng sạch, nhằm "bắt kịp" các gói trợ cấp của Mỹ và các doanh nghiệp Canada duy trì được năng lực cạnh tranh.

Trong báo cáo cập nhật kinh tế mùa Thu, Ottawa đã đề xuất miễn thuế 30% đối với các khoản đầu tư vào tài sản cố định/tư liệu sản xuất trong lĩnh vực công nghệ và sản xuất năng lượng carbon thấp. Gói biện pháp này ước tính trị giá 6,7 tỷ CAD trong 5 năm tới.

Chính phủ Canada cũng dự kiến sẽ áp dụng chính sách miễn giảm thuế đối với sản xuất nhiên liệu hydro. Quỹ tăng trưởng Canada trị giá 15 tỷ CAD - được công bố trong kế hoạch ngân sách hồi tháng 4/2022 - sẽ đầu tư vào các dự án carbon thấp cùng với dòng vốn tư nhân, với mục tiêu giảm rủi ro cho các nhà đầu tư tư nhân.

Cả hai khoản miễn giảm thuế mới đều đi kèm các điều kiện lao động. Để nhận được đầy đủ trợ cấp, các doanh nghiệp sẽ phải đáp ứng các tiêu chí nhất định xung quanh mức lương của nhân viên và cơ hội đào tạo học việc.

Chính phủ đảng Tự do trong thời gian qua đã sử dụng biện pháp giảm thuế và rót vốn đầu tư trực tiếp của chính phủ để khuyến khích các doanh nghiệp hướng tới các hoạt động thân thiện hơn với môi trường. Các chính sách mới nhất trong lĩnh vực công nghiệp xanh này đã được Ottawa tung ra để ứng phó với sự thay đổi lớn trong chính sách kinh tế của Mỹ.

Vào tháng 8/2022, chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden đã thông qua Đạo luật Giảm lạm phát, hay IRA, đưa các cam kết trị giá 370 tỷ USD dành cho các sáng kiến liên quan đến khí hậu, bao gồm các khoản miễn giảm thuế để sản xuất năng lượng sạch và trợ cấp cho các phương tiện không phát thải.

Đây là một lợi thế đối với các công ty công nghệ sạch, cũng như các nhà sản xuất ô tô của Mỹ, nhưng đồng thời, các khoản trợ cấp lớn của Washington có thể khiến các doanh nghiệp Canada khó cạnh tranh hơn.

Trong khi IRA chắc chắn sẽ đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang một nền kinh tế phát thải ròng bằng 0, đạo luật này cũng cung cấp nguồn tài chính lớn cho các công ty đặt trụ sở sản xuất tại Mỹ. Nếu không có các biện pháp mới để theo kịp IRA, Canada có nguy cơ bị bỏ lại phía sau.

Các nhà sản xuất ô tô của Canada đã tránh được kịch bản xấu nhất khi Đạo luật giảm lạm phát bỏ điều khoản “Mua hàng Mỹ”  - vốn chỉ trợ cấp cho các loại xe điện được sản xuất tại Mỹ. Nhưng các nhà sản xuất trong nhiều ngành nghề khác vẫn gặp bất lợi trong cạnh tranh vì các khoản trợ cấp của IRA.

Các sáng kiến được công bố trong báo cáo cập nhật kinh tế mùa Thu là một phần của nỗ lực nhằm nâng cao vai trò của chính phủ trong nền kinh tế.  Bộ trưởng Tài chính Canada Chrystia Freeland cho rằng nước này cần hướng tới cách tiếp cận “dựa vào bạn bè” đối với thương mại. Điều này phù hợp với chính quyền của Tổng thống Biden.

Chính phủ Mỹ ngày càng chú trọng đưa các chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng và hoạt động sản xuất tiên tiến trở lại Bắc Mỹ. Chính phủ Canada đang cố gắng tận dụng điều này. Ottawa đã đưa ra một chiến lược khoáng sản quan trọng trị giá 3,8 tỷ CAD với mục tiêu thúc đẩy thăm dò khai thác và xây dựng chuỗi cung ứng để sản xuất kim loại dùng cho pin.

Tiềm năng của Canada với tư cách là nhà sản xuất và cung cấp hydro sạch cho thị trường toàn cầu đã được chú trọng trong những năm gần đây. Chiến lược hydro của Ottawa, được công bố vào cuối năm 2020, nhắm đến một thị trường hydro nội địa mạnh mẽ trị giá lên tới 50 tỷ CAD, với 350.000 việc làm được tạo ra vào năm 2050./.