Ottawa cảnh báo rằng nỗ lực của chính quyền bang Michigan (Mỹ) đơn phương đóng cửa Line 5 không chỉ phá vỡ an ninh năng lượng của Canada mà còn làm tổn hại mối quan hệ giữa hai đồng minh thân cận này.

Theo phóng viên TTXVN tại Ottawa, Chính phủ Canada ngày 11/5 đã đệ đơn lên một tòa án liên bang Mỹ nhằm yêu cầu chặn quyết định của chính quyền bang Michigan liên quan đến hoạt động của đường ống dẫn dầu Line 5, cho rằng công ty Enbridge và chính quyền bang này cần có thêm thời gian để tìm được giải pháp chung.

Đội ngũ luật sư bảo vệ Canada lập luận rằng hành động đơn phương của một bang riêng lẻ của Mỹ sẽ làm suy yếu các lợi ích trong chính sách đối ngoại quan trọng của Mỹ và Canada, gây hoài nghi về năng lực của Chính phủ Mỹ trong việc thực hiện và duy trì các cam kết.

Trước đó, Thống đốc bang Michigan, bà Gretchen Whitmer đã yêu cầu Enbridge ngừng hoạt động Line 5 vĩnh viễn từ ngày 12/5, với lý do nguy cơ tràn dầu và gọi đường ống dẫn này là “quả bom hẹn giờ”.

Công ty Enbridge đã kiện quyết định của Thống đốc Michigan ra tòa và khẳng định sẽ không đóng cửa đường ống vận chuyển 540.000 thùng dầu mỗi ngày này. Hai bên đã tiến hành hòa giải từ tháng 4 vừa qua.

Trong đơn trình lên tòa án, Chính phủ Canada nhấn mạnh việc cho phép Thống đốc Whitmer đóng Line 5 sẽ gây tổn hại nghiêm trọng đến nền kinh tế của Canada và vi phạm hiệp ước năm 1977 nhằm đảm bảo hoạt động liên tục của các đường ống xuyên biên giới.

Theo đó, văn bản nêu rõ Canada đang tìm kiếm một giải pháp được cả hai bên đồng ý, đồng thời tôn trọng các mối quan tâm về môi trường và an toàn.

Nếu Line 5 ngừng hoạt động, 30.000 việc làm tại Ontario và Quebec - hai tỉnh đông dân nhất Canada - sẽ gặp rủi ro.

Việc đóng cửa Line 5 là một cam kết của bà Whitmer trong chiến dịch chạy đua vào ghế Thống đốc bang Michigan hồi năm 2018.

Line 5 chưa bao giờ bị rò rỉ dầu kể từ khi bắt đầu hoạt động vào năm 1953, song vào năm 2010, một đường ống khác do Enbridge vận hành, Line 6B, bị vỡ và xả dầu vào một nhánh của sông Kalamazoo, trở thành một trong những vụ tràn dầu trong nội địa lớn nhất lịch sử Mỹ. 

Do vậy, bà Whitmer đang thu hút sự ủng hộ từ các đồng minh hàng đầu của đảng Dân chủ tại nhiều bang ở Mỹ, dấu hiệu cho thấy những thách thức mà Tổng thống Joe Biden có thể phải đối mặt nếu can thiệp vào vấn đề này.

Line 5 đáp ứng gần một nửa nhu cầu dầu thô của Ontario và cũng là nguồn cung dầu mỏ quan trọng cho đường ống Line 9 chạy đến Quebec và cung cấp 40-50% lượng dầu thô được các nhà máy lọc dầu ở Quebec sử dụng để sản xuất xăng và các nhiên liệu khác.

Người đứng đầu cơ quan năng lượng của tỉnh Alberta, Sonya Savage đã hoan nghênh việc Chính phủ Canada quyết định tham gia vào vụ việc này và cho rằng chính quyền các địa phương trên khắp Canada phải tiếp tục vận động cho sự tồn tại của đường ống.

Tuy nhiên, lãnh đạo đảng Xanh của Canada, Annamie Paul, cho biết bà ủng hộ việc đóng cửa Line 5 vì lý do môi trường và cho biết Canada nên chuẩn bị các kế hoạch dự phòng để giảm thiểu hậu quả.

Bà cho rằng đây không phải là dự án đường ống đầu tiên giữa Mỹ và Canada bị ngừng hoạt động và cũng không phải là dự án cuối cùng.

Liên minh Năng lượng Tiêu dùng (CEA, có trụ sở tại Mỹ) ước tính rằng việc đóng cửa Line 5 sẽ khiến các kinh tế của các bang của Mỹ gồm Michigan, Ohio, Indiana và Pennsylvania thiệt hại tổng cộng 20,8 tỷ USD và gây rủi ro cho khoảng 33.000 việc làm./.