Cần thu hẹp khoảng cách trong tiếp cận dịch vụ xã hội của người di cư. Ảnh minh họa: TTXVN

Theo báo cáo mới đây của Ngân hàng Thế giới và Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam được xây dựng trên cơ sở dữ liệu thu thập từ cuộc Khảo sát định lượng Đăng ký Hộ gia đình năm 2015 và một nghiên cứu định tính.

Theo đó, ít nhất 5,6 triệu người tại địa bàn khảo sát hiện không có hộ khẩu thường trú ở nơi cư trú (và chỉ đăng ký tạm trú). Trong số đó, 36% dân cư ở Tp. Hồ Chí Minh và 18% ở Hà Nội.

Đa số dân cư làm việc ở khu vực tư nhân với phần lớn thuộc lĩnh vực chế tạo, chiếm tới ba phần tư tổng số lao động trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư ở nước ngoài ở các tỉnh thành khảo sát (Tp. Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đà Nẵng, Bình Dương và Đắk Nông).

Bên cạnh đó, khả năng tiếp cận của họ tới các dịch vụ như trường học công, mua bảo hiểm y tế và thậm chí cả việc đăng ký xe máy đều bị hạn chế.

“Nghiên cứu này chỉ ra rằng hệ thống hộ khẩu tạo ra bất bình đẳng cơ hội cho người dân Việt Nam, ” ông Achim Fock, Quyền Giám đốc Quốc gia Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam cho biết.

Theo đó, cần có các cải cách hơn nữa để đảm bảo người nhập cư có khả năng tiếp cận trường học, chăm sóc y tế và việc làm ở khu vực công như những người khác. Điều này sẽ khuyến khích người dân di cư tới các thành phố và đóng góp cho tăng trưởng kinh tế cũng như chuyển đổi cơ cấu của Việt Nam.

Hệ thống hộ khẩu ra đời từ 50 năm trước như là một biện pháp nhằm đảm bảo an ninh trật tự xã hội, kế hoạch hóa kinh tế và quản lý di cư.

Ông Đặng Nguyên Anh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam cho biết, ngày nay, hệ thống đăng ký hộ khẩu không còn phù hợp trong điều hành và quản lý xã hội ở Việt Nam, vốn đang trải qua những thay đổi lớn theo định hướng đổi mới và hội nhập quốc tế.

Hệ thống này cần được thay thế bởi một công cụ hiện đại và khoa học hơn, thông qua đó tạo điều kiện cho người dân dễ hòa nhập hơn trong cuộc sống./.