Theo nhận định từ Đài Khí tượng Thủy văn thành phố Cần Thơ, mùa khô năm 2026, địa phương sẽ đối mặt với tình trạng xâm nhập mặn do ảnh hưởng của triều Biển Đông trên các tuyến sông chính như sông Hậu, sông Mỹ Thanh và kênh Quản Lộ Phụng Hiệp. Đáng chú ý, độ mặn xâm nhập được dự báo ở mức xấp xỉ và cao hơn trung bình nhiều năm, dự kiến xuất hiện cao điểm vào cuối tháng 3/2026.

Cụ thể, trên sông Hậu, độ mặn 4‰ có khả năng xâm nhập sâu vào nội đồng khoảng 45-55 km (qua khu vực An Lạc Tây); độ mặn 2‰ có thể xâm nhập sâu từ 62-65 km (đến Vàm Cái Côn). Tình trạng này đe dọa trực tiếp đến sản xuất lúa và cây ăn trái tại hàng loạt địa phương như: Trần Đề, Lịch Hội Thượng, Long Phú, Đại Ngãi, Kế Sách, Cù Lao Dung... Trong khi đó, tại kênh Quản Lộ Phụng Hiệp, độ mặn từ 1,5-2,5‰ dự báo sẽ lấn sâu tới kênh Mang Cá và trạm thủy văn Phụng Hiệp thuộc phường Ngã Bảy.

Để hạn chế thấp nhất ảnh hưởng hạn, xâm nhập mặn đến sản xuất, bà Nguyễn Thị Giang, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Cần Thơ cho biết, sở đã ban hành công văn gửi các xã, phường khẩn trương triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp phòng, chống hạn mặn mùa khô năm 2026 nhằm bảo vệ sản xuất và ổn định đời sống nhân dân trước những diễn biến phức tạp của thời tiết.

Nhằm bảo vệ diện tích sản xuất nông nghiệp, Sở Nông nghiệp và Môi trường đưa ra những hướng dẫn kỹ thuật chi tiết cho từng loại cây trồng. Đối với cây lúa và rau màu, vận động nông dân không xuống giống vụ Đông Xuân muộn tại các vùng sử dụng nước trời (Mỹ Xuyên, Long Phú, Trần Đề...). Chỉ xuống giống khi đảm bảo nguồn nước tưới nội đồng. Áp dụng tưới tiết kiệm, tưới ngập - khô xen kẽ. Khuyến khích sử dụng các giống lúa ngắn ngày, chịu mặn tốt hoặc chuyển đổi sang cây trồng cạn ít tốn nước. Kiểm tra độ mặn trước khi tưới; sử dụng màng phủ, rơm rạ để giữ ẩm và tăng cường phân bón hữu cơ, kali, silic để tăng sức đề kháng cho cây.

Đối với cây ăn trái, ngành chức năng lưu ý đây là đối tượng cây trồng rất mẫn cảm với mặn. Người dân cần củng cố hệ thống đê bao, đo độ mặn cẩn thận trước khi lấy nước (không tưới nước có độ mặn trên 1‰ cho cây nói chung và trên 0,5‰ cho các loại cây nhạy cảm như sầu riêng, chôm chôm, măng cụt).

“Trong thời gian nhiễm mặn, chỉ tưới nước tối thiểu để duy trì độ ẩm, tránh để đất nứt nẻ. Các biện pháp như cắt tỉa cành, giảm bớt nụ và hoa cũng cần được thực hiện để hạn chế thoát hơi nước. Đặc biệt, khuyến cáo không trồng mới hoặc xử lý ra hoa rải vụ nếu không chủ động được nguồn nước ngọt bền vững”, lãnh đạo ngành nông nghiệp Cần Thơ lưu ý.

Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các địa phương cần tăng cường quan trắc, dự báo và cập nhật kịp thời diễn biến nguồn nước, độ mặn cũng như lịch vận hành cống đập qua các phương tiện truyền thông và mạng xã hội. Việc tổ chức tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật phòng chống hạn mặn cho người dân cũng được đặt lên hàng đầu để đảm bảo tính chủ động trong ứng phó.

Về giải pháp công trình, ngành nông nghiệp yêu cầu các đơn vị liên quan vận hành hiệu quả hệ thống cống để tích trữ nước ngọt. Đồng thời, tiến hành khảo sát, duy tu các công trình thủy lợi xuống cấp và đẩy nhanh tiến độ các dự án phòng chống hạn mặn đang thi công để sớm đưa vào khai thác, phục vụ sản xuất và dân sinh.

Để công tác chỉ đạo đạt hiệu quả, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị cơ quan chuyên môn cấp xã duy trì chế độ báo cáo hàng tuần về tình hình hạn mặn về Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật thành phố Cần Thơ./.