Sáng 11/11, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Hội nghị sơ kết 6 năm thực hiện Nghị định số 98/2018/NĐ-CP của Chính phủ về chính sách khuyến khích phát triển hợp tác, liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp (Nghị định 98).

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng cho biết, sau 6 năm triển khai, Nghị định 98 đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Hàng loạt vùng nguyên liệu quy mô lớn được hình thành, gắn kết sản xuất – chế biến – thị trường; nhiều sản phẩm chủ lực quốc gia nâng tầm chất lượng và thương hiệu.

Mô hình hợp tác giữa Nhà nước – doanh nghiệp – hợp tác xã – nông dân đã góp phần chuyển đổi mạnh mẽ từ sản xuất nhỏ sang kinh tế chuỗi giá trị, tạo động lực tăng thu nhập và nâng cao giá trị nông sản.

Tuy nhiên, trong bối cảnh kinh tế số, yêu cầu phát thải thấp và thương mại xanh, chuỗi liên kết không chỉ dừng ở hợp đồng mua bán, mà trở thành công cụ quản trị trung tâm của nông nghiệp hiện đại.

Với cam kết Net Zero vào năm 2050, các chuỗi giá trị xanh, tín chỉ carbon và truy xuất nguồn gốc sẽ là động lực kinh tế mới, đòi hỏi Nghị định 98 phải được sửa đổi, nâng cấp theo hướng hiện đại – bền vững – số hóa, lấy doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân làm trung tâm, vùng nguyên liệu làm nền tảng.

Thực tế triển khai cũng cho thấy Nghị định 98 vẫn còn những hạn chế. Theo ông Lê Đức Thịnh, Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn, chính sách hiện hành mới nhấn mạnh vào việc hình thành “hợp đồng liên kết”, trong khi chưa tạo được khung pháp lý để hình thành các chuỗi giá trị có cam kết chia sẻ lợi ích, trách nhiệm và rủi ro giữa các bên.

Cơ chế, chính sách hỗ trợ liên kết mang tính dự án, kế hoạch, thiếu động lực lâu dài và chưa huy động sự tham gia của các tác nhân trong chuỗi; hay điều kiện thụ hưởng chính sách liên kết khó khăn.

Nghị định hiện hành đã bộc lộ nhiều hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu mới trong phát triển nông nghiệp. Nhiều quy định chưa bao quát các yêu cầu mới của nông nghiệp xanh như tín dụng xanh, bảo hiểm nông nghiệp, đo đếm phát thải hay tín chỉ carbon. Thủ tục xây dựng dự án vẫn phức tạp, gây khó khăn cho hợp tác xã và hộ sản xuất nhỏ lẻ.