Sáng 17/8, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) tổ chức hội thảo “Chuyển đổi số hướng tới nông nghiệp xanh và phát triển bền vững”.

Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hoàng Trung nhấn mạnh, chuyển đổi số nông nghiệp và phát triển nông thôn là yêu cầu tất yếu khách quan và là trách nhiệm, nghĩa vụ, quyền lợi của cả hệ thống, của ngành, doanh nghiệp, khoa học công nghệ và đặc biệt là người nông dân. Chuyển đổi số chính là phương thức quan trọng giúp người nông dân, doanh nghiệp sản xuất nông sản chất lượng với chi phí thấp nhất, nhưng đạt lợi nhuận cao nhất.

Theo Thứ trưởng Hoàng Trung, nâng cao nhận thức của các địa phương, doanh nghiệp và nhất là người nông dân về vai trò, tầm quan trọng của ứng dụng công nghệ số vào sản xuất, kinh doanh trong ngành nông nghiệp là yếu tố tiên quyết trong chuyển đổi số. Chỉ khi nhận thức được vai trò, tầm quan trọng của thực hiện công nghệ số trong ngành nông nghiệp thì các địa phương, doanh nghiệp và người nông dân mới tích cực học hỏi, ứng dụng công nghệ số vào sản xuất, kinh doanh nông nghiệp.

Cùng với xây dựng hạ tầng công nghệ số, Thứ trưởng cho rằng cần đẩy nhanh xây dựng hệ thống dữ liệu ngành nông nghiệp, nhất là dữ liệu đất đai, cây, con, vùng trồng, người trồng, số lượng sản phẩm; xây dựng bản đồ số nông nghiệp trên nền tảng dữ liệu lớn đồng bộ để kết nối, chia sẻ và cung cấp dữ liệu mở.

Tại hội thảo, lần đầu tiên mô hình về một hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử để theo dõi xuất xứ và dấu chân cacbon của từng trái thanh long được sản xuất tại Bình Thuận đã được giới thiệu. Theo ông Vũ Tấn Phương, chuyên gia UNDP cho biết, từ nghiên cứu các nguồn phát thải khí nhà kính qua các phương thức canh tác như: GlobalGAP, hữu cơ, VietGAP và truyền thống cho thấy sự phát thải cacbon trong sản xuất thanh long rất khác nhau.

Điển hình trong khâu sử dụng điện chiếu sáng, nếu chuyển từ bóng compact sang đèn led có thể giảm tới 68% lượng phát thải từ sử dụng điện năng. Hay việc trồng xen cây thân gỗ tại các bờ bao, đường ranh giới, các khoảng trống, nếu trồng từ 100-300 cây/ha, trung bình năm hấp thụ được từ 0,9 – 2,8 tấn CO2/ha/năm, tương đương giảm từ 20-45% lượng phát thải tại trang trại…

Qua phân tích, nghiên cứu, một ứng dụng công nghệ số trong theo dõi và thống kê dấu chân carbon theo thời gian thực trên thanh long đã ra đời. Ứng dụng quản lý sản xuất trên thiết bị di động dành cho giám đốc hợp tác xã, lãnh đạo cấp huyện, cấp tỉnh. Công cụ ghi nhật ký sản xuất điện tử cho nông dân. Đặc biệt sản phẩm áp dụng công cụ quản lý trên đã có bộ nhận diện thương hiệu bao gồm: nguồn gốc sản phẩm và sản phẩm thanh long xanh.

Theo ông Vũ Tấn Phương, với hệ thống này, người tiêu dùng trong nước và quốc tế khi mua hoặc nhập khẩu thanh long từ vùng sản xuất trọng điểm Bình Thuận có thể quét mã QR để truy xuất nguồn gốc trái cây và mức độ thực hành “xanh” hoặc thân thiện với môi trường được áp dụng để sản xuất ra trái cây này một cách minh bạch nhất.

Trong bối cảnh chuyển đổi xanh nông nghiệp, đây là một công cụ quan trọng để các nhà sản xuất và doanh nghiệp địa phương tại Việt Nam theo dõi và quản lý mức độ phát thải khí nhà kính của chuỗi cung ứng và tránh những rào cản không cần thiết khi xuất khẩu sang các thị trường giá trị cao, ông Vũ Tấn Phương chia sẻ.

Ông Patrick Haverman, Phó trưởng đại diện thường trú của UNDP tại Việt Nam đánh giá cao khi hệ thống truy xuất nguồn gốc cacbon được số hóa đã được thiết lập cho hai mặt hàng xuất khẩu chính của Việt Nam là thanh long và tôm.

Công cụ này rất cần thiết đối với chính quyền địa phương, doanh nghiệp, nhà sản xuất và người tiêu dùng để hoạt động trong một nền kinh tế xanh, nơi mà việc tuân thủ các chuẩn mực xanh và tiêu chuẩn xanh là điều được yêu cầu như một xu hướng mới.

Bằng việc sử dụng công nghệ để thúc đẩy các hoạt động kinh doanh thông minh phù hợp với khí hậu và tăng sinh kế bền vững của nông dân địa phương, ông Patrick Haverman hi vọng sẽ mở đường cho một tương lai xanh hơn, thịnh vượng hơn cho nền nông nghiệp Việt Nam./.