Gà là loài vật quen thuộc, gần gũi với đời sống người dân Việt Nam. Trong văn hóa dân gian, gà được xem là biểu tượng của sự may mắn, thịnh vượng, đoàn tụ, gắn kết và hạnh phúc gia đình. Mâm cúng có gà được xem là cách để gia chủ mời gọi vận may, tài lộc trong năm mới cũng như là cách để thể hiện lòng thành kính với tổ tiên, cầu mong sức khỏe, an khang cho các thành viên trong gia đình.

Trong năm 2025, lễ cúng gà vào đêm giao thừa vẫn được duy trì theo truyền thống. Tuy nhiên, việc cúng gà hay không tùy thuộc vào quan niệm và phong tục của mỗi gia đình, cũng như vùng miền.

Chủ Nhà hàng Gà tươi Nguyễn Văn Kiên (Kiên Gà) tại Hà Nội đã chia sẻ cách chọn gà, luộc gà đẹp bất bại và bày gà cúng giao thừa chuẩn nghi lễ. Để có gà lễ đẹp, các bà nội trợ cần tuân thủ đầy đủ các bước dưới đây:

*Cách chọn gà cúng

*Cách làm gà cúng đẹp

-Gà trống mổ moi, làm sạch sẽ bổ miệng, cứa khớp để hai chân quặp vào bụng phía sau. Lấy nước cốt chanh, và gừng giã vắt lấy nước, sát lên da gà để khử tanh và giúp gà khi luộc thơm hơn, sau đó rửa sạch, để ráo. Lấy sợi lạt để buộc gà kiểu cánh tiên.

-Lòng gà làm sạch sát muối để riêng

*Cách luộc gà cúng đẹp:

Nướng 1 củ gừng, 1 củ hành, đập giập bỏ vào nồi nước luộc gà. Đổ nước vào nồi ngập gà. Bắc nồi nước lên bếp đun đến khi nước nóng già 80 độ C thì thả gà vào nồi. Đun tiếp đến khi nước sôi, giảm nhỏ lửa, để sôi liu diu trong vòng 7’-10’. Sau đó tắt bếp, om gà trong 15-25’ tuỳ thuộc trọng lượng gà. Cuối cùng vớt gà ra để ráo nước. Muốn da gà giòn khi vớt ra thả ngay vào nước thật lạnh. 

-Để đảm bảo gà vàng đẹp, nên luộc lòng tiết riêng trong một nồi nhỏ khác, hoặc sau khi vớt gà ra mới nên cho lòng tiết vào nồi nước luộc gà.

-Gà nguội, lấy bông hồng đỏ cờ cài vào mỏ gà, lòng gà nhét bụng gà. Tuy nhiên, nên bỏ lòng riêng vì nhét vào bụng gà dễ bị thiu.

Bày gà trống lễ giao thừa. Ảnh: Kiên Gà/BNEWS

*Bày gà đúng cách:

-Bày gà cúng trên ban thờ trong nhà thường quay đầu gà vào trong bát hương với tư thế há miệng, chân quỳ, cánh duỗi tự nhiên. Tư thế này được coi là “con gà biết kêu, biết gáy, đang chầu”. 

-Với mâm cúng giao thừa ngoài trời, gà bày quay đầu hướng ra phía ngoài (kiểu nghinh đón).

Ngày nay, với những người phụ nữ bận bịu công việc hoặc không quá khéo tay để luộc gà giao thừa không bị nứt da, bị toác chân hay luộc gà bị thâm đen, các gia đình có thể đặt gà trống luộc sẵn tại các nhà hàng uy tín.

Tại Hà Nội, các gia đình có thể ra chợ hàng Bè, chợ Hôm hoặc một vài nhà hàng uy tín để đặt gà trống cúng giao thừa. Tuy nhiên, việc đặt gà trống cúng giao thừa vào ngày này thường phải chấp nhận giá cả đắt có thể gấp rưỡi, gấp đôi ngày thường.