Bốc dỡ hàng hóa xuất nhập khẩu từ tàu contenơ tại cảng ở Hamburg, miền Bắc Đức. Ảnh: AFP/TTXVN

Theo tờ La Tribune (Pháp) ngày 12/5, các tập đoàn quản lý tài sản lớn tại châu Âu đang đẩy mạnh phát triển những quỹ đầu tư xoay quanh mục tiêu “tự chủ chiến lược” của châu lục, trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng, quan hệ xuyên Đại Tây Dương xuất hiện nhiều rạn nứt và Liên minh châu Âu (EU) ngày càng lo ngại về sự phụ thuộc vào bên ngoài trong các lĩnh vực then chốt.

Giới tài chính châu Âu cho rằng EU buộc phải tăng tốc đầu tư để củng cố năng lực tự chủ về quốc phòng, công nghệ, năng lượng, y tế, lương thực và hạ tầng chiến lược.

Tổng giám đốc tập đoàn vận hành sàn giao dịch chứng khoán châu Âu Euronext, ông Stéphane Boujnah, nhận định châu Âu đang dần “từ bỏ ảo tưởng” về sự phụ thuộc lâu dài vào Mỹ trong các lĩnh vực chiến lược. Theo ông, nhu cầu tăng cường quốc phòng và tự chủ kinh tế hiện đang tạo ra một xu hướng đầu tư mới tại châu Âu. Lời kêu gọi “huy động toàn quốc” của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ngày 15/4 nhằm tài trợ cho chi tiêu quốc phòng cũng góp phần thúc đẩy mạnh hơn xu hướng này.

Theo ước tính của giới tài chính châu Âu, châu Âu hiện đang thiếu khoảng 1.800 tỷ euro (khoảng 2.034 tỷ USD) đầu tư cho quốc phòng. Để tăng cường năng lực quân sự và giảm phụ thuộc vào Mỹ, châu lục này có thể sẽ phải chi thêm khoảng 180 tỷ euro mỗi năm cho quốc phòng từ nay đến năm 2030.

Không chỉ quốc phòng, các cuộc khủng hoảng liên tiếp từ đại dịch COVID-19, xung đột tại Ukraine cho tới căng thẳng thương mại và năng lượng gần đây cũng khiến châu Âu nhận ra mức độ phụ thuộc lớn vào bên ngoài trong nhiều lĩnh vực thiết yếu.

Các lĩnh vực như năng lượng, công nghệ chiến lược, công nghiệp, y tế, lương thực và hạ tầng trọng yếu hiện được xem là ưu tiên đầu tư nhằm giảm thiểu rủi ro địa chính trị và củng cố năng lực tự chủ của EU. Trong bối cảnh đó, nhiều công ty quản lý quỹ đã tung ra các quỹ đầu tư chuyên biệt xoay quanh chủ đề “chủ quyền” và “tự chủ chiến lược” của châu Âu.

Công ty quản lý tài sản Vega Investments Solutions – công ty con của Natixis Investment Managers – cho biết quỹ Vega Europe Autonomie ra mắt từ mùa Hè năm ngoái hiện đã quản lý hơn 250 triệu euro (khoảng 282,5 triệu USD). Theo Tổng giám đốc Vega Investments Solutions, ông Marc Riez, các biến động địa chính trị những năm gần đây đã khiến châu Âu phải nhìn nhận lại những rủi ro từng bị xem nhẹ.

Quỹ Vega Europe Autonomie phân bổ tối thiểu 20% tài sản cho lĩnh vực quốc phòng, tối đa khoảng 30%, phần còn lại tập trung vào các lĩnh vực được xem là then chốt đối với năng lực tự chủ của châu Âu như công nghệ chiến lược, năng lượng, công nghiệp, y tế và tài chính.

Quỹ này được xây dựng dựa trên 7 lĩnh vực đầu tư lớn, trong đó có nhiều nội dung lấy cảm hứng từ báo cáo về năng lực cạnh tranh châu Âu do cựu Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu Mario Draghi thực hiện. Theo Giám đốc quản lý cổ phiếu của Vega Investments Solutions, ông Olivier David, các cuộc khủng hoảng từ năm 2008 tới nay đều cho thấy những điểm yếu lớn của châu Âu, từ năng lượng, công nghệ cho tới chuỗi cung ứng công nghiệp.

Ngoài Vega Investments Solutions, nhiều tập đoàn quản lý tài sản lớn khác tại châu Âu cũng đã tham gia xu hướng này. Công ty CPR Asset Management đã ra mắt quỹ European Strategic Autonomy từ 2 năm trước với số vốn quản lý hơn 230 triệu euro (khoảng 260 triệu USD). Trong khi đó, Lazard Frères Gestion cũng triển khai quỹ Lazard Sovereignty Europe tập trung vào 5 lĩnh vực gồm quốc phòng – hàng không, công nghiệp, công nghệ chiến lược, hạ tầng trọng yếu và năng lượng. 

Theo giới quản lý quỹ, ban đầu nhiều nhà đầu tư muốn tập trung hoàn toàn vào lĩnh vực quốc phòng. Tuy nhiên, số lượng doanh nghiệp quốc phòng niêm yết tại châu Âu hiện còn khá hạn chế, chỉ khoảng hơn 10 doanh nghiệp lớn, khiến các quỹ phải mở rộng sang những lĩnh vực khác liên quan đến năng lực tự chủ kinh tế và công nghệ. Một số quỹ hiện ưu tiên đầu tư vào mạng lưới truyền tải điện, tự động hóa công nghiệp, sản xuất nguyên liệu y tế hoặc công nghệ hỗ trợ năng lực sản xuất trong nước.

Giới tài chính châu Âu cho rằng xu hướng đầu tư mới này phản ánh sự thay đổi sâu sắc trong tư duy chiến lược của châu Âu, khi các vấn đề quốc phòng, công nghệ và chủ quyền kinh tế ngày càng được xem là gắn chặt với an ninh và sức cạnh tranh của EU trong một thế giới nhiều biến động.