Mặc dù Cuba đã trồng cà phê được gần 300 năm nhưng nước này chưa bao giờ sản xuất ra loại cà phê đặc sản được yêu thích trên toàn thế giới với hương vị độc đáo đến từ quá trình canh tác cẩn thận tại một vùng lãnh thổ cụ thể.

Năm 1960, Cuba sản xuất hơn 60.000 tấn cà phê. Năm ngoái, con số này chỉ ở mức 11.500 tấn, chưa bằng một nửa lượng tiêu thụ nội địa. Theo số liệu chính thức, chỉ có 1.365 tấn được xuất khẩu.

Các chuyên gia cho rằng biến đổi khí hậu đã làm giảm mạnh diện tích trồng cà phê trên toàn thế giới và là một phần nguyên nhân khiến sản lượng sụt giảm. Ở Cuba, việc di cư của công nhân đồn điền cũng đã tác động đến ngành công nghiệp này.

Trong hai thập kỷ qua, sức hấp dẫn của cà phê cao cấp đã tăng vọt và giá của sản phẩm này trên thị trường quốc tế cũng tăng theo.

Hiện nay đang là thời điểm thu hoạch trên đồn điền rộng 8 ha của ông Jesus Chaviano khi 42.000 cây cà phê đã ra quả chín đỏ dưới bóng của những cây bơ và chuối.

Ở độ cao 800m, đồn điền của ông Chanviano là nơi có điều kiện lý tưởng cho tám loại hạt cà phê arabica chất lượng cao do chính tay ông gieo trồng.

Ông Chaviano, 46 tuổi, cho biết cà phê đặc sản là con đường mà những người nông dân như ông đang theo đuổi với những lô nhỏ nhưng bán chạy.

Ramon Ramos, Giám đốc khoa học của Viện Nghiên cứu Nông lâm Quốc gia Cuba, cho biết: "Chúng tôi đang thực hiện những bước cụ thể đầu tiên để tăng thêm giá trị cho loại cà phê đặc sản". Ông nói thêm rằng với cùng một sản lượng, giá cà phê đặc sản sẽ được bán với giá cao hơn nhiều.

Theo ông Ramos, giá cho 1.000 kg cà phê thương mại dao động từ 4.000-5.000 USD. Trong khi đó, 1 kg cà phê đặc sản có thể bán với giá lên tới 10.000 USD.

Hiệp hội Cà phê Đặc sản (SCA) cho hay một loại cà phê phải đạt trên 80 trên thang điểm 100 để đạt tiêu chuẩn cà phê đặc sản. Điểm số cuối cùng sẽ ảnh hưởng đến giá bán.

Ông Chaviano nói: "Tôi đang tập trung vào việc chứng minh rằng mình có thể sản xuất cà phê chất lượng nhưng bạn phải đặt trái tim của mình vào đó". Năm 2021, năng suất tại đồn điền của ông là 1 tấn cà phê/ha, gấp 4 lần mức trung bình trên cả nước.

Cách đồn điền của ông Chanviano khoảng 25 km, các nhà nghiên cứu tại Trạm nghiên cứu nông lâm Jibacoa, đã được giao nhiệm vụ đào tạo và cung cấp công nghệ cho người sản xuất để cải thiện sản lượng cà phê.

Giám đốc Ciro Sanchez, cho biết mục tiêu là sản xuất 30.000 tấn cà phê vào năm 2030. Để đạt được điều này, mục tiêu là phục hồi một số đồn điền ở những khu vực bị ảnh hưởng bởi biến đổi khí hậu, bằng cách trồng nhiều giống cà phê kháng bệnh hơn.

Giám đốc Sanchez cũng muốn ưu tiên phát triển cà phê arabica chất lượng cao ở vùng núi.

Ông Chaviano lạc quan rằng một ngày nào đó cà phê của ông sẽ là một trong những thương hiệu đặc sản nổi tiếng được xuất khẩu từ Cuba./.