Theo thống kê của Bộ Xây dựng, trên địa bàn cả nước đã có 513 dự án nhà ở xã hội dành cho công nhân, với số lượng 16.160.000 m2 sàn; trong đó đã hoàn thành 249 dự án với quy mô xây dựng 5.210.000 m2 sàn, đạt tỷ lệ 41,7% so với kế hoạch; đang tiếp tục triển khai 264 dự án với quy mô xây dựng khoảng 10.950.000m2 sàn nhà ở. 

Trong số đó, có 202 dự án nhà ở xã hội dành cho công nhân với số lượng gần 7,4 triệu m2 sàn và đến nay đã hoàn thành 111 dự án với quy mô xây dựng 2,3 triệu m2 sàn, đạt tỷ 36% so với kế hoạch. Hiện toàn quốc vẫn đang tiếp tục triển khai 91 dự án nhà ở dành cho công nhân với quy mô xây dựng hơn 5 triệu m2 sàn.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết, Bộ Xây dựng nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung một số nội dung bất cập tại Nghị định số 100/2015/NĐ-CP để trình Chính phủ; tham gia phối hợp với Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam nghiên cứu, dự thảo trình Thủ tướng Chính phủ ký ban hành Quyết định số 1729/QĐ-TTg ngày 4/11/2020 về việc sửa đổi, bổ sung Quyết định số 655/QĐ-TTg về phê duyệt Đề án "Đầu tư xây dựng các thiết chế của công đoàn tại các khu công nghiệp, khu chế xuất. Cùng đó, Bộ Xây dựng đã ban Quyết định số 131/QĐ-BXD về thiết kế mẫu, thiết kế điển hình nhà công nhân khu công nghiệp…

Tuy nhiên, mục tiêu phát triển nhà ở công nhân chưa đạt mục tiêu theo Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia. Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh chỉ rõ một số tồn tại, vướng mắc; trong đó có việc thiếu nguồn vốn để phát triển nhà ở công nhân.

Hiện Ngân hàng Chính sách xã hội mới được phân bổ 2.163/9.000 tỷ đồng, chỉ mới đáp ứng 24% nhu cầu vốn thực hiện chính sách nhà ở xã hội đến năm 2020. Các tổ chức tín dụng được Nhà nước chỉ định gồm 4 ngân hàng thương mại cũng chưa được bố trí nguồn vốn để cấp bù lãi suất cho vay nhà ở xã hội.

Thêm một khó khăn nữa là chưa có quy chế sử dụng nguồn tiền thu được từ 20% quỹ đất trong các dự án khu đô thị, dự án nhà ở thương mại để phát triển nhà xã hội; chưa thực hiện nghiêm quy định dành 20% quỹ đất trong các dự án nhà ở thương mại để phát triển nhà ở xã hội.

Cùng đó, nhiều địa phương cũng chưa quan tâm đến phát triển nhà ở xã hội, chưa đưa chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 5 và hàng năm theo quy định – Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh dẫn chứng.

Ghi nhận từ phía doanh nghiệp cũng cho thấy, nhiều đơn vị chưa quan tâm việc đầu tư nhà ở xã hội do các chính sách ưu đãi cho phát triển nhà ở xã hội đã ban hành chưa đủ hấp dẫn.

Ngay như các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh trong khu công nghiệp cũng chưa quan tâm đến nhà ở cho công nhân, người lao động của mình thông qua việc mua, thuê nhà ở, xây dựng nhà ở xã hội để cho công nhân thuê.

Trên thực tế, người thu nhập thấp, công nhân lao động tại các khu công nghiệp, gia đình trẻ còn rất hạn chế, rất khó khăn về kinh tế. Tâm lý của đa số người nghèo, người thu nhập thấp vẫn muốn mua nhà ở xã hội chứ không muốn thuê.

Nhằm khắc phục tồn tại, khó khăn vướng mắc, đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội trong thời gian tới, Bộ Xây dựng cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành liên quan nghiên cứu, hoàn thiện thể chế, bổ sung cơ chế, chính sách thông thoáng hơn để phát triển quỹ nhà ở này.

Phát triển nhà ở xã hội đã giải quyết nhu cầu chỗ ở cho các đối tượng là công nhân tại các khu công nghiệp. Mặc dù còn vướng mắc nhưng chính sách về nhà ở xã hội đã hỗ trợ nhiều đối tượng chính sách xã hội cải thiện được nhà ở; trong đó có công nhân khu công nghiệp./.