Khi hạt cà phê Arabica - nguyên liệu chính cho cà phê cao cấp - bị đe dọa bởi biến đổi khí hậu, nông dân trồng cà phê Robusta ở Brazil đã cải tiến phương pháp thu hoạch và sấy nhằm cung cấp cà phê Robusta chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu của những khách hàng khó tính.

Brazil hiện là nước sản xuất cà phê Robusta lớn thứ hai thế giới sau Việt Nam, đồng thời cũng là quốc gia trồng cà phê Arabica lớn nhất. Tuy nhiên, một nghiên cứu năm 2022 chỉ ra rằng hơn 3/4 diện tích đất tốt nhất để trồng cà phê Arabica ở Brazil có thể trở nên không phù hợp vào năm 2050 do nhiệt độ tăng cao và tình trạng hạn hán.

Trong bối cảnh giá cà phê và mức tiêu thụ toàn cầu đạt kỷ lục trong năm nay vì căng thẳng thương mại và thời tiết cực đoan thì hạt cà phê Robusta cao cấp cũng giúp các nhà rang xay giảm chi phí khi pha trộn cà phê Espresso với hạt cà phê Arabica vốn đắt đỏ hơn.

Hiệp hội Cà phê Đặc sản (SCA) - một tổ chức phi lợi nhuận với hàng nghìn thành viên từ nhà sản xuất hạt đến nhân viên pha chế trên khắp thế giới - nhận thấy nhu cầu cà phê Robusta cao cấp đang ngày càng tăng, đặc biệt ở Đông Nam Á, và cho rằng loại hạt cà phê không nên là tiêu chí duy nhất để xác định cà phê đặc sản.

Cà phê Robusta chất lượng từ Việt Nam, do Nguyen Coffee Supply và nhiều thương hiệu khác cung cấp, đã chiếm lĩnh vị thế dẫn đầu tại Mỹ. Trong khi đó, các quán cà phê ở London và Berlin cũng đang giới thiệu những tinh hoa của cà phê Robusta. Cơ hội này đã thúc đẩy vùng Espirito Santo - nơi sản xuất cà phê Robusta lớn nhất Brazil - chú trọng hơn đến chất lượng đồng thời vẫn duy trì sản lượng.

Theo Cơ quan Nông nghiệp bang Espírito Santo (Brazil), bang này đang hướng tới sản xuất 1,5 triệu bao cà phê Robusta đặc sản (loại 60 kg/bao) mỗi năm vào năm 2032, tăng mạnh so với mức 10.000 bao hiện tại. Việc cà phê Robusta chất lượng cao ngày càng được công nhận ở Brazil, kết hợp với năng suất tốt hơn hạt cà phê Arabica đã khiến những người nông dân trồng cà phê Arabica chuyển sang thử nghiệm trồng cà phê Robusta mang theo kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm của mình.

Ông Michel Tesch, quan chức phụ trách Cơ quan Phát triển Nông thôn bang Espírito Santo, cho biết, xu hướng này chủ yếu đi một chiều: không thấy ai bỏ cà phê Robusta để quay lại trồng cà phê Arabica. Còn Chủ tịch Marcio Ferreira của Hiệp hội Xuất khẩu cà phê Brazil (Cecafe) cho rằng sự cải thiện chất lượng cà phê Robusta của Brazil đã thúc đẩy nhu cầu tăng mạnh và kéo giá lên cao hơn.

Theo dữ liệu từ Cecafe, tính đến tháng 10 năm nay, giá trung bình mỗi bao cà phê Robusta đặc sản Brazil (loại 60 kg/bao) đã vượt 295 USD, cao gấp đôi mức trung bình năm 2021. Giá cà phê Robusta giao kỳ hạn đã tăng hơn 80% kể từ năm 2021 lên khoảng 4.370 USD/tấn, trong khi giá cà phê Arabica giao kỳ hạn tăng hơn 60% lên 3,7254 USD/pound (1 pound = 0,4536 kg).