Tờ Financial Post ngày 28/2 đăng bài nhận định của chuyên gia kinh tế Benjamin Tal tại CIBC World Markets cho thấy có 4 yếu tố có thể hạn chế mức độ và tác động của các đe dọa áp thuế quan mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra, đặc biệt đối với Canada.

Tổng thống Trump gần đây tiếp tục đe dọa áp thuế 25% đối với hàng hóa từ Canada và Mexico, với thời hạn chót là ngày 4/3. Kịch bản này gây lo ngại cho Canada, vì các nhà kinh tế cảnh báo một cuộc chiến thương mại kéo dài có thể dẫn đến suy thoái.

Tuy nhiên, theo ông Tal, dù khó ngăn cản ông Trump hành động, nhưng Tổng thống Mỹ cũng có những "điểm yếu" có thể khiến ông phải cân nhắc. Ông Tal chỉ ra rằng thị trường chứng khoán, vốn được ông Trump coi là thước đo thành công, là một "điểm yếu" lớn. Phản ứng tiêu cực của thị trường có thể buộc Tổng thống Mỹ phải xem xét lại các quyết định của mình. Thực tế, việc hoãn áp thuế trước đó với Canada và Mexico được đưa ra ngay sau khi thị trường chứng khoán Mỹ sụt giảm mạnh. Chứng khoán Mỹ đã giảm mạnh vào ngày 3/2, thời hạn ban đầu để áp thuế quan, chỉ được phục hồi khi ông Trump tuyên bố hoãn áp thuế 1 tháng.

Giá xăng là một yếu tố khác. Với ưu tiên giảm chi phí nhiên liệu cho người dân Mỹ, việc áp thuế 10% lên dầu thô Canada, theo ông Tal, sẽ khiến giá xăng tăng ngay lập tức. Điều này tạo ra mâu thuẫn với chính sách "khoan, khoan, khoan" của ông Trump và việc ông ủng hộ dự án đường ống Keystone XL.

Lạm phát là một lý do khác mà ông Trump đã giành được sự ủng hộ trong cuộc bầu cử. Ông Tal nhấn mạnh rằng việc áp thuế lên hàng nhập khẩu sẽ đi ngược lại mục tiêu kiềm chế lạm phát mà ông Trump đã đặt ra. Chính Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cũng bày tỏ lo ngại chính sách của ông Trump có thể cản trở quá trình giảm lạm phát. Lạm phát tăng cao có thể buộc Fed phải tăng lãi suất, trái ngược với mong muốn của Tổng thống.

Thời gian cũng không đứng về phía ông Trump. Chi phí của thuế quan sẽ được cảm nhận trước tiên, và đến thời điểm bầu cử giữa kỳ, người dân Mỹ có thể sẽ chỉ thấy những tác động tiêu cực đến lạm phát, việc làm và sản lượng.

Ông Tal kết luận rằng, mặc dù một số biện pháp trừng phạt thương mại có thể khó tránh khỏi, nhưng những "điểm yếu" này có thể khiến các mức thuế quan sắp tới bị hạn chế hơn về phạm vi, thời gian hoặc quy mô so với lo ngại ban đầu.