Báo cáo của Tổ công tác số 5 cho thấy, tính đến hết tháng 9/2023, tỷ lệ giải ngân của cả 3 địa phương Gia Lai, Kon Tum, Đồng Nai đều đạt thấp hơn mức trung bình của cả nước (hết tháng 9/2023, cả nước giải ngân được 51,38% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao).

Cụ thể, đến hết tháng 9/2023, tỉnh Gia Lai vẫn là địa phương có tỷ lệ giải ngân từ đầu năm tới nay luôn thấp dưới bình quân chung của nước, mới chỉ giải ngân đạt trên 29%, tỉnh Kon Tum đạt 32,155%, tỉnh Đồng Nai được 35,2%.

Báo cáo chỉ ra, nguyên nhân của việc giải ngân chậm của cả 3 địa phương đều là do việc đền bù, giải phóng mặt bằng còn nhiều khó khăn. Các hộ gia đình, cá nhân chưa đồng ý, chấp thuận phương án bồi thường hoặc do phương án bồi thường chưa được phê duyệt.

Bên cạnh đó là việc thiếu nguyên vật liệu (cát đắp nền đường, đất đắp) làm ảnh hưởng đến tiến độ thi công các dự án, công trình, đặc biệt là các dự án có kế hoạch vốn lớn.

Ngoài ra, tại tỉnh Kon Tum hiện đang có một số dự án vướng mắc trong quá trình chuyển đổi mục đích sử dụng đất rừng sang mục đích khác, theo quy định của Luật Lâm nghiệp, do quy trình, thủ tục chuyển đổi còn phức tạp, mất nhiều thời gian gây ảnh hưởng tới tiến độ dự án. Báo cáo của Tổ công tác số 5 cho biết, thực tế tỷ lệ giải ngân của 3 địa phương còn rất thấp. Ước kết quả 9 tháng cùng với những khó khăn, tồn tại chưa được giải quyết thì mục tiêu đảm bảo kết quả giải ngân kế hoạch năm 2023 đạt tối thiểu 95% là không khả thi đối với cả 3 địa phương này.

Do đó, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã đề nghị các địa phương đánh giá, cân nhắc khả năng giải ngân trong quý IV năm 2023 để có các phương án tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ giải ngân, đảm bảo hoàn thành kế hoạch giải ngân vốn đã đề ra.

Bên cạnh đó, 3 địa phương khẩn trương rà soát các dự án không còn khả năng hấp thụ vốn, kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền điều chuyển vốn sang các dự án có khả năng giải ngân hết ngay khi được bổ sung. Việc điều chuyển phải đảm bảo theo đúng quy định. Đồng thời, các địa phương phải quyết liệt hơn nữa trong chỉ đạo, sát sao, tổ chức thực hiện, bám sát tiến độ từng dự án cụ thể, phấn đấu đạt được mục tiêu Chính phủ giao.

Bộ trưởng Bộ Tài chính đã lưu ý 3 địa phương cần tiếp tục tăng cường kiểm tra, giám sát hiện trường, kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc của từng dự án để hỗ trợ, đôn đốc nhà thầu, đơn vị tư vấn đẩy nhanh tiến độ thi công; thực hiện kiểm điểm tiến độ hàng tuần, hàng tháng.

Các địa phương cần thực hiện phân cấp cho đơn vị cấp dưới thực hiện định giá đất đảm bảo theo quy định để đẩy nhanh tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng.

Bộ trưởng cũng đề nghị các địa phương khẩn trương nghiên cứu, có phương án đẩy nhanh đền bù, giải phóng mặt bằng; yêu cầu các cấp, các ngành phối hợp chặt chẽ và tập trung hơn trong việc tuyên truyền, phổ biến và vận động người dân trong công tác giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ tái định cư... để sớm giao mặt bằng "sạch" cho nhà thầu thi công, thúc đẩy tiến độ giải ngân vốn đầu tư công năm 2023 của các địa phương./.