Trụ sở Bộ Công Thương. Ảnh: Đức Hạnh/BNEWS/TTXVN

Theo Bộ Công Thương, thời gian qua, việc quản lý, phát triển cụm công nghiệp trên phạm vi cả nước được thực hiện theo quy định tại Nghị định số 68/2017/NĐ-CP ngày 25 tháng 5 năm 2017 của Chính phủ về phát triển cụm công nghiệp và Nghị định số 66/2020/NĐ-CP ngày 11/6/2020 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 68/2017/NĐ-CP và quy định pháp luật có liên quan.

Nhìn chung các địa phương thực hiện nghiêm túc, theo trình tự, quy định của pháp luật. Việc phát triển cụm công nghiệp đã khẳng định vai trò quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội ở các địa phương, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp, nhất là tại khu vực nông thôn. Qua đó, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho một bộ phận lao động trên địa bàn, góp phần thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước “ly nông bất ly hương” và xây dựng nông thôn mới.

Tuy nhiên, qua theo dõi, tại một số địa phương vẫn còn có bất cập, hạn chế như: Chưa tổ chức thực hiện đầy đủ các quy định về quản lý cụm công nghiệp tiến độ xây dựng và thực hiện quy hoạch chậm, thiếu những giải pháp mạnh, khả thi trong đầu tư phát triển các cụm công nghiệp trên địa bàn...

Để tiếp tục hoàn thiện chính sách, pháp luật về quản lý, phát triển cụm công nghiệp; đảm bảo quy hoạch, phát triển cụm công nghiệp bền vững, trật tự, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương, kịp thời tháo gỡ những bất cập phát sinh trong thực tiễn, vừa qua, Chính phủ ban hành Nghị định số 32/2024/NĐ-CP về quản lý, phát triển cụm công nghiệp (thay thế Nghị định số 68/2017/NĐ-CP và Nghị định số 66/2020/NĐ-CP). Nghị định số 32/2024/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 1/5/2024.

Để triển khai, chấp hành đầy đủ, nghiêm túc quy định của pháp luật, nâng cao hiệu quả đầu tư phát triển cụm công nghiệp, Bộ Công Thương đề nghị UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trong thời gian Nghị định số 32/2024/NĐ-CP chưa có hiệu lực thi hành, đề nghị tiếp tục thực hiện nghiêm việc quản lý, phát triển cụm công nghiệp theo quy định tại Nghị định số 68/2017/NĐ-CP và Nghị định số 66/2020/NĐ-CP và pháp luật liên quan.

Căn cứ quyền hạn, trách nhiệm tại Nghị định số 32/2024/NĐ-CP, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chủ động tổ chức thực hiện các nội dung quy định của Nghị định.

Về phương án phát triển cụm công nghiệp thuộc Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 trên địa bàn với địa phương có Quy hoạch tỉnh chưa được phê duyệt, Bộ đề nghị phối hợp với cơ quan liên quan khẩn trương hoàn thiện, trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Ngoài ra, với địa phương có quy hoạch tỉnh đã được phê duyệt, trong quá trình xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện Phương án phát triển cụm công nghiệp trên địa bàn, Bộ Công Thương yêu cầu rà soát lại Phương án phát triển cụm công nghiệp trong kỳ quy hoạch đảm bảo đầy đủ thông tin đối với từng cụm công nghiệp theo quy định tại Nghị định số 66/2020/NĐ-CP.

Bên cạnh đó, đảm bảo tính khả thi, đồng bộ, thống nhất và không chồng lấn với các quy hoạch khác trên địa bàn. Trường hợp Phương án phát triển cụm công nghiệp thuộc Quy hoạch tỉnh đã được phê duyệt không đủ thông tin theo quy định hoặc chồng lấn với các quy hoạch khác trên địa bàn, UBND cấp tỉnh chỉ đạo xử lý hoặc báo cáo cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định. Mặt khác, xây dựng kế hoạch cụ thể thực hiện Phương án phát triển cụm công nghiệp giai đoạn 2021-2030 đảm bảo khả thi; đủ quỹ đất để thành lập, đầu tư phát triển cụm công nghiệp có trong danh mục theo tiến độ quy hoạch đã được phê duyệt.

Đối với các cụm công nghiệp rút khỏi quy hoạch, Bộ Công Thương đề nghị cần có giải pháp quản lý, kế hoạch chuyển đổi khả thi, phù hợp quy định của pháp luật liên quan; trong đó, lưu ý quản lý chặt chẽ về môi trường, an ninh trật tự, phòng chống cháy nổ, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Ngoài ra, UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo xúc tiến đầu tư, thu hút, lựa chọn các doanh nghiệp có đủ năng lực, kinh nghiệm làm chủ đầu tư hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp. Định hướng, ưu tiên xúc tiến các doanh nghiệp/dự án đầu tư thứ cấp có cùng ngành nghề, có khả năng liên kết hỗ trợ nhau vào cùng một cụm công nghiệp. Hơn nữa, các ngành công nghiệp theo định hướng Quy hoạch tỉnh có công nghệ cao, sạch, tiêu tốn ít năng lượng, mang lại giá trị gia tăng cao, phát triển bền vững vào cụm công nghiệp.

Bộ Công Thương cũng lưu ý việc thường xuyên rà soát tiến độ đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật; trong đó, lưu ý cụm công nghiệp phải có hạ tầng bảo vệ môi trường theo quy định), thu hút đầu tư vào các cụm công nghiệp trên địa bàn để có giải pháp tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ đầu tư, phát huy hiệu quả. Cùng đó, xử lý dứt điểm các cụm công nghiệp, dự án trong cụm công nghiệp gây ô nhiễm môi trường, sử dụng đất không hiệu quả, không đúng mục đích, chậm tiến độ.

Đặc biệt, tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm pháp luật tại các cụm công nghiệp trên địa bàn như pháp luật về đất đai, đầu tư, xây dựng, bảo vệ môi trường, phòng cháy, chữa cháy và pháp luật khác có liên quan để chấn chỉnh việc quản lý, đầu tư phát triển các cụm công nghiệp trên địa bàn theo đúng quy định của pháp luật.