Cảnh ngập lụt do mưa lớn ở Durban, Nam Phi ngày 12/4/2022. Ảnh: AFP/TTXVN

Trong một báo cáo công bố ngày 13/5, các nhà khoa học quốc tế tuyên bố hiện tượng ấm lên toàn cầu có khả năng là nguyên nhân khiến thời gian lặp lại giữa các trận thiên tai có lượng mưa lớn dẫn đến lũ lụt thảm khốc và sạt lở kinh hoàng tại một số địa phương của Nam Phi như tháng trước rút ngắn lại còn một nửa.

Phóng viên TTXVN tại Nam Phi dẫn công bố của World Weather Attribution (WWA) - mạng lưới các nhà khoa học toàn cầu có nhiệm vụ định lượng tác động của hiện tượng ấm lên toàn cầu đối với từng sự kiện thời tiết khắc nghiệt, cho biết các nhà khoa học phân tích dữ liệu thời tiết và mô phỏng kỹ thuật số để so sánh khí hậu ngày nay với khí hậu của trước cuộc Cách mạng công nghiệp vào cuối những năm 1800, khi nhiệt độ thế giới lúc đó mát hơn khoảng 1,2 độ C.

Nghiên cứu chỉ ra rằng nếu không có biến đổi khí hậu, các trận mưa với cường độ lớn sẽ xảy ra khoảng 40 năm một lần. Tuy nhiên, sự gia tăng nhiệt độ bề mặt trung bình của Trái Đất gần 1,2 độ C kể từ cuối thế kỷ 19 đã rút ngắn khoảng đó xuống còn khoảng 20 năm.

Nghiên cứu cho thấy "xác suất của thiên tai đã tăng gần gấp đôi vì sự thay đổi khí hậu do con người gây ra", đồng thời cảnh báo khi hành tinh tiếp tục nóng lên trong những thập kỷ tới, tần suất và cường độ của những trận lũ kinh hoàng do những trận mưa như trút nước này gây ra cũng tăng lên.

Mối liên quan này cũng diễn ra tương tự đối với các hiện tượng như đợt không khí nóng, hạn hán, bão biển nhiệt đới và cháy rừng. Ngoài ra, nghiên cứu còn cho thấy những trận mưa như trút nước có cường độ lớn hơn 4-8%.

Tháng trước, một trận mưa lớn với lượng mưa lên tới hơn 350 mm trong hai ngày 11-12/4 đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người và gây ra thiệt hại 1,5 tỷ USD trên khắp các tỉnh KwaZulu-Natal và Eastern Cape của Nam Phi.

Riêng khu vực xung quanh thành phố bờ biển phía Đông Durban thuộc tỉnh KwaZulu-Natal, lũ quét đã cướp đi sinh mạng 435 người người dân, hàng chục nghìn người mất nhà cửa và gây thiệt hại cho đường sá, đường dây điện, đường ống dẫn nước và một trong những hải cảng sầm uất nhất châu Phi.

Theo các nhà khoa học, bờ biển Đông Nam của châu Phi nằm trên tuyến đầu của hệ thống thời tiết trên biển, trong đó các tác động của biến đổi khí hậu ngày càng trở nên tồi tệ hơn. Một nước láng giềng nhiệt đới nằm ở phía Bắc của Nam Phi là Mozambique đã phải hứng chịu nhiều trận lốc xoáy và lũ lụt trong 10 năm qua, trong đó có một vụ xảy ra vào tháng 4 năm nay, khiến hơn 50 người thiệt mạng.

Hiện tại, WWA cũng đang nghiên cứu các đợt nắng nóng chưa từng có thiêu đốt những vùng đất lớn ở Ấn Độ và Pakistan trong hai tháng vừa qua./.