Theo tờ trình của Chính phủ, dự án đi qua TP. Hồ Chí Minh và các tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu, Bình Dương (nay là TP. Hồ Chí Minh mới); Đồng Nai, Long An. Sơ bộ tổng mức đầu tư giai đoạn 1 (giai đoạn phân kỳ) của dự án khoảng 120.412,55 tỷ đồng. Dự án này có vai trò liên kết vùng, thúc đẩy phát triển đô thị hóa, có ý nghĩa rất lớn đối với việc phát triển kinh tế - xã hội. Đây sẽ là trục xuyên tâm đi qua địa phận các địa phương và là tuyến vành đai cao tốc đô thị của TP. Hồ Chí Minh.

Bên lề Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV, các đại biểu đã có nhiều ý kiến trao đổi xung quanh về dự án này.

*Đại biểu Tô Thị Bích Châu (Đoàn TP. Hồ Chí Minh): Vành đai 4 là khởi sự quan trọng

Tình trạng tắc đường, ngập nước ở TP. Hồ Chí Minh đã gần như trở thành thường xuyên. Nếu cứ tiếp diễn, lâu dài sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sống và phát triển kinh tế – xã hội của thành phố.

Vì vậy, vấn đề hạ tầng giao thông và hạ tầng xã hội cần được triển khai song hành. Chúng tôi đã mong mỏi rất lâu về tuyến đường Vành đai 4. Thực tế, ngay cả Vành đai 2 hiện nay cũng chưa vận hành thông suốt, chưa thật sự phát huy hiệu quả. Vành đai 3 mới đang bắt đầu được xây dựng, cũng chưa hoàn thiện.

Do đó, Vành đai 4 sẽ là một khởi sự rất quan trọng không chỉ có ý nghĩa với TP. Hồ Chí Minh mà còn kết nối các tỉnh, thành trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Tuyến đường này phải thực sự thông suốt, liên hoàn. Bởi, giao thông chính là yếu tố quyết định để thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội của TP. Hồ Chí Minh và vùng lân cận.

TP. Hồ Chí Minh được xác định là đầu tàu kinh tế của cả nước. Nếu hợp nhất với một số tỉnh để tạo không gian phát triển lớn hơn, tăng nguồn thu cho quốc gia thì điều kiện đầu tiên là giao thông phải thuận lợi. Hàng hóa đổ về TP. Hồ Chí Minh phải nhanh, cập nhật kịp thời; khi thành phố đưa hàng ra các địa phương hoặc xuất khẩu ra thế giới thì cũng phải thông suốt, hiệu quả.

Tôi cũng kỳ vọng rằng tuyến Vành đai 4 sẽ được tiếp tục đầu tư, kết nối liên tục  trở thành “con đường tơ lụa” hiện đại, nối từ cửa khẩu biên giới phía Bắc đến mũi Cà Mau. Từ đó, hàng hóa của người dân, nhất là bà con nông dân, có thể tập kết nhanh chóng, thuận tiện, đưa tới người tiêu dùng, các cảng xuất khẩu – đảm bảo chất lượng và giá trị hàng hóa.

Tôi cũng mong các vị đại biểu bấm nút thông qua, không chỉ vì tuyến Vành đai 4, mà còn vì sứ mệnh chung là trao cho TP. Hồ Chí Minh vai trò và trách nhiệm xứng đáng với vị thế đầu tàu kinh tế của đất nước. Kèm theo đó là có những thể chế, quy định cụ thể, kịp thời để hỗ trợ cho quá trình triển khai, tổ chức bộ máy, đặc biệt trong bối cảnh sắp xếp địa giới hành chính.

Tuyến đường này còn có ý nghĩa trong việc tạo thuận lợi cho cán bộ, công chức các địa phương hợp nhất. Bởi nếu đi lại, làm việc mà thuận tiện, thông suốt thì sẽ tiết kiệm thời gian, công sức và nguồn lực rất lớn. Chúng ta thường nói đến lãng phí vật chất, nhưng lãng phí thời gian nếu không khắc phục cũng gây ra hậu quả không kém phần nghiêm trọng.

*Đại biểu Trần Hoàng Ngân (Đoàn TP. Hồ Chí Minh): Có thể chế mạnh để đẩy nhanh tiến độ các tuyến vành đai

Việc đầu tư vào kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, đặc biệt là hạ tầng giao thông kết nối vùng, kết nối liên tỉnh giữa các địa phương là nhu cầu hết sức thiết thực và cần được triển khai thật nhanh. Đây là một chủ trương lớn nhận được sự đồng tình của hầu hết các đại biểu Quốc hội. Vấn đề hiện nay là ở thể chế, làm sao để triển khai nhanh.

Tôi đề xuất nên áp dụng những kinh nghiệp đang làm hiệu quả ở các tuyến đường cao tốc quốc gia vào dự án Vành đai 4. Thêm vào đó, nên có một nghị quyết chung cho việc thực hiện các tuyến đường cao tốc và đường vành đai bao gồm cả ở Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh theo một khung thể chế thống nhất. Khi đó, các địa phương chỉ cần căn cứ theo khung này để thực hiện, không cần phải trình, phê duyệt từng bước, từng khâu riêng lẻ. Điều này sẽ khiến tiến độ bị kéo dài và gây lãng phí thời gian.

Tuyến Vành đai 4 có chiều dài khoảng 200 km, đi qua 5 tỉnh, thành phố và sẽ trở thành động lực phát triển rất lớn cho TP. Hồ Chí Minh. Khu vực Đông Nam Bộ hiện nay chiếm tới gần 40% GDP cả nước và đóng góp khoảng 40% thu ngân sách quốc gia do đó, việc kết nối vùng không chỉ là nhu cầu giao thông mà còn là yếu tố then chốt tạo ra động lực phát triển, giúp khai thác hiệu quả tiềm năng kinh tế của các địa phương.

Quan trọng hơn, việc đầu tư vào các tuyến vành đai còn giúp giảm mạnh chi phí logistics, một trong những mục tiêu mà Việt Nam đang hướng tới khi phát triển mạng lưới giao thông đường bộ. Điều này không chỉ cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh mà còn giúp doanh nghiệp giảm chi phí, giảm giá thành, từ đó kích thích tiêu dùng và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.