Bộ trưởng Công an Việt Nam Lương Tam Quang ký Công ước của Liên hợp quốc về Chống tội phạm mạng. Ảnh: Phạm Kiên - TTXVN

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, với tiêu đề “Chiến dịch truy quét tội phạm mạng lan rộng toàn cầu”, tờ Politico ngày 27/10 cho biết hơn 60 quốc gia thành viên Liên hợp quốc (LHQ) đã ký Công ước LHQ về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội) tại Việt Nam vào cuối tuần qua, gọi đó là một hiệp ước mang tính bước ngoặt nhằm đối phó với các hoạt động tội phạm mạng toàn cầu.

Theo tờ báo, việc triệt phá các trung tâm tội phạm mạng là một nhiệm vụ không hề đơn giản. Động thái nói trên đánh dấu nỗ lực mới nhất, và cũng là một trong những nỗ lực quy mô nhất, của các chính phủ trên toàn cầu nhằm xử lý tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia, đặc biệt là thông qua các trung tâm lừa đảo trực tuyến cùng nhiều hình thức tội phạm mạng khác đang gia tăng.

Tờ báo dẫn lời Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres phát biểu tại lễ mở ký Công ước ngày 25/10 rằng “không gian mạng đã trở thành mảnh đất màu mỡ cho tội phạm”. Mỗi ngày, những vụ lừa đảo tinh vi đang lừa gạt các gia đình, cướp đi kế sinh nhai và rút hàng tỷ USD khỏi các nền kinh tế.

Nạn lừa đảo trực tuyến bắt đầu bùng nổ trong đại dịch COVID-19 và kể từ đó đã phát triển thành một mạng lưới khổng lồ, nhắm vào các nạn nhân trên toàn thế giới. Bộ Tài chính Mỹ mới đây tiết lộ rằng người dân Mỹ đã mất hơn 10 tỷ USD chỉ riêng trong năm ngoái do những hoạt động tội phạm này.

Các chiêu thức phổ biến gồm lừa đảo tiền kỹ thuật số và “bắt giữ kỹ thuật số” (digital arrest scam), trong đó các nạn nhân bị cáo buộc có hoạt động phạm pháp và bị đe dọa phải chuyển tiền để được “xóa tội”. Một hình thức lừa đảo khác là “mổ heo” (pig butchering scam), trong đó kẻ lừa đảo xây dựng lòng tin với nạn nhân qua thời gian, rồi thuyết phục họ đầu tư vào dự án giả mạo, thường là liên quan đến tiền kỹ thuật số. Các hoạt động này phụ thuộc nặng nề vào nạn buôn người và lao động cưỡng bức để vận hành quy mô lớn.

Là một trong những nỗ lực quy mô lớn nhất nhằm đối phó các trung tâm lừa đảo đến nay, Công ước Hà Nội thiết lập một khuôn khổ cho các cơ quan thực thi pháp luật trên toàn cầu phối hợp điều tra tội phạm mạng. Điều này bao gồm trao đổi bằng chứng điện tử và thiết lập mạng lưới yêu cầu hợp tác, bao gồm dẫn độ hoặc hỗ trợ pháp lý, giữa các quốc gia trong quá trình điều tra.

LHQ ca ngợi hiệp ước này như một bước tiến quan trọng trong việc giảm số khu vực trên thế giới mà tội phạm mạng có thể lẩn trốn hoặc lập căn cứ, điều vốn là một điểm yếu lớn trong các nỗ lực điều tra trước đây đối với các trung tâm lừa đảo.

Chính phủ các nước trên thế giới cùng nhiều tập đoàn tư nhân gần đây đã có hành động mạnh mẽ nhằm làm gián đoạn những yếu tố đang nuôi dưỡng các mạng lưới tội phạm mạng này.