Hệ thống Thủy nông Đồng Cam do Công ty TNHH MTV Thủy nông Đồng Cam quản lý là hệ thống thủy lợi lớn nhất của tỉnh Phú Yên. Hàng năm, các công trình hồ đập, kênh mương đảm bảo tưới tiêu cho khoảng 37.000 ha đất sản xuất nông nghiệp.

Tuy nhiên, hiện nay nhiều tuyến kênh dẫn nước từ các hồ chứa bị người dân xâm lấn làm thu hẹp dòng chảy, ảnh hưởng đến việc nạo vét, duy tu, sửa chữa hoặc cứu hộ đê điều khi có tình huống xấu xảy ra.

Tại tuyến kênh N2 thuộc xã Hòa Mỹ Đông, huyện Tây Hòa, không chỉ trong hành lang an toàn kênh bị lấn chiếm mà toàn bộ mặt kênh đều bị người dân xây dựng kiên cố. Đặc biệt, có nơi người dân còn làm mái che để buôn bán, lấn chiếm xây dựng nhà ở…

Việc xây dựng này khiến lòng kênh từ 2 m, nay thu hẹp chỉ còn 1,5 m và cạn dần so với hiện trạng ban đầu do mặt kênh bị bít kín không thể nạo vét. Điều đáng nói là ai cũng biết không được phép xây dựng, nhưng chính quyền địa phương không xử lý dứt điểm ngay từ ban đầu khiến người dân “đua” nhau lấn chiếm.

Ông Trần Văn Lý, xã Hòa Mỹ Đông, huyện Tây Hòa cho biết, dù biết việc lấn chiếm là sai, nhưng người này lấn chiếm được thì người khác cũng lấn chiếm, đó là tâm lý của người dân.

Trên kênh Tân Mỹ, qua địa bàn xã Hòa Phong, huyện Tây Hòa, trong quá trình thi công đã có 22 hộ dân lấn chiếm đất trong hành lang an toàn kênh.

Sau nhiều lần được chính quyền địa phương vận động, 12 hộ dân đã tháo dỡ công trình vi phạm, trả lại đất lấn chiếm, số còn lại đang cam kết tự nguyện tháo dỡ.

Ông Nguyễn Văn Đông, cán bộ địa chính và xây dựng xã Hòa Phong, huyện Tây Hòa cho biết, chính quyền địa phương thông qua các đoàn thể xã hội đã vận động và thuyết phục được một số hộ dân tự tháo dỡ. Nếu vận động không được, chúng tôi mới tính đến các biện pháp xử phạt hành chính hay cưỡng chế vì hệ thống kênh này có vai trò rất lớn trong tưới tiêu cho diện tích lúa của xã.

Theo thống kê của Công ty TNHH MTV Thủy nông Đồng Cam, hiện có tới 74 tuyến kênh với tổng chiều dài gần 400 km đang trong tình trạng bị người dân lấn chiếm. Trong đó hầu hết là kênh cấp 1, cấp 2 có vai trò quan trọng trong điều tiết nước phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Trước thực trạng trên, Công ty đã lập 754 biên bản vi phạm. Tuy nhiên, theo Nghị định 104/2017/NĐ - CP về quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng, chống thiên tai; khai thác và bảo vệ công trình thủy lợi, đê điều, đơn vị này không có thẩm quyền xử phạt nên phải bàn giao cho chính quyền địa phương xử lý. Ở nhiều nơi do sự vào cuộc thiếu quyết liệt của chính quyền địa phương dẫn đến tình trạng lấn chiếm kênh mương vẫn còn phức tạp.

Ông Nguyễn Minh Huệ, Chủ tịch HĐQT Công ty TNHH MTV Thủy nông Đồng Cam cho biết, hầu hết các tuyến kênh đều bị lấn chiếm với mức độ ngày càng nghiêm trọng. Theo quy định hiện hành thì việc xử phạt lấn chiếm thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND xã trở lên.

“Chính vì vậy, chúng tôi rất mong sự phối hợp và vào cuộc quyết liệt của chính quyền địa phương để giải quyết vấn đề này”, ông Huệ nói.

Theo ông, cùng với việc xử phạt hành chính, chính quyền và đơn vị quản lý hệ thống kênh mương phải thống nhất lộ giới kênh mương để cùng nhau quản lý. Bênh cạnh đó, kiến nghị UBND tỉnh Phú Yên sớm phê duyệt quy chế quản lý kênh mương để có cơ sở pháp lý thực hiện./.